ભૂતપૂર્વ સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનીના અંતિમ સંસ્કાર શનિવારે ઈરાનની રાજધાની તેહરાનમાં શરૂ થયા હતા. સમાચાર એજન્સીઓ અનુસાર, અંતિમ સંસ્કારમાં ૧૦ મિલિયનથી વધુ લોકો હાજરી આપે તેવી અપેક્ષા છે. ૧૦૦ થી વધુ દેશોના પ્રતિનિધિઓ પણ હાજરી આપવા માટે પહોંચ્યા છે. અહેવાલો અનુસાર, ૮૬ વર્ષીય આયાતુલ્લાહ અલી ખામેની અને તેમના પરિવારના કેટલાક સભ્યો અમેરિકા, ઇઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચેના યુદ્ધ દરમિયાન હવાઈ હુમલામાં માર્યા ગયા હતા.
ખામેનીના મૃતદેહને તેહરાનના ગ્રાન્ડ મોસલ્લા ખાતે કાચના શબપેટીમાં મૂકવામાં આવ્યો હતો, જ્યાં મોટી સંખ્યામાં લોકો તેમના અંતિમ સંસ્કાર માટે એકઠા થયા હતા. ઘણા લોકો ભાવનાત્મક રીતે રડતા જાવા મળ્યા, જ્યારે અન્ય લોકોએ નારા લગાવ્યા, “આપણે બધા એક છીએ, આપણે બદલો લઈશું.” ઘણા શોક કરનારાઓ બેનરો અને ધ્વજ લઈને પહોંચ્યા. સમગ્ર તેહરાનમાં ખામેનીની છબી ધરાવતા મોટા બિલબોર્ડ લગાવવામાં આવ્યા હતા. ઘણા શોક કરનારાઓએ શિયા પરંપરા અનુસાર પોતાની છાતી મારવી. ૨૭ વર્ષીય મહિલા હનાનેહ મુસાવી, જે પોતાની માતા સાથે અંતિમ સંસ્કારમાં હાજર રહી હતી, તેમણે કહ્યું,
ગ્રાન્ડ મોસલ્લા ખાતે સ્ટેજને તે જ શૈલીમાં ફરીથી બનાવવામાં આવ્યું હતું જ્યાં ખામેનીએ તેમના ભાષણો આપ્યા હતા. આ સ્થળ ઇઝરાયલી હવાઈ હુમલામાં નાશ પામ્યું હોવાનું કહેવાય છે જેમાં તેમના અને તેમના પરિવારના કેટલાક સભ્યોના મોત થયા હતા. ખામેનીના શબપેટી પર તેમની કાળી પાઘડી મૂકવામાં આવી હતી, જે પ્રોફેટ મુહમ્મદના વંશજનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. પરિવારના અન્ય સભ્યોના શબપેટીઓ પણ ત્યાં મૂકવામાં આવ્યા હતા.
ઈરાની સરકાર લાખો લોકો અંતિમ સંસ્કારમાં હાજરી આપશે તેવી અપેક્ષા રાખે છે. ૧૯૮૯માં આયાતુલ્લાહ રુહોલ્લાહ ખોમેનીના અંતિમ સંસ્કાર પછી આ સૌથી મોટી ભીડ હોવાનું માનવામાં આવે છે. તે સમયે લગભગ ૧ કરોડ લોકો અંતિમ સંસ્કારમાં હાજર રહ્યા હતા, જાકે ભાગદોડમાં ઘણા લોકો મૃત્યુ પામ્યા હતા. તીવ્ર ગરમીને ધ્યાનમાં રાખીને, આયોજકોએ લોકો પર પાણી છાંટ્યું અને ઠંડા પીણા પૂરા પાડ્યા. તબરીઝથી આશરે ૫૩૦ કિલોમીટર દૂર મુસાફરી કરનારા અલી કાઝેમીએ કહ્યું,
બિહારના રાજ્યપાલ સૈયદ અતા હસનૈન અને વિદેશ રાજ્યમંત્રી પાબિત્રા માર્ગેરિતાએ ભારત વતી ખામેનીના અંતિમ સંસ્કારમાં હાજરી આપી હતી. સૈયદ અતા હસનૈને સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર લખ્યું, “આજે તેહરાનમાં હિઝ હાઇનેસ ગ્રાન્ડ આયાતુલ્લાહ સૈયદ અલી ખામેનીના અંતિમ સંસ્કારમાં વિદેશ રાજ્ય મંત્રી પાબિત્રા માર્ગેરિટા સાથે ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું. મેં તાજેતરના સંઘર્ષમાં જીવ ગુમાવનારા તમામ લોકોના પરિવારો પ્રત્યે મારી ઊંડી સંવેદના પણ વ્યક્ત કરી.”
અમેરિકન રાષ્ટÙપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે દક્ષિણ ડાકોટાના માઉન્ટ રશમોર ખાતે પોતાના સંબોધન દરમિયાન કહ્યું, “અમે ઈરાનને ભારે નુકસાન પહોંચાડ્યું છે. તેઓ સોદો કરવા માંગે છે. અમે તેમને અંતિમ સંસ્કાર માટે એક અઠવાડિયાનો સમય આપ્યો કારણ કે અમે સારા લોકો છીએ.” દરમિયાન, તેહરાનમાં અંતિમ સંસ્કાર દરમિયાન, કેટલાક લોકો કિલ ટ્રમ્પ લખેલા મોટા બેનરો લઈને જાવા મળ્યા. સમારંભ દરમિયાન “અમેરિકા મૃત્યુ” ના નારા પણ સંભળાયા, જે ૧૯૭૯ની ઇસ્લામિક ક્રાંતિ પછી ઈરાનમાં વારંવાર સાંભળવામાં આવે છે.
ઈરાની અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, અંતિમ સંસ્કાર ઘણા દિવસો સુધી ચાલશે. ત્યારબાદ ખામેનીના પાર્થિવ શરીરને ઈરાન અને પડોશી ઈરાકના વિવિધ શહેરોમાં લઈ જવામાં આવશે. શોક સમારોહને કારણે તેહરાનમાં ઘણા રસ્તાઓ બંધ કરવામાં આવ્યા છે. હવાઈ ક્ષેત્ર પર પ્રતિબંધો પણ લાદવામાં આવ્યા છે, જેના કારણે શહેરમાં સામાન્ય પ્રવૃત્તિઓ ખોરવાઈ રહી છે.
અહેવાલો અનુસાર, હજુ સુધી સ્પષ્ટ નથી કે ઈરાનના નવા સુપ્રીમ લીડર, આયાતુલ્લાહ મોજતબા ખામેની, તેમના પિતાના અંતિમ સંસ્કારમાં જાહેરમાં હાજરી આપશે કે નહીં. તેમની સ્વર્ગસ્થ પત્નીના શબપેટીને પણ ગ્રાન્ડ મોસલ્લામાં મૂકવામાં આવી રહી છે. દરમિયાન, ઇઝરાયલે મોજતબા ખામેની અંગે એક નિવેદન બહાર પાડ્યું છે. કથિત ધમકીઓ બાદ, ઈરાનના સંયુક્ત લશ્કરી કમાન્ડે ઇઝરાયલ અને અમેરિકાને આગામી દિવસોમાં ‘કોઈપણ ખોટી ગણતરી ટાળવા’ ચેતવણી આપી છે.
