રુસો-યુક્રેન યુદ્ધ દરમિયાન નોકરીના બહાને રશિયામાં લલચાવીને અને પછી યુદ્ધના મોરચે મોકલવામાં આવેલા ભારતીય નાગરિકોના કેસ અંગે સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્દ્ર સરકારને મહત્વપૂર્ણ સૂચનાઓ જારી કરી છે. શુક્રવારે સુનાવણી દરમિયાન, કોર્ટે વિદેશ મંત્રાલયને તાત્કાલિક એક નોડલ ઓફિસરની નિમણૂક કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો જે યુદ્ધમાં માર્યા ગયેલા, ઘાયલ થયેલા અથવા હજુ પણ ગુમ થયેલા ભારતીયોના પરિવારો સાથે સતત સંપર્ક જાળવી રાખશે અને તેમને બધી જરૂરી માહિતી અને સહાય પૂરી પાડશે.ચીફ જસ્ટિસ સૂર્યકાંત, જસ્ટિસ જાયમલ્યા બાગચી અને જસ્ટિસ વી. મોહનાની બનેલી બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે અસરગ્રસ્ત પરિવારો પહેલાથી જ ભારે માનસિક અને નાણાકીય તકલીફનો સામનો કરી રહ્યા છે. તેથી, સરકારની જવાબદારી છે કે તેઓ સમયસર, સચોટ માહિતી અને શક્ય તમામ સહાય મેળવે.સુપ્રીમ કોર્ટના પાંચ મુખ્ય નિર્દેશો વિદેશ મંત્રાલયમાં એક સમર્પિત નોડલ અધિકારીની નિમણૂક કરવામાં આવશે, જે પીડિતોના પરિવારો સાથે સીધા સંપર્કમાં રહેશે.યુદ્ધમાં માર્યા ગયેલા ભારતીયોની ઓળખ કરવા માટે ડીએનએ નમૂનાઓ મેચ કરવામાં આવશે.વિદેશ મંત્રાલય નવી દિલ્હીમાં રશિયન દૂતાવાસમાં વળતરના દાવા દાખલ કરવામાં પરિવારોને મદદ કરશે.અસરગ્રસ્ત પરિવારોને તેમની માતૃભાષા અથવા સ્થાનિક ભાષામાં બધી જરૂરી માહિતી અને પ્રક્રિયાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે.
રાષ્ટÙીય કાનૂની સેવા સત્તામંડળ અને રાજ્ય કાનૂની સેવા સત્તામંડળો પરિવારોને મફત કાનૂની સહાય પૂરી પાડશે.
આ કેસમાં ભારતીય યુવાનોનો સમાવેશ થાય છે જેમને ટ્રાવેલ એજન્ટો દ્વારા રશિયામાં સારી નોકરીઓનું વચન આપીને લાલચ આપવામાં આવી હતી. પરિવારોનો આરોપ છે કે ત્યાં પહોંચ્યા પછી, ઘણા યુવાનોને તેમની ઇચ્છા વિરુદ્ધ રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધની આગળની હરોળમાં મોકલવામાં આવ્યા હતા. આ સમયગાળા દરમિયાન, ઘણા ભારતીયો મૃત્યુ પામ્યા હતા, કેટલાક ઘાયલ થયા હતા, અને ઘણા હજુ પણ ગુમ થયા હોવાના અહેવાલ છે. આ પરિવારોએ સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી દાખલ કરી હતી, જેમાં સરકારને તેમના સંબંધીઓને શોધવા, મૃતકોના મૃતદેહને ભારત લાવવા અને રશિયન સરકાર પાસેથી યોગ્ય વળતર મેળવવા માટે અસરકારક પગલાં લેવા વિનંતી કરવામાં આવી હતી.સુપ્રીમ કોર્ટે રાષ્ટ્રીય કાનૂની સેવા સત્તામંડળ અને રાજ્ય કાનૂની સેવા સત્તામંડળોને અસરગ્રસ્ત પરિવારોને તમામ કાનૂની પ્રક્રિયાઓમાં મદદ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. આમાં વળતરના દાવા દાખલ કરવા, જરૂરી દસ્તાવેજા તૈયાર કરવા, કાગળકામ પૂર્ણ કરવા અને મૃતદેહોને સ્વદેશ પરત મોકલવા સંબંધિત ઔપચારિકતાઓમાં મદદ કરવાનો સમાવેશ થાય છે. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે પરિવારોને બિનજરૂરી કાનૂની અને વહીવટી મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો જાઈએ નહીં.
