અમેરિકન ઈ-કોમર્સ જાયન્ટ એમેઝોનને સુપ્રીમ કોર્ટ તરફથી મોટી રાહત મળી. સુપ્રીમ કોર્ટે નેશનલ કંપની લો એપેલેટ ટ્રિબ્યુનલના આદેશને રદ કર્યો, જેમાં ફ્યુચર ગ્રુપ સાથે એમેઝોનના રોકાણ સોદા પર લાદવામાં આવેલા એન્ટી-ટ્રસ્ટ સસ્પેન્શન સામેની તેની અપીલને ફગાવી દેવામાં આવી હતી. બુધવારે ન્યાયાધીશ વિક્રમ નાથ અને સંદીપ મહેતાની બેન્ચ દ્વારા આ નિર્ણય આપવામાં આવ્યો હતો.
સુપ્રીમ કોર્ટે ૧૭ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૧ ના રોજ કોમ્પીટિશન કમિશન ઓફ ઇન્ડિયાના આદેશને પણ ઉલટાવી દીધો, જેમાં એમેઝોન પર રૂ. ૨૦૨ કરોડનો દંડ લાદવામાં આવ્યો હતો.સીસીઆઇના આદેશે ફ્યુચર સાથેના તેના સોદાને પણ સ્થગિત કરી દીધો.
ચુકાદો આપતાં ન્યાયાધીશ વિક્રમ નાથે કહ્યું, “બધા તારણોને ધ્યાનમાં રાખીને, અપીલ મંજૂર કરવામાં આવે છે. ૧૩ જૂન, ૨૦૨૨ ના રોજ એનસીએલએટી દ્વારા આપવામાં આવેલ ચુકાદો અને ૧૭ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૧ ના રોજ સીસીઆઇ દ્વારા આપવામાં આવેલ આદેશને બાજુ પર રાખવામાં આવે છે.” ન્યાયાધીશ વિક્રમ નાથ અને સંદીપ મહેતાની બેન્ચે નિર્દેશ આપ્યો હતો કે એમેઝોન પાસેથી જમા કરાયેલી અથવા વસૂલવામાં આવેલી કોઈપણ રકમ આઠ અઠવાડિયામાં પરત કરવામાં આવે.
આ નિર્ણય એમેઝોન માટે એક મહત્વપૂર્ણ વિજય છે, જે ફ્યુચર ગ્રુપ સાથેના તેના સોદા પર લાંબી કાનૂની લડાઈમાં રોકાયેલ છે. નોંધનીય છે કે ભારતના સ્પર્ધા પંચે ફ્યુચર કુપન્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડમાં ૪૯ ટકા હિસ્સો ખરીદવા દરમિયાન મહત્વપૂર્ણ માહિતી છુપાવવા બદલ એમેઝોન પર ૨૦૨ કરોડ રૂપિયાનો દંડ લાદ્યો હતો.
એમેઝોને ફ્યુચર કુપન્સમાં તેના રોકાણ માટે મંજૂરી માંગતી વખતે કથિત રીતે ભૌતિક તથ્યો છુપાવવા બદલ ૨૦૧૯ માં લાદવામાં આવેલા દંડને પડકાર્યો હતો. આ કેસ ફ્યુચર રિટેલ લિમિટેડની પેટાકંપની ફ્યુચર કુપન્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડમાં એમેઝોનના ૨૦૧૯ ના રોકાણ સાથે સંબંધિત છે.
એમેઝોને સીસીઆઇને જાણ કરી કે તે એફસીપીએલમાં ૪૯ ટકા હિસ્સો હસ્તગત કરી રહી છે. આ સોદામાં એફઆરએલના ૨.૫૨ ટકા શેર એફસીપીએલને ટ્રાન્સફર કરવાનો સમાવેશ થાય છે. એમેઝોને જણાવ્યું હતું કે રોકાણનો હેતુ એફસીપીએલના ગિફ્ટ કાર્ડ, લોયલ્ટી કાર્ડ અને પેમેન્ટ બિઝનેસને મજબૂત બનાવવાનો હતો.
સીસીઆઇએ ૨૮ નવેમ્બર, ૨૦૧૯ ના રોજ વ્યવહારને મંજૂરી આપી. કમિશને જણાવ્યું હતું કે આ વ્યવહાર ભારતમાં સ્પર્ધા પર પ્રતિકૂળ અસર કરે તેવી શક્યતા નથી. જો કે, આદેશમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું હતું કે જો પૂરી પાડવામાં આવેલી માહિતી ખોટી હોવાનું જાણવા મળશે, તો મંજૂરી આપમેળે રદ કરવામાં આવશે.
સીસીઆઇએ ત્યારબાદ એમેઝોનના આંતરિક દસ્તાવેજાની તપાસ કરી. કમિશનના જણાવ્યા અનુસાર, આ દસ્તાવેજા દર્શાવે છે કે એમેઝોનનો રસ એફસીપીએલના ગિફ્ટ કાર્ડ બિઝનેસ સુધી મર્યાદિત નહોતો, પરંતુ તેનો હેતુ ફ્યુચર રિટેલ અને ભારતના આૅફલાઇન રિટેલ ક્ષેત્રમાં વ્યૂહાત્મક પગપેસારો કરવાનો હતો.
દસ્તાવેજામાં પ્રોજેક્ટ તાજ, ફ્યુચર રિટેલનું સ્ટોર નેટવર્ક, મોટા શહેરોમાં ઝડપી ડિલિવરી, ખાનગી લેબલ કરિયાણા અને ફેશન ઉત્પાદનો અને વિદેશી રોકાણના નિયમોમાં ફેરફાર કરવામાં આવે તો તેનો હિસ્સો વધવાની શક્યતાનો ઉલ્લેખ હતો.સીસીઆઇ એ સ્વીકાર્યું કે એમેઝોને સોદાનો સાચો હેતુ અને અવકાશ છુપાવ્યો હતો.
૧૭ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૧ ના રોજ,સીસીઆઇએ એમેઝોન-ફ્યુચર સોદા માટે તેની મંજૂરી સ્થગિત કરી અને એમેઝોનને ફોર્મ-૨માં નવી માહિતી ફાઇલ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો. ઉપરાંત, સ્પર્ધા કાયદાની કલમ ૪૩છ, ૪૪ અને ૪૫ હેઠળ ૨૦૨ કરોડ રૂપિયાનો દંડ લાદવામાં આવ્યો છે. દંડ ફટકારવામાં આવ્યો.
એમેઝોને આ આદેશને નેશનલ કંપની લો એપેલેટ ટ્રિબ્યુનલમાં પડકાર્યો હતો. ટ્રિબ્યુનલે મોટાભાગે સીસીઆઇના નિર્ણયને સમર્થન આપ્યું હતું, જેમાં જણાવ્યું હતું કે એમેઝોન સોદાને લગતી સંબંધિત માહિતી પૂરી પાડવામાં નિષ્ફળ ગયું છે. ટ્રિબ્યુનલે કલમ ૪૩એ હેઠળ લાદવામાં આવેલા દંડમાં દખલ કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો અને એમેઝોનને ૪૫ દિવસની અંદર દંડ ચૂકવવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો.
