ગેરકાયદેસર બાંધકામો અને રહેણાંક મિલકતોના વાણિજ્યિક ઉપયોગ પર ગંભીરતાથી વિચાર કરીને, સુપ્રીમ કોર્ટે ઉત્તર પ્રદેશ સરકારને મેરઠમાં ૧૬,૭૨૬ મિલકતો સીલ કરવા અને અનધિકૃત બાંધકામોને તોડી પાડવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે.
જસ્ટિસ જેબી પારડીવાલા અને કેવી વિશ્વનાથનની બેન્ચે મેરઠની બહારના ઉલ્દેપુરમાં ગેરકાયદેસર રહેણાંક વસાહતોના વિકાસની પ્રકૃતિની વિગતવાર તપાસ કરવા માટે સુપ્રીમ કોર્ટના ભૂતપૂર્વ ન્યાયાધીશ જસ્ટિસ સુધાંશુ ધુલિયાના નેતૃત્વમાં એક ન્યાયિક કમિશનની રચના પણ કરી હતી.
ઉત્તર પ્રદેશ હાઉસિંગ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ બોર્ડના ચેરમેન પી. ગુરુ પ્રસાદ દ્વારા દાખલ કરાયેલ સ્ટેટસ રિપોર્ટની સમીક્ષા કર્યા પછી, બેન્ચે કહ્યું, “ઉલદેપુરમાં સેંકડો ગેરકાયદેસર રહેણાંક વસાહતો ઉભી થઈ છે તે જાણીને અમને આઘાત અને વ્યથિત થયા છે.”
બેન્ચે નોંધ્યું કે વિભાગે મેરઠના વિવિધ ભાગોનું નિરીક્ષણ અને સર્વેક્ષણ કર્યું છે. અહેવાલ મુજબ, શહેરને ચાર ઝોનમાં વિભાજિત કરવામાં આવ્યું છેઃ ઝોન એ, ઝોન બી, ઝોન સી અને ઝોન ડી ૨૧ સપ્ટેમ્બરના પોતાના આદેશમાં, સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે ઝોન છ માં નિરીક્ષણ અને સર્વેક્ષણ માટે તૈનાત ૧૬ ટીમોએ ૧૬,૭૨૬ બાંધકામોને સંપૂર્ણપણે ગેરકાયદેસર અથવા અનધિકૃત તરીકે ઓળખ્યા છે.
આ ૧૬,૭૨૬ બાંધકામોમાં ૧૨,૯૦૭ રહેણાંક, ૮૭૪ રહેણાંક અને બિન-રહેણાંક બંને અને ૨,૯૪૫ બિન-રહેણાંકનો સમાવેશ થાય છે. ગેરકાયદે બાંધકામ સંબંધિત અગાઉના નિર્દેશોનું પાલન ન કરવા બદલ દાખલ કરાયેલી અવમાનના અરજીની સુનાવણી કરતા, સુપ્રીમ કોર્ટે અધિકારીઓને ઝોન છ માં શક્ય તેટલી વહેલી તકે તમામ ૧૬,૭૨૬ ગેરકાયદે બાંધકામો સામે યોગ્ય કાર્યવાહી કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો.
બેન્ચે કહ્યું, “આ પ્રક્રિયામાં પહેલું પગલું એ છે કે રહેણાંકોને જગ્યા ખાલી કરવા અને આ તમામ ૧૬,૭૨૬ ગેરકાયદે બાંધકામોને સીલ કરવા કહેવામાં આવે. અમે પણ તે જ નિર્દેશ આપીએ છીએ.” કોર્ટે નોંધ્યું કે આમાંના કેટલાક બાંધકામો જર્જરિત સ્થિતિમાં હોઈ શકે છે અને તૂટી શકે છે, જેના કારણે જાનહાનિ થઈ શકે છે. બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે તે કોઈપણ ભોગે આવું થવા માંગતી નથી, અને તેથી, તાત્કાલિક કાર્યવાહી જરૂરી છે. સુપ્રીમ કોર્ટે ચારેય ઝોનમાં તાત્કાલિક કાર્યવાહીનો પણ નિર્દેશ આપ્યો હતો.
બેન્ચે એમ પણ જણાવ્યું હતું કે જા કોઈ દુર્ભાગ્યપૂર્ણ ઘટનામાં નિર્દોષ લોકોના જીવ જાય છે, તો જવાબદાર સરકારી અધિકારી વ્યક્તિગત રીતે જવાબદાર રહેશે. કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે સ્ટેટસ રિપોર્ટમાં ઝોન બી સી અને ડી માં પરિસ્થિતિનો ઉલ્લેખ નથી. તેથી, કોર્ટ પાસે હાલમાં આ ત્રણ ઝોનમાં ગેરકાયદે બાંધકામોની સંખ્યા અંગે સંપૂર્ણ માહિતીનો અભાવ છે.
બેન્ચે નિર્દેશ આપ્યો કે સંબંધિત સત્તાવાળાઓએ આગામી સુનાવણીમાં ઝોન બી, ઝોન સી અને ઝોન ડી અંગે વિગતવાર અહેવાલ રજૂ કરવો પડશે. કોર્ટે કહ્યું, “જોકે, ઝોન એ માં ગેરકાયદેસર બાંધકામો ઓળખાઈ ગયા હોવાથી, હવે તેમને તોડી પાડવા માટે યોગ્ય કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.”
બેન્ચે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, “સ્ટેટસ રિપોર્ટમાંથી ઉભરતું એકંદર ચિત્ર અત્યંત ગંભીર છે. આ અનધિકૃત બાંધકામોને તોડી પાડવા માટે અધિકારીઓએ દિવસ-રાત કામ કરવાની જરૂર છે.” સ્ટેટસ રિપોર્ટમાં આપેલા ડેટાને ચિંતાજનક ગણાવતા કોર્ટે કહ્યું હતું કે, “શહેર અને તેની બહારના વિસ્તારોમાં અનધિકૃત અથવા ગેરકાયદેસર બાંધકામોનું પ્રમાણ હવે ઓથોરિટીના રિપોર્ટ દ્વારા જ બહાર આવ્યું છે.”
સુપ્રીમ કોર્ટે ડિમોલિશન પ્રક્રિયા ચાલુ રાખવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો અને આગામી સુનાવણી સુધીમાં વધુ સ્ટેટસ રિપોર્ટ માંગ્યો હતો. ઉલદેપુર અંગે, બેન્ચે નોંધ્યું હતું કે રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે સીલ કરાયેલ ૪૪ મિલકતોના માલિકોને તાત્કાલિક નોટિસ જારી કરવામાં આવી હતી. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે આ ૪૪ મિલકતોમાંથી ૨૦ મિલકતો તોડી પાડવામાં આવી છે અને તેમનો અનધિકૃત વાણિજ્યિક ઉપયોગ બંધ કરવામાં આવ્યો છે.
રિપોર્ટ મુજબ, ૪૪ મિલકતોમાંથી ૩૮ મિલકતોએ બિલ્ડિંગ પ્લાન મંજૂર કર્યા હતા, પરંતુ માલિકોએ અનધિકૃત બાંધકામો અને ઉમેરાઓ કર્યા હતા. આ મિલકતોનો ઉપયોગ વાણિજ્યિક પ્રવૃત્તિઓ માટે પણ થઈ રહ્યો હતો. રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે છ મિલકતોને પ્લોટ તરીકે વેચવામાં આવી હતી અને તેના પર પ્લાન કે નકશાની મંજૂરી વિના અનધિકૃત રહેણાંક અને વાણિજ્યિક બાંધકામો કરવામાં આવ્યા હતા.બેન્ચે આદેશ આપ્યો હતો કે, “અમે અધિકારીઓને નિર્દેશ આપીએ છીએ કે સીલ કરાયેલી ૪૪ મિલકતોમાંથી બાકીની ૨૪ મિલકતોને શક્્ય તેટલી વહેલી તકે તોડી પાડવામાં આવે.





































