નવી દિલ્હીમાં આયોજિત બ્રિક્સ સમિટ ૨૦૨૬ ચાલી રહી છે. બ્રિક્સ સમિટમાં વિશ્વ નેતાઓને સંબોધતા પીએમ મોદીએ કહ્યું કે ભારત માટે માનવતા પ્રથમ આવે છે અને પરસ્પર સહયોગ અમારી પ્રાથમિકતા છે. પીએમ મોદીએ બ્રિક્સ સમિટમાં વિશ્વ નેતાઓ સમક્ષ અનેક પ્રસ્તાવો રજૂ કર્યા અને યુએન સુરક્ષા પરિષદમાં સુધારા માટે પણ હાકલ કરી. પ્રધાનમંત્રી મોદીએ જણાવ્યું કે આ વર્ષની બ્રિક્સ સમિટ એક ઐતિહાસિક સીમાચિહ્નરૂપ છે. આપણે બ્રિક્સની ૨૦મી વર્ષગાંઠ ઉજવી રહ્યા છીએ. માનવ જીવનમાં, ૨૦ વર્ષ પરિપક્વતા અને જવાબદારીના નવા યુગની શરૂઆત છે.
આજે, બ્રિક્સ પણ પરિપક્વતાના તબક્કામાં પહોંચી ગયું છે. છેલ્લા બે દાયકામાં, બ્રિક્સે વૈશ્વિક મંચ પર પોતાની એક અલગ ઓળખ બનાવી છે. આપણે એકબીજાના દ્રષ્ટિકોણનો આદર કરીએ છીએ અને સર્વસંમતિ દ્વારા આગળ વધીએ છીએ. આપણે કોઈનો વિરોધ કરીને નહીં, પરંતુ સાથે મળીને આગળ વધવાનો પ્રયાસ કરીએ છીએ. હવે સમય છે કે બ્રિક્સમાં આપણી એકતા અને સર્વસંમતિને વૈશ્વિક મંચ પર નક્કર પરિણામોમાં રૂપાંતરિત કરીએ.
પીએમ મોદીએ જણાવ્યું હતું કે આપણે આગામી ૨૦ વર્ષ માટે નવા અને વ્યાપક એજન્ડા પર કામ કરવાની જરૂર છે. આપણે આ પ્રક્રિયા આપણી આંતરિક કાર્યપદ્ધતિઓમાંથી શરૂ કરવી જાઈએ. જાકે બ્રિક્સનું પ્રમુખપદ દર વર્ષે બદલાય છે, આનાથી આપણા સંસ્થાકીય કાર્યની ગતિ પર અસર થવી જાઈએ નહીં.
પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ કહ્યું, “હું બ્રિક્સમાં સાતત્ય અને અમલીકરણ માટે એક સિસ્ટમ બનાવવાનો પ્રસ્તાવ મૂકું છું. આ ટ્રોઇકા સિસ્ટમ દ્વારા તમામ પહેલ અને પરિણામો પર ફોલોઅપને સક્ષમ બનાવશે. આપણે દરેક નિર્ણયના મુખ્ય બિંદુઓ, સમયરેખા અને અમલીકરણ સ્થિતિને રેકોર્ડ કરવા માટે એક સુરક્ષિત ડિજિટલ ભંડાર પણ બનાવી શકીએ છીએ.”
તેમણે વધુમાં કહ્યું, “બ્રિક્સને મજબૂત બનાવતી વખતે, આપણે વૈશ્વિક સુધારાનો માર્ગ પણ બનાવવો જાઈએ. વૈશ્વિક શાસનનું વર્તમાન માળખું પિરામિડ જેવું લાગે છે. શક્તિ અને નિર્ણય લેવાની પ્રક્રિયા ટોચ પર કેન્દ્રિત છે, જ્યારે નીચલા સ્તરે એવા દેશો છે જે આ નિર્ણયોથી પ્રભાવિત થાય છે પરંતુ તેમને આકાર આપવામાં તેમની કોઈ ભૂમિકા નથી.”
પીએમ મોદીએ કહ્યું કે આજે ગ્લોબલ સાઉથ વૈશ્વિક કટોકટીનો સામનો કરવામાં મોખરે છે, પરંતુ નિર્ણય લેવાની પ્રક્રિયામાં પાછળ છે. આપણે “વિશેષાધિકારના પિરામિડ” ને “ભાગીદારીના પ્લેટફોર્મ” માં પરિવર્તિત કરવું જાઈએ. એક એવું પ્લેટફોર્મ જ્યાં દરેક દેશનો અવાજ સાંભળવામાં આવે, દરેક સભ્ય સામેલ હોય અને માનવતાનો વિકાસ દરેક પ્રયાસના કેન્દ્રમાં હોય. આ માટે, હું પ્રસ્તાવ મૂકું છું કે આપણે વૈશ્વિક શાસન સુધારા માટે ૧૦ દરખાસ્તો સંયુક્ત રીતે વિકસાવીએ, જેને આગામી સમિટ સુધીમાં બ્રિકસ સુધારા રોડમેપમાં વિકસાવવામાં આવે.
આપણે ત્રણ મુખ્ય ક્ષેત્રો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જાઈએઃ પ્રતિનિધિત્વ, જવાબદારી અને નિયમ-નિર્માણ. પ્રતિનિધિત્વ અંગે, હું કહેવા માંગુ છું કે યુએન સુરક્ષા પરિષદના સુધારાને હવે વધુ મુલતવી રાખી શકાતા નથી. આ મુદ્દા પર વાટાઘાટો ચોક્કસ સમયમર્યાદા અને સ્પષ્ટ પરિણામો સાથે જાડાયેલી હોવી જાઈએ. તેવી જ રીતે, નાણાકીય સંસ્થાઓમાં મતદાન શક્તિ, નેતૃત્વની સ્થિતિ અને નીતિગત પ્રાથમિકતાઓ આજની આર્થિક વાસ્તવિકતાઓ સાથે સંરેખિત હોવી જાઈએ. વૈશ્વિક આર્થિક વિકાસને આગળ ધપાવતા દેશોએ પણ વૈશ્વિક આર્થિક શાસનને આકાર આપવામાં યોગ્ય ભૂમિકા ભજવવી જાઈએ.
નાવિકો વૈશ્વિક વેપારમાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપે છે, છતાં મુશ્કેલ સમયમાં તેમને ઘણીવાર જરૂરી સમર્થનનો અભાવ હોય છે. હું સૂચન કરું છું કે આપણે “નાવિકો માટે કટોકટી સહાય નેટવર્ક” સ્થાપિત કરીએ. આ નેટવર્ક સંબંધિત દેશોના દરિયાઈ અધિકારીઓ અને રાજદ્વારી મિશનને જાડશે, કટોકટી ચેતવણીઓ, તબીબી સહાય, કુટુંબ સૂચનાઓ અને સ્થળાંતરની સુવિધા આપશે.
ભવિષ્યના વૈશ્વિક નિયમોને આકાર આપવામાં સમાન ભાગીદારી સુનિશ્ચિત કરવી મહત્વપૂર્ણ છે. એઆઇ, સાયબરસ્પેસ, બાહ્ય અવકાશ, બાયોટેકનોલોજી અને મહત્વપૂર્ણ તકનીકો જેવા ક્ષેત્રો ફક્ત ભવિષ્યની તકોને જ આકાર આપી રહ્યા નથી, પરંતુ ભવિષ્યના નિયમો પણ નક્કી કરી રહ્યા છે. આપણે ગ્લોબલ સાઉથને “નિયમ-નિર્માતાઓ” થી “નિયમ-નિર્માતાઓ” માં પરિવર્તિત કરવાનો પ્રયાસ કરવો જાઈએ.બ્રિકસ દ્વારા, આપણે ગ્લોબલ સાઉથ દેશોના યુવા રાજદ્વારીઓ અને નીતિ નિર્માતાઓને વાટાઘાટો કુશળતા, વ્યવહારુ તાલીમ અને કાનૂની કુશળતાથી સજ્જ કરી શકીએ છીએ.
આજે દક્ષિણ-દક્ષિણ સહકાર માટે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દિવસ છે તે એક સુખદ સંયોગ છે; આવા દિવસે લેવાયેલો આ નિર્ણય ગ્લોબલ સાઉથ માટે વિશેષ મહત્વ ધરાવે છે. ભારત આ પ્રયાસનું નેતૃત્વ કરવા તૈયાર છે. ભારત દ્વારા આયોજિત આ બ્રિકસ સમિટનો સંદેશ સ્પષ્ટ હોવો જાઈએઃ જા આપણું ભવિષ્ય વહેંચાયેલું છે, તો તેને આકાર આપવાનો અધિકાર પણ હોવો જાઈએ. “અવાજથી- પ્રભાવ સુધી, વિશેષાધિકારથી ભાગીદારી સુધી,” બ્રિકસજ્ર૨૦” નો સંકલ્પ હોવો જાઈએ.
