અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (એએમસી)ની માલિકીના પ્લોટ ભાડે લેનારા લોકો માટે હવે નવી વ્યવસ્થા લાગુ કરવામાં આવી રહી છે. ત્રણ મહિનાથી વધુ સમય માટે એએમસીનો પ્લોટ ભાડે લેનાર વ્યક્તિ કે સંસ્થાએ પ્લોટના ગેટ અથવા પ્રવેશદ્વાર પાસે માહિતી દર્શાવતું બોર્ડ લગાવવું પડશે.
આ બોર્ડમાં પ્લોટ કયા હેતુ માટે ભાડે લેવામાં આવ્યો છે, કેટલા સમય માટે લેવામાં આવ્યો છે, ભાડે લેનાર વ્યક્તિનું નામ અને મોબાઈલ નંબર સહિતની વિગતો દર્શાવવાની રહેશે. એએમસીની ટાઉન એન્ડ પ્લાનિંગ કમિટીની ૨૧ સપ્ટેમ્બરની બેઠકમાં આ અંગે નિર્ણય લેવાયો હોવાનું જણાવાયું છે.
ટાઉન એન્ડ પ્લાનિંગ કમિટીના ચેરમેન ભાગ્યેશ પટેલના જણાવ્યા મુજબ, એએમસીની માલિકીના પ્લોટ વિવિધ હેતુઓ માટે ભાડે આપવામાં આવે છે. આ પ્લોટના ઉપયોગ અંગે સ્થાનિક નાગરિકો અને કાઉન્સીલરો તરફથી કેટલીક ફરિયાદો મળી હતી. ફરિયાદોમાં એવો મુદ્દો સામે આવ્યો હતો કે કેટલાક કિસ્સામાં પ્લોટ જેટલા સમય માટે મંજૂર કરવામાં આવ્યો હોય તેના કરતાં વધુ સમય સુધી તેનો ઉપયોગ થતો હોવાની ફરિયાદ હતી. ઉપરાંત, જે હેતુ માટે પ્લોટ ફાળવવામાં આવ્યો હોય તેના બદલે અન્ય પ્રવૃત્તિ માટે ઉપયોગ થતો હોવાના આક્ષેપો પણ કરવામાં આવ્યા હતા. આ પ્રકારની ફરિયાદોને ધ્યાનમાં રાખીને પ્લોટની બહાર જ તેની ફાળવણી અંગેની મૂળભૂત માહિતી જાહેર કરવાની વ્યવસ્થા કરવાનો નિર્ણય લેવાયો છે.
નવા નિર્ણય મુજબ ત્રણ મહિનાથી વધુ સમય માટે એએમસીનો પ્લોટ ભાડે લેનારને આ બોર્ડ લગાવવું ફરજિયાત રહેશે. આ નિયમમાં અગાઉથી ભાડે આપવામાં આવેલા અને હાલમાં ઉપયોગમાં રહેલા સંબંધિત પ્લોટનો પણ સમાવેશ થશે. એટલે કે હાલ છસ્ઝ્રનો પ્લોટ ત્રણ મહિનાથી વધુ સમય માટે ભાડે લઈને ઉપયોગમાં લેવામાં આવી રહ્યો હોય તો ત્યાં પણ માહિતી દર્શાવતું બોર્ડ લગાવવાનું રહેશે.
પ્લોટની બહાર લગાવવામાં આવનારા બોર્ડમાં મુખ્યત્વે નીચેની વિગતો દર્શાવવાની રહેશે, પ્લોટ ભાડે લેનાર વ્યક્તિ અથવા સંસ્થાનું નામ, મોબાઈલ નંબર, પ્લોટ ભાડે લેવાનો હેતુ, પ્લોટ ઉપયોગમાં લેવાનો સમયગાળો અન્ય જરૂરી વિગતો, જે છસ્ઝ્ર દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે. આ વ્યવસ્થાનો હેતુ પ્લોટનો ઉપયોગ કોણ કરી રહ્યું છે અને કયા હેતુ માટે કરી રહ્યું છે તેની માહિતી જાહેર રીતે ઉપલબ્ધ કરાવવાનો છે.
એએમસીની પ્લોટ ફાળવણી નીતિ હેઠળ વિવિધ પ્રકારની પ્રવૃત્તિઓ માટે પ્લોટ ભાડે આપવામાં આવે છે. તેમાં ધાર્મિક કાર્યક્રમો, બુઇલ્લ્દિન્ગબિલ્ડીંગ મટીરિયલ, સીઝનેબલ પ્રવૃત્તિઓ, કોમર્શિયલ પ્રવૃત્તિઓ સહિતના હેતુઓનો સમાવેશ થઈ શકે છે. હવે આવા પ્લોટની બહાર માહિતી દર્શાવતું બોર્ડ હોવાથી સ્થાનિક નાગરિકો અને સંબંધિત કાઉન્સીલરોને પ્લોટ કયા હેતુ માટે અને કેટલા સમય માટે ફાળવાયો છે તેની જાણકારી મળી શકશે. એએમસી અગાઉ પણ ખુલ્લા પ્લોટોને પા‹કગ માટે ભાડે આપતી રહી છે. મે ૨૦૨૬ના એક કિસ્સામાં એએમસીએ દક્ષિણ-પશ્ચિમ ઝોનમાં ૧૨ કોમર્શિયલ એકમોને પા‹કગ હેતુ માટે પ્લોટ ફાળવ્યા હતા અને ભાડા તથા ડિપોઝિટ મળીને આશરે ૫૨.૯૬ લાખની આવક થઈ હતી.
એએમસીના પ્લોટની ફાળવણી અંગે અગાઉથી પણ અલગ-અલગ મુદ્દાઓને લઈને ચર્ચા થતી રહી છે. કેટલાક આક્ષેપો એવા પણ કરવામાં આવ્યા છે કે પ્લોટ કોઈ એક વ્યક્તિના નામે ભાડે લેવામાં આવ્યા બાદ તેનો ઉપયોગ અન્ય વ્યક્તિ દ્વારા કરવામાં આવે છે અથવા સબ-લીઝ જેવી વ્યવસ્થા થતી હોય છે.
આ ઉપરાંત, કેટલાક લોકો છસ્ઝ્ર પાસેથી ઓછા ભાડે પ્લોટ મેળવી તેનો આગળના ઉપયોગથી આર્થિક લાભ મેળવતા હોવાના આક્ષેપો પણ કરવામાં આવ્યા છે. જોકે, આવા આક્ષેપોને સામાન્ય હકીકત તરીકે નહીં પરંતુ ફરિયાદો અને દાવા તરીકે જ જોવાના રહેશે. દરેક કિસ્સામાં નિયમોનું પાલન થયું છે કે નહીં તે સંબંધિત દસ્તાવેજા અને તપાસના આધારે નક્કી થશે.
નવા નિયમથી પ્લોટના ઉપયોગ અંગે જાહેર માહિતી અને દેખરેખ વધારવાનો પ્રયાસ થશે. પ્લોટની બહાર જ ભાડે લેનારનું નામ, હેતુ અને સમયગાળો ઉપલબ્ધ હોવાથી સ્થાનિક લોકોને પણ પ્લોટના ઉપયોગ અંગે માહિતી મળી શકશે. જા કોઈ પ્લોટ મંજૂર કરાયેલા સમય કરતાં વધુ સમય સુધી અથવા મંજૂર હેતુથી અલગ રીતે ઉપયોગમાં લેવાતો હોવાની ફરિયાદ હોય તો આ વિગતો સંબંધિત અધિકારીઓ માટે પણ ચકાસણીમાં ઉપયોગી બની શકે છે. હવે આ નિર્ણયનો અમલ કેવી રીતે થાય છે અને બોર્ડ માટે કઈ ચોક્કસ માર્ગદર્શિકા જાહેર કરે છે તેના પર નજર રહેશે.