જમ્મુ અને કાશ્મીરના મુખ્યમંત્રી ઓમર અબ્દુલ્લાનો વંદે માતરમ ગાવાનો એક વીડિયો સામે આવ્યો છે. આ ગીત ૭ સપ્ટેમ્બરના રોજ શ્રીનગરમાં એક ફિલ્મ ફેસ્ટીવલના ઉદ્ઘાટન દરમિયાન ગવાયું હતું. અબ્દુલ્લા આ ગીતના સમગ્ર ૩ મિનિટ અને ૧૦ સેકન્ડ સુધી ઉભા રહ્યા હતા. તેમના પિતા, નેશનલ કોન્ફરન્સના નેતા ફારુક અબ્દુલ્લા પણ હાજર હતા. વીડિયો રિલીઝ થયા બાદ, કોંગ્રેસ પાર્ટીએ વાંધો વ્યક્ત કર્યો છે. કોંગ્રેસના મહાસચિવ કે.સી. વેણુગોપાલે સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટમાં જણાવ્યું હતું કે વંદે માતરમનું સંપૂર્ણ સંસ્કરણ ભારત માટે સ્વતંત્રતા સેનાનીઓએ અપનાવેલા બહુલવાદી અને સમાવેશી દ્રષ્ટિકોણ સાથે અસંગત છે.
કે.સી. વેણુગોપાલે તેમના નિવેદનમાં મહાત્મા ગાંધી, જવાહરલાલ નેહરુ, સરદાર પટેલ, સુભાષ ચંદ્ર બોઝ, રાજેન્દ્ર પ્રસાદ, આચાર્ય નરેન્દ્ર દેવ, મૌલાના આઝાદ, સરોજિની નાયડુ અને જે.બી. કૃપાલાનીના વિચારો અને નિર્ણયોનો ઉલ્લેખ કર્યો છે. તેમણે કહ્યું કે કોંગ્રેસ તેના સાથી પક્ષોને આદરપૂર્વક વિનંતી કરે છે કે તેઓ સ્વતંત્રતા સેનાનીઓની સમજ અને નિર્ણયનો આદર કરે. કોંગ્રેસનું માનવું છે કે તે સમયના નેતાઓ દ્વારા અપનાવવામાં આવેલ વંદે માતરમનું ફક્ત સંસ્કરણ જ ગાવું જોઈએ.વેણુગોપાલના મતે, ગીતને સાંપ્રદાયિક રંગ ન આપવા માટે તે સંસ્કરણ પસંદ કરવામાં આવ્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે કોંગ્રેસ માટે ભારતની ધર્મનિરપેક્ષ અને સમાવેશી ઓળખ જાળવી રાખવાનો આ એકમાત્ર રસ્તો છે.
વંદે માતરમ પર કોંગ્રેસના વાંધો ઉઠાવવા પર ભાજપે આકરા પ્રહારો કર્યા છે. ભાજપના પ્રવક્તા સુધાંશુ ત્રિવેદીએ આરોપ લગાવ્યો કે કોંગ્રેસ કટ્ટરપંથીઓના હાથની કઠપૂતળી બની ગઈ છે. ભાજપે કહ્યું કે કોંગ્રેસના સાથી પક્ષો પણ તેના વલણ સાથે અસંમત હોય તેવું લાગે છે. પાર્ટીએ પ્રશ્ન કર્યો કે જો કોંગ્રેસના સાથી પક્ષોને વંદે માતરમના આખા ગીત સાથે કોઈ વાંધો નથી, તો કોંગ્રેસ આ મુદ્દા પર આટલું કડક વલણ કેમ અપનાવી રહી છે.
સોનિયા ગાંધીના વીડિયોથી વિવાદ ઉભો થયો. ૧૫ ઓગસ્ટના રોજ એક વીડિયો સામે આવ્યો હતો જેમાં સોનિયા ગાંધી કોંગ્રેસ મુખ્યાલયમાં પ્રથમ શ્લોક ગાયા પછી વંદે માતરમ ગાવાનો સંકેત આપતા જોવા મળ્યા હતા. આ વીડિયોને કારણે કોંગ્રેસ પાર્ટી તરફથી માફીની માંગણી કરવામાં આવી હતી. દેશના કેટલાક ભાગોમાં કેસ દાખલ થયા હોવાના અહેવાલો પણ સામે આવ્યા હતા. કોંગ્રેસે વિવિધ સ્પષ્ટતાઓ રજૂ કરી હતી, પરંતુ પાર્ટી પોતાના વલણ પર અડગ રહી હતી. બાદમાં, તેણે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે તે વંદે માતરમના ફક્ત બે શ્લોક ગાશે. પાર્ટીની કારોબારી સમિતિમાં એક ઠરાવ પસાર કરવામાં આવ્યો હતો અને ૧૮ ઓગસ્ટના રોજ કોંગ્રેસ પ્રમુખ મલ્લીકાર્જુન ખડગેએ પાર્ટીના વલણને સ્પષ્ટ કર્યું હતું.
વંદે માતરમ પર ઓમર અબ્દુલ્લાનું વલણ સ્પષ્ટ રહ્યું છે. જોકે, ૧૫ ઓગસ્ટના રોજ સોનિયા ગાંધીના વીડિયો વિશે જ્યારે ઓમરને પ્રશ્ન કરવામાં આવ્યો ત્યારે તેમણે વંદે માતરમના સંપૂર્ણ ગાનની હિમાયત કરી હતી. આનો અર્થ એ થયો કે ૭ સપ્ટેમ્બરના રોજ શ્રીનગર ફિલ્મ ફેસ્ટીવલમાં સમગ્ર વંદે માતરમ ગાન દરમિયાન ઓમરનું વલણ અચાનક બદલાયું નથી. તેમણે અગાઉ આ મુદ્દે પોતાનું વલણ સ્પષ્ટ કર્યું છે. ભાજપે વંદે માતરમના સન્માન અંગે એક મહત્વપૂર્ણ ઠરાવ પસાર કર્યો છે.
કોંગ્રેસ વંદે માતરમ મુદ્દે એકલવાયું લાગે છે. વિપક્ષી ગઠબંધનમાં સામેલ ઘણા પક્ષો કોંગ્રેસના વલણ સાથે સંપૂર્ણપણે સહમત નથી. ચાલો જાણીએ કે આ મુદ્દા પર કયા પક્ષનું વલણ છેઃ નેશનલ કોન્ફરન્સના નેતા અને જમ્મુ અને કાશ્મીરના મુખ્યમંત્રી ઓમર અબ્દુલ્લા આખું ગીત ગાવાના પક્ષમાં છે. ટીએમસીએ આખા શ્લોકને ફરજિયાત બનાવવાનો વિરોધ કર્યો છે, પરંતુ કોંગ્રેસની જેમ આખા ગીતનો સખત વિરોધ વ્યક્ત કર્યો નથી. સમાજવાદી પાર્ટી રાષ્ટ્રીય સ્તરે આખા ગીતનો વિરોધ કરતી નથી. ઉદ્ધવ ઠાકરેની શિવસેના (યુબીટી) એ કોંગ્રેસના વલણને ટેકો આપ્યો નથી. ડીએમકે આખા છ શ્લોકને ફરજિયાત બનાવવાનો વિરોધ કરી રહી છે. આરજેડીની પાર્ટી લાઇન હજુ સુધી સંપૂર્ણપણે સ્પષ્ટ નથી. કોંગ્રેસની જેમ શરદ પવારના એનસીપી-એસપી પણ વંદે માતરમનો વિરોધ વ્યક્ત કરી નથી.
કોંગ્રેસ સામે આ સૌથી મોટો પ્રશ્ન છે. એક તરફ, પાર્ટીએ વંદે માતરમના ફક્ત બે શ્લોક ગાવાનું નક્કી કર્યું છે, જ્યારે બીજી તરફ, તેના ઘણા સાથી પક્ષો આ મુદ્દા પર કોંગ્રેસ સાથે ઉભા હોય તેવું લાગતું નથી. ઓમર અબ્દુલ્લા દ્વારા આખું વંદે માતરમ ગાવાનું કોંગ્રેસ માટે મુશ્કેલ પ્રશ્ન બની ગયો છે કારણ કે તે વિપક્ષી ગઠબંધનના મુખ્ય સાથી છે. પરંતુ તે સતત પોતાનું વલણ સ્પષ્ટ કરી રહ્યું છે, એક જ મુદ્દા પર તેના સાથી પક્ષોના અલગ અલગ મંતવ્યો હોવાને કારણે, હવે પ્રશ્ન એ ઉઠી રહ્યો છે કે શું વંદે માતરમ પર કડક વલણ અપનાવીને કોંગ્રેસ રાજકીય રીતે અલગ પડી રહી છે.
