લાંબા સમયથી એવું અનુમાન કરવામાં આવી રહ્યું છે કે ઉત્તર પ્રદેશમાં ભારતીય જનતા પાર્ટી (ભાજપ) વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા મોટા સંગઠનાત્મક ફેરફારો કરી શકે છે. ભાજપે આ પ્રક્રિયા શરૂ કરી દીધી છે. તેણે રાજ્યના પાંચ જિલ્લાઓમાં નવા જિલ્લા પ્રમુખોની નિમણૂક કરી છે. તેમની પસંદગી સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે ભાજપ આગામી ચૂંટણીઓમાં જાતિ સમીકરણોને સંતુલિત કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે. મુખ્ય વિપક્ષી પાર્ટી, સમાજવાદી પાર્ટીના પીડીએ ફોર્મ્યુલાનો સામનો કરવા માટે ભાજપે રણનીતિ બનાવી હોવાના સંકેતો છે.
ઉત્તર પ્રદેશ ભારતીય જનતા પાર્ટીએ રાજ્યના પાંચ જિલ્લાઓ માટે પાર્ટી પ્રમુખોની નિમણૂક કરી છે. અવધ પ્રદેશના આંબેડકર નગરમાં દિલીપ દેવ પટેલ, કાશી પ્રદેશના વારાણસીમાં રામ સકલ પટેલ, ચંદૌલીમાં કાશીનાથ સિંહ, ગોરખપુરમાં રમેશ પ્રસાદ ગુપ્તા અને દેવરિયામાં કાલી પ્રસાદને પ્રમુખ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે.
ભાજપના રાજ્ય પ્રમુખ અને કેન્દ્રીય નાણા રાજ્ય મંત્રી પંકજ ચૌધરીએ ગુરુવારે પાર્ટીના પાંચ નવા જિલ્લા પ્રમુખોની જાહેરાત કરી. આ પાંચ જિલ્લાઓ વારાણસી, ગોરખપુર, આંબેડકર નગર, દેવરિયા અને ચંદૌલી છે. ભાજપે આ પાંચ જિલ્લાઓમાં સ્થાનિક વસ્તી વિષયક અને જાતિ સમીકરણોને ધ્યાનમાં લીધા છે. તેણે બે જિલ્લામાં અન્ય પછાત વર્ગોને જિલ્લા પ્રમુખ તરીકે અને અન્ય ત્રણ જિલ્લામાં દલિત, વૈશ્ય અને ક્ષત્રિયને નિયુક્ત કર્યા છે.
ભાજપે જે પાંચ જિલ્લાઓમાં નવા પ્રમુખોની નિમણૂક કરી છે તેમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનું વતન વારાણસી અને મુખ્ય પ્રધાન યોગી આદિત્યનાથનો ગઢ ગણાતો ગોરખપુરનો સમાવેશ થાય છે. રામ સકલ પટેલને વારાણસીમાં નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. તેઓ ઓબીસી સમુદાયના છે અને લાંબા સમયથી ભાજપ સંગઠનમાં સક્રિય છે. પટેલનો સામાન્ય જનતામાં નોંધપાત્ર પ્રભાવ હોવાનું માનવામાં આવે છે.
અનુમાન મુજબ, વારાણસી જિલ્લાની વસ્તીમાં આશરે ૭૫ ટકા હિન્દુઓ, ૨૦ ટકા મુસ્લીમો અને પાંચ ટકા અન્ય ધાર્મિક સમુદાયોના લોકો છે. આ જિલ્લામાં સામાન્ય અને ઓબીસી જાતિઓનો નોંધપાત્ર પ્રભાવ છે. વારાણસીમાં બ્રાહ્મણો, ક્ષત્રિય, વૈશ્ય અને કાયસ્થ જેવી ઉચ્ચ જાતિઓ અને યાદવ, પટેલ, મૌર્ય, રાજભર અને ચૌરસિયા જેવી પછાત જાતિઓની વસ્તી સૌથી વધુ છે. પીએમ મોદીના સંસદીય મતવિસ્તારમાં ઓબીસી પાર્ટીના જિલ્લા પ્રમુખની નિમણૂક કરીને, ભાજપે આ સમુદાયને પોતાનો સમાવેશી અભિગમ પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.
મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથના રાજકીય ગઢ ગણાતા ગોરખપુર જિલ્લામાં, ભાજપે રમેશ પ્રસાદ ગુપ્તાને જિલ્લા પ્રમુખ તરીકે નિયુક્ત કર્યા છે. રમેશ પ્રસાદ ગુપ્તા વૈશ્ય સમુદાયના છે. ગુપ્તાની નિમણૂક, અનુભવ અને પાયાના પ્રભાવ સાથે, જાતિ સમીકરણોને ધ્યાનમાં લેવામાં આવી છે. ગોરખપુરમાં ઉચ્ચ જાતિ સમુદાયનો નોંધપાત્ર પ્રભાવ છે. બ્રાહ્મણો ઉપરાંત, આ જિલ્લામાં ક્ષત્રિય, વૈશ્ય અને કાયસ્થ પણ નોંધપાત્ર પ્રમાણમાં રહે છે. આશરે ૯૦.૨૮ ટકા હિન્દુ અને ૯.૦૯ ટકા મુસ્લીમ વસ્તી ધરાવતા આ જિલ્લામાં, આગામી વિધાનસભા ચૂંટણી માટે જાતિ સમીકરણોને ધ્યાનમાં રાખીને વૈશ્ય સમુદાયના પ્રમુખની નિમણૂક કરવામાં આવી છે.
વારાણસી ઉપરાંત, ભાજપે બીજા એક જિલ્લા, આંબેડકર નગરમાં ઓબીસી જિલ્લા પ્રમુખની નિમણૂક કરી છે. દિલીપ પટેલને અહીં નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. દિલીપ દેવ પટેલ પછાત જાતિના લોકોમાં મજબૂત પ્રભાવ ધરાવે છે તેવું કહેવાય છે. તેમને પક્ષ સંગઠનમાં કામ કરવાનો પણ બહોળો અનુભવ છે. તેમની નિમણૂકમાં જાતિના વિચારણાઓને કેટલી હદે ધ્યાનમાં લેવામાં આવ્યા હતા તે એ હકીકત પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે આ જિલ્લામાં ઓબીસી વસ્તી આશરે ૪૦ થી ૪૫ ટકા છે. આમાં યાદવ, કુર્મી, નિષાદ, રાજભર અને મૌર્ય જેવી જાતિના લોકોનો સમાવેશ થાય છે.
ભાજેપે કાલી પ્રસાદને દેવરિયા જિલ્લાના જિલ્લા પ્રમુખ તરીકે નિયુક્ત કર્યા છે. આ જિલ્લામાં દલિત સમુદાયને પક્ષનું પ્રતિનિધિત્વ સોંપીને, પાર્ટીએ આ સમુદાય પ્રત્યે પોતાનો સમાવેશી અભિગમ વ્યક્ત કર્યો છે. કાલી પ્રસાદ લાંબા સમયથી પાર્ટી સંગઠનમાં પણ સક્રિય છે. અંદાજ મુજબ, દેવરિયા જિલ્લામાં અનુસૂચિત જનજાતિ (દલિત) વસ્તી આશરે ૧૫-૧૬ ટકા છે. અન્ય પછાત વર્ગો અહીં સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવે છે, લગભગ ૪૦ થી ૪૫ ટકા. ભાજપે કાલી પ્રસાદને માત્ર જિલ્લાના જ નહીં પરંતુ સમગ્ર રાજ્યના જાતિ સમીકરણોને ધ્યાનમાં રાખીને નિયુક્ત કર્યા છે.ભાજપે ક્ષત્રિય (ઠાકુર) સમુદાયના સભ્ય કાશીનાથ સિંહને ચંદૌલીના જિલ્લા પ્રમુખ તરીકે નિયુક્ત કર્યા છે. પાર્ટી દ્વારા નિયુક્ત કરાયેલા પાંચ જિલ્લા પ્રમુખોમાં તેઓ એકમાત્ર નેતા છે જેમને ફરીથી નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. આનું કારણ એ છે કે સિંહને એક સમર્પિત નેતા માનવામાં આવે છે જે લાંબા સમયથી પાર્ટી સંગઠનમાં સક્રિય છે. તેમની નિમણૂક જિલ્લાના જાતિ અંકગણિત દ્વારા નહીં, પરંતુ રાજ્યમાં ક્ષત્રિય સમુદાયના પ્રતિનિધિત્વના મુદ્દા દ્વારા પ્રેરિત છે
