રાજ્યસભાના સાંસદ વિજયેન્દ્ર પ્રસાદે પેપર લીકની સમસ્યા પર પોતાના વિચારો વ્યક્ત કર્યા. તેમણે દેશમાં પ્રશ્નપત્ર લીકની વારંવાર બનતી ઘટનાઓને ધ્યાનમાં રાખીને પરીક્ષા પ્રણાલીમાં વ્યાપક અને માળખાકીય સુધારાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્્યો. તેમના મતે, જા પરીક્ષા પ્રક્રિયાને ફરીથી ડિઝાઇન કરવામાં આવે અને પ્રશ્નપત્રની તૈયારી અને પરીક્ષા શરૂ થવા વચ્ચેનો સમય ઓછો કરવામાં આવે, તો પેપર લીકની સમસ્યાને અસરકારક રીતે નિયંત્રિત કરી શકાય છે.દરેક વિષય માટે ૫,૦૦૦ કે તેથી વધુ પ્રશ્નોની એક મોટી જાહેર પ્રશ્ન બેંક બનાવવાનું સૂચન કરવામાં આવે છે. આમાં સરળ, મધ્યમ અને મુશ્કેલ પ્રશ્નો તેમજ વિવિધ ખ્યાલ-આધારિત પ્રશ્નોનો સમાવેશ થવો જાઈએ. સમગ્ર પ્રશ્ન બેંકને જાહેર કરીને, ઉમેદવારોને અગાઉથી બધા શક્ય પ્રશ્નોની ઍક્સેસ મળશે. આનાથી પ્રશ્નપત્ર લીક થવાનું જાખમ મોટાભાગે દૂર થશે.
પરીક્ષાના દિવસે સુરક્ષિત કેન્દ્રીય નિયંત્રણ ખંડમાં નિષ્ણાતોની હાજરીમાં કમ્પ્યુટર અલ્ગોરિધમ દ્વારા પ્રશ્નો રેન્ડમલી પસંદ કરવા જાઈએ. એકવાર અંતિમ પ્રશ્નપત્ર તૈયાર થઈ જાય, પછી તેને એન્ક્રિપ્ટ કરીને સુરક્ષિત ડિજિટલ નેટવર્ક દ્વારા બધા પરીક્ષા કેન્દ્રો પર મોકલવા જાઈએ અને નિર્ધારિત સમયે એકસાથે ખોલવા જાઈએ.આ સિસ્ટમ અંતિમ પ્રશ્નપત્રની તૈયારી અને પરીક્ષા શરૂ થવા વચ્ચે ફક્ત ૧૫ મિનિટનો જ સમય આપશે. આનાથી કોઈપણ તબક્કે પ્રશ્નપત્ર લીક થવાની શક્યતા ઘણી ઓછી થશે.
વર્ણનાત્મક અને ઓએમઆર-આધારિત પરીક્ષાઓ માટે, દરેક પરીક્ષા કેન્દ્ર પર સુરક્ષિત પ્રિન્ટીગ સિસ્ટમ વિકસાવી શકાય છે. પરીક્ષાના દિવસે પરીક્ષા કેન્દ્ર પર પ્રશ્નપત્રો છાપવા જાઈએ. સમગ્ર પ્રક્રિયા સીસીટીવી દેખરેખ હેઠળ હોવી જાઈએ, અને છાપકામ પછી તરત જ, સીલબંધ પેકેટોને રૂમ મુજબ બનાવીને સીધા પરીક્ષા ખંડમાં પહોંચાડવા જાઈએ.
આ સિસ્ટમ મોટા પાયે છાપકામ, વેરહાઉસ સ્ટોરેજ, લાંબા અંતરના પરિવહન અને બહુવિધ સ્તરે માનવ હસ્તક્ષેપની જરૂરિયાતને વર્ચ્યુઅલ રીતે દૂર કરશે. આ તે પગલાં છે જ્યાં મોટાભાગના પેપર લીક થાય છે.અન્ય મહત્વપૂર્ણ સૂચનો પરીક્ષા શરૂ થાય તે પહેલાં પરીક્ષા કેન્દ્રને સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત ક્ષેત્ર જાહેર કરવું જાઈએ. ઉમેદવારો અને પરીક્ષા કર્મચારીઓએ તેમના મોબાઇલ ફોન અને અન્ય સંદેશાવ્યવહાર ઉપકરણો અગાઉથી જમા કરાવવા જાઈએ.અંતિમ પ્રશ્નપત્ર તૈયાર ન થાય ત્યાં સુધી કોઈને પણ બહારની દુનિયા સાથે વાતચીત કરવાની મંજૂરી આપવી જાઈએ નહીં.પ્રશ્નપત્રો ઓટો-ઓપનિંગ ડિજિટલ સિસ્ટમ દ્વારા ફક્ત નિયત સમયે ઉપલબ્ધ કરાવવા જાઈએ.સમગ્ર પ્રક્રિયાનું ડિજિટલ અને વિડિઓ મોનિટરિંગ સુનિશ્ચિત કરો.જા આવા માળખાકીય સુધારા અમલમાં મૂકવામાં આવે, તો ફક્ત દેખરેખ વધારવાને બદલે, સમગ્ર પરીક્ષા પ્રણાલીને વધુ સુરક્ષિત, પારદર્શક અને વિશ્વસનીય બનાવી શકાય છે, અને પ્રશ્નપત્ર લીક જેવી ઘટનાઓને કાયમી ધોરણે રોકવામાં નોંધપાત્ર પ્રગતિ કરી શકાય છે. રાજ્યસભાના સાંસદ વિજયેન્દ્ર પ્રસાદે પેપર લીક અને તેમાં સુધારા કેવી રીતે કરી શકાય તે અંગે સૂચનો આપ્યા.
