કિશાઉ બહુહેતુક પ્રોજેક્ટને લગતો વિવાદ વધ્યો છે. પંજાબ સરકાર હવે કરાર સામે સુપ્રીમ કોર્ટમાં જવાની તૈયારી કરી રહી છે. છ રાજ્યો વચ્ચેના કરારમાંથી પંજાબને બાકાત રાખવામાં આવ્યું છે. આમ આદમી પાર્ટીના વરિષ્ઠ પ્રવક્તા નીલ ગર્ગે આ માહિતી આપી.
ગર્ગે જણાવ્યું હતું કે પંજાબ આ મામલે કાનૂની લડાઈ લડશે. તેમણે કહ્યું હતું કે યમુનાના પાણી પર પંજાબના અધિકારોને અવગણી શકાય નહીં. ૧૫ સપ્ટેમ્બરના રોજ નવી દિલ્હીમાં આ કરાર થયો હતો. કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહ અને કેન્દ્રીય જળશક્તિ મંત્રી સીઆર પાટીલ હાજર હતા. ઉત્તર પ્રદેશ, ઉત્તરાખંડ, હિમાચલ પ્રદેશ, હરિયાણા, રાજસ્થાન અને દિલ્હીના મુખ્યમંત્રીઓએ તેના પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. પંજાબ આ કરારનો ભાગ નહોતો. આ પ્રક્રિયામાંથી પંજાબને બાકાત રાખવું અસ્વીકાર્ય છે. યમુના અંગે પંજાબના અધિકારોને ૧૯૫૪માં માન્યતા આપવામાં આવી હતી. પંજાબના પુનર્ગઠન પછી પણ, આ અધિકારો ગુમાવેલા ગણી શકાય નહીં.
ગર્ગે જણાવ્યું હતું કે પંજાબના હિતોને અસર કરતો નિર્ણય તેની ગેરહાજરીમાં લઈ શકાય નહીં. પંજાબને યમુનાના પાણીનો તેનો હિસ્સો મળવો જાઈએ. ૧૯૫૪ના કરારને અવગણવાનો કોઈ કાનૂની આધાર નથી. પંજાબને વિશ્વાસમાં ન લેવું વાંધાજનક છે. આ મામલો હવે નવા કાનૂની વિવાદમાં ફેરવાઈ શકે છે.
કિશાઉ પ્રોજેક્ટ હિમાચલ પ્રદેશ અને ઉત્તરાખંડની સરહદ પર ટોન્સ નદી પર પ્રસ્તાવિત છે. ટોન્સ યમુનાની મુખ્ય ઉપનદી છે. આ પ્રોજેક્ટમાં ૧,૫૬૨ મિલિયન કયુંબિક મીટર પાણી સંગ્રહ કરવાની ક્ષમતા હશે. કરાર હેઠળ, હરિયાણાને ૬૩૩ એમસીએમ પાણી મળશે. ઉત્તર પ્રદેશને ૪૧૧ સ્ઝ્રસ્, રાજસ્થાનને ૧૨૪ એમસીએમ અને દિલ્હીને ૮૦ એમસીએમ ફાળવવામાં આવ્યું છે.
આ પ્રોજેક્ટમાં ૪૨૨ મેગાવોટની વીજ ઉત્પાદન ક્ષમતા હશે. તે વાર્ષિક આશરે ૧,૪૭૬ મિલિયન યુનિટ સ્વચ્છ વીજળી ઉત્પન્ન કરવાનો અંદાજ છે. લક્ષ્ય આશરે ૯૭,૦૦૦ હેક્ટર માટે સિંચાઈ સુવિધાઓ વિકસાવવાનું છે.
કેન્દ્ર સરકારે આ પ્રોજેક્ટને રાષ્ટ્રીય પ્રોજેક્ટ જાહેર કર્યો છે. લગભગ ૯૦ ટકા નાણાકીય બોજ કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા ઉઠાવવામાં આવશે. આંતરરાજ્ય પાણી વહેંચણી વિવાદોને કારણે આ પ્રોજેક્ટ લાંબા સમયથી અટકી પડ્યો હતો.
