યુએનજીએના ૮૧મા સત્ર દરમિયાન, વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે વૈશ્વિક વ્યવસ્થામાં વધતા તણાવ અને ભૂ-રાજકીય સ્પર્ધા વચ્ચે બહુપક્ષીયતાને મજબૂત બનાવવાની ભારપૂર્વક હિમાયત કરી. “પાર્ટનર્સ ફોર મલ્ટીલેટરલિઝમ” સમિટમાં, જયશંકરે જણાવ્યું હતું કે વિશ્વ શાંતિ, સુરક્ષા, આબોહવા પરિવર્તન, આતંકવાદ, નવી ટેકનોલોજી અને વૈશ્વિક પુરવઠા શૃંખલા જેવા મોટા પડકારોનો સામનો કરી રહ્યું છે, જેનો સામનો ફક્ત સાથે મળીને કામ કરીને જ કરી શકાય છે. તેમણે યુએન સહિત આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓમાં વધુ ભાગીદારી અને પારદર્શક નિર્ણય લેવાની પ્રક્રિયાઓ સાથે “સુધારેલ બહુપક્ષીયતા” ની જરૂરિયાત પર પણ ભાર મુક્યો.
“છેલ્લા કેટલાક દાયકાઓમાં, વૈશ્વિક શક્તિ સંતુલન ધીમે ધીમે બદલાઈ રહ્યું છે, જેને લાંબા સમયથી વિલંબિત પરિવર્તન માનવામાં આવતું હતું. પરંતુ હવે, તીવ્ર સ્પર્ધા, ભૂ-રાજકીય તણાવ અને વાસ્તવિક સંઘર્ષોએ આ પરિવર્તનને વધુ તીવ્ર બનાવ્યું છે.” જા આ પરિસ્થિતિઓને નિયંત્રિત ન કરવામાં આવે તો, આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગની ભાવના પર પ્રશ્ન ઉઠાવી શકાય છે. તેથી, આ વર્તમાન સમયમાં બહુપક્ષીયતાએ મજબૂત ભૂમિકા ભજવવી જાઈએ.
વિદેશ મંત્રીએ કહ્યું કે આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગની જરૂરિયાત ફક્ત રાજદ્વારી વાટાઘાટો સુધી મર્યાદિત નથી. તેમણે કહ્યું કે તે વૈશ્વિક શાંતિ, સુરક્ષા અને વિકાસને સીધી અસર કરે છે. જયશંકરે કહ્યું કે વૈશ્વિક શાંતિ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સુરક્ષા, આબોહવા કાર્યવાહી અને આબોહવા ન્યાય, ઉભરતી ટેકનોલોજી, વિકાસ માટે નાણાં, આતંકવાદ સામે લડવા, વૈશ્વિક પુરવઠા શૃંખલાઓને મજબૂત બનાવવા, આપત્તિ વ્યવસ્થાપન અને ભવિષ્યના રોગચાળા માટે તૈયારી જેવા મુદ્દાઓના ઉકેલ દેશોની સાથે મળીને કામ કરવાની ઇચ્છા પર આધાર રાખે છે. તેમણે કહ્યું,
“આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યવસ્થામાં અત્યાર સુધી થયેલી બધી સિદ્ધિઓ દરેકના સંયુક્ત પ્રયાસોનું પરિણામ છે. તેથી, આપણે જે સારું પ્રાપ્ત થયું છે તેને સાચવવાનો અને ભવિષ્યમાં વધુ સારી વ્યવસ્થા બનાવવાનો પ્રયાસ કરવો જાઈએ.”જયશંકરે ચાલુ સંઘર્ષો અને વૈશ્વિક કટોકટીઓને સંબોધવા માટે વ્યવહારુ અને લક્ષિત પગલાં લેવાની જરૂરિયાત પર પણ ભાર મુક્યો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે વ્યાપક શાંતિ કરાર માટેના પ્રયાસો ચાલુ રહે ત્યારે સંઘર્ષના ચોક્કસ પાસાઓનો તાત્કાલિક ઉકેલ લાવી શકાય છે. તેમણે બળતણ, ખોરાક, ખાતર અને નાણાંની સમસ્યાઓનો ઉલ્લેખ કરીને કહ્યું કે આ ચાર કટોકટીઓને તેમના પોતાના ઉપકરણો પર છોડી શકાતી નથી. જયશંકરે જણાવ્યું હતું કે વિશ્વએ ઘણા મુદ્દાઓ પર સાથે મળીને કામ કરવું જાઈએ જેના માટે તાત્કાલિક સામૂહિક કાર્યવાહીની જરૂર હોય છે.
વિદેશ મંત્રીએ ઉભરતી ટેકનોલોજીઓ અને નવી ક્ષમતાઓ દ્વારા ઉભા થયેલા પડકારો પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે જ્યારે નવી ક્ષમતાઓ નવી ચિંતાઓ લાવી રહી છે, ત્યારે સ્પષ્ટ આંતરરાષ્ટ્રીય નિયમો અને સુરક્ષા માળખાની મજબૂત જરૂરિયાત છે, જેને ‘ગાર્ડરેલ્સ’ કહેવાય છે. જયશંકરે વૈશ્વિક પુરવઠા શૃંખલાઓની નબળાઈઓ પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો હતો. તેમણે કહ્યું હતું કે,
“જ્યાં કોઈ ચોક્કસ સ્થાન અથવા સિસ્ટમ પર વધુ પડતી નિર્ભરતા કટોકટી તરફ દોરી જવાની ધમકી આપે છે, ત્યાં જાખમ ઘટાડવા અને વિવિધ પુરવઠા વિકલ્પોના વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવું જોઈએ.” સહિયારા હિતો ધરાવતા દેશોને એવા મુદ્દાઓ પર સાથે મળીને કામ કરવાનો વિશ્વાસ હોવો જોઈએ જ્યાં સામૂહિક કાર્યવાહીની સ્પષ્ટ જરૂર હોય.
