સાયબર એકટીવિસ્ટ ચંદ્રવદન ધ્રુવે જણાવ્યું હતું કે ઓનલાઈન ગેમ રમતા બાળકોને નિશાન બનાવી સાયબર ઠગો દ્વારા ડર, ધમકી અને માનસિક દબાણ ઊભું કરી પૈસા પડાવવાનો એક ચિંતાજનક કિસ્સો સામે આવ્યો છે. તાજેતરમાં એક ૧૦ વર્ષના બાળકને ઓનલાઈન ગેમ દરમિયાન અજાણ્યા વ્યક્તિઓ દ્વારા સંપર્ક કરી ડિજિટલ રીતે નિયંત્રણમાં રાખવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો અને અંતે તેની પાસેથી ૧,૯૦૦ની રકમ પડાવવામાં આવી હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.મળતી માહિતી મુજબ, બાળક મોબાઈલ ફોનમાં ઓનલાઈન ગેમ રમી રહ્યો હતો તે દરમિયાન તેને સાયબર ઠગો તરફથી સંપર્ક કરવામાં આવ્યો હતો. શરૂઆતમાં ગેમ સંબંધિત વાતચીતના બહાને બાળકને વિશ્વાસમાં લેવામાં આવ્યો હોવાનું જણાય છે. ત્યારબાદ તેને ડરાવવામાં આવ્યો અને ગંભીર પરિણામોની ધમકી આપવામાં આવી હતી. આ સમગ્ર ઘટનામાં સૌથી ચિંતાજનક બાબત એ છે કે બાળકની ઉંમર માત્ર ૧૦ વર્ષની હતી. સાયબર ઠગોએ બાળકની ઉંમર અને તેની માનસિક સ્થિતિનો લાભ લીધો હોવાની આશંકા છે. બાળકને એવી રીતે ડરાવવામાં આવ્યું કે તે લાંબા સમય સુધી મોબાઈલ પર જ રહે અને પરિવારના સભ્યોને તરત જાણ ન કરે.આ પ્રકારની પદ્ધતિમાં ઠગો ઘણી વખત પોલીસ, કાયદો, ગુનો, ધરપકડ અથવા પરિવારના સભ્યોને નુકસાન પહોંચાડવાની ધમકી જેવા શબ્દોનો ઉપયોગ કરીને સામેની વ્યક્તિમાં ભય પેદા કરે છે. બાળકો માટે આવી ધમકી વધુ અસરકારક બની શકે છે, કારણ કે તેઓ આવી પરિસ્થિતિમાં શું કરવું તે અંગે પૂરતી સમજ ધરાવતા નથી.બાળકને પરિસ્થિતિ ગંભીર લાગતા તેણે અંતે પરિવારના સભ્યોને સમગ્ર બાબતની જાણ કરી હતી. ત્યારબાદ પરિવાર દ્વારા પોલીસને જાણ કરવામાં આવી હતી. પોલીસ અને સાયબર સંબંધિત ટીમ દ્વારા ઘટનાની તપાસ શરૂ કરવામાં આવી હોવાનું જાણવા મળે છે.
સાયબર એકટીવિસ્ટ ચંદ્રવદન ધ્રુવે જણાવ્યું હતું કે આ ઘટના ભલે માત્ર ૧,૯૦૦ની રકમ સાથે જાડાયેલી હોય, પરંતુ તેની પાછળનો સાયબર ક્રાઈમનો પેટર્ન વધુ ગંભીર હોઈ શકે છે. ખાસ કરીને ઓનલાઈન ગેમિંગ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરતા બાળકો સાથે અજાણ્યા લોકો સંપર્ક કરી રહ્યા છે કે નહીં, તેમની પાસેથી વ્યક્તિગત માહિતી લેવામાં આવી રહી છે કે નહીં અને તેમને કોઈ પ્રકારની ધમકી આપવામાં આવી રહી છે કે નહીં તે બાબતે પણ તપાસ જરૂરી બને છે. આ ઘટનાએ માતા-પિતા માટે પણ મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્ન ઊભો કર્યો છે. બાળકોને મોબાઈલ અને ઓનલાઈન ગેમિંગથી સંપૂર્ણપણે દૂર રાખવું હંમેશા શક્્ય નથી, પરંતુ તેઓ કઈ ગેમ રમે છે, કોની સાથે વાત કરે છે અને અજાણ્યા વ્યક્તિઓ સાથે કોઈ પ્રકારની ચેટ કરે છે કે નહીં તેની ઉંમરને અનુરૂપ દેખરેખ રાખવી જરૂરી છે.બાળકોને ખાસ કરીને સમજાવવું જોઈએ કે કોઈ અજાણી વ્યક્તિ ઓનલાઈન સંપર્ક કરે, પોલીસ કે અધિકારી હોવાનો દાવો કરે, ડરાવે,ઓટીપી અથવા વ્યક્તિગત માહિતી માગે અથવા પૈસા ભરવાનું કહે તો તરત માતા-પિતાને જણાવવું અને પોતાની રીતે કોઈ જવાબદારી લેવી નહીં.
સાયબર એકટીવિસ્ટ ચંદ્રવદન ધ્રુવે જણાવ્યું હતું કે આ ઘટનામાં ૧,૯૦૦ની રકમ નાની લાગે, પરંતુ સાયબર ગુનેગારોની કાર્યપદ્ધતિને જાતા આ બાબતને માત્ર નાની રકમની છેતરપિંડી તરીકે જાવી યોગ્ય નથી. ઘણી વખત ગુનેગારો શરૂઆતમાં નાની રકમ દ્વારા વ્યક્તિની માનસિક સ્થિતિ અને વિશ્વાસની કસોટી કરે છે અને ત્યારબાદ વધુ મોટી રકમ અથવા વધુ સંવેદનશીલ માહિતી મેળવવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે.બાળકોને નિશાન બનાવતી આવી ઘટનાઓમાં માત્ર નાણાકીય નુકસાન જ નહીં પરંતુ ભય, માનસિક તણાવ અને ઓનલાઈન સુરક્ષા પણ એટલી જ મહત્વપૂર્ણ બાબત છે. આ પ્રકારની ઘટના સામે આવ્યા બાદ શાળાઓ, વાલીઓ અને પોલીસ તંત્ર દ્વારા બાળકો માટે સાયબર સેફ્ટી અંગે જાગૃતિ કાર્યક્રમો વધુ અસરકારક રીતે હાથ ધરવાની જરૂરિયાત ઉભી થાય છે.ઓનલાઈન ગેમિંગ દરમિયાન અજાણ્યા વ્યક્તિ સાથે વ્યક્તિગત માહિતી શેર ન કરવી, મોબાઈલ નંબર,ઓટીપી, બેંક વિગતો કે પાસવર્ડ ન આપવો અને કોઈ ધમકી આપે તો તરત વિશ્વાસુ વડીલને જાણ કરવી—આ બાબતો બાળકોને સરળ ભાષામાં સમજાવવી જરૂરી છે. આ ઘટના એક પરિવાર પૂરતી મર્યાદિત ન રહે, પરંતુ ઓનલાઈન ગેમિંગ કરતા દરેક બાળક અને તેના માતા-પિતા માટે ચેતવણીરૂપ બને તે જરૂરી છે.
