ઉત્તર પ્રદેશમાં ગ્રામ વડાઓને વહીવટકર્તા તરીકે નિયુક્ત કરવાનો મામલો હવે હાઈકોર્ટમાં પહોંચ્યો છે. ગ્રામ વડાઓને વહીવટકર્તા તરીકે નિયુક્ત કરવાના યુપી સરકારના આદેશને અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટની લખનૌ બેન્ચમાં પડકારવામાં આવ્યો છે. ઓમ પ્રકાશ પ્રજાપતિ દ્વારા દાખલ કરાયેલી જાહેર હિતની અરજીની સુનાવણી કરતા, કોર્ટે રાજ્ય સરકાર પાસેથી જવાબ માંગ્યો છે.અરજદાર ઓમ પ્રકાશનો દાવો છે કે આ આદેશ પંચાયતી રાજ કાયદાના ઉદ્દેશ્ય અને સ્થાપિત પ્રણાલીની વિરુદ્ધ છે અને તેને રદ કરવો જાઈએ. સુનાવણી દરમિયાન, કોર્ટે સરકારી આદેશ અને સંબંધિત કાનૂની જાગવાઈઓનો ઉલ્લેખ કર્યો. કોર્ટે આ મામલાને ગંભીરતાથી લીધો અને તેને ૩ જૂને વધુ સુનાવણી માટે સૂચિબદ્ધ કર્યો.
અરજદારનો દલીલ છે કે ઉત્તર પ્રદેશ પંચાયતી રાજ કાયદાની કલમ ૧૨(૩) મુજબ, ગામના વડાનો કાર્યકાળ શપથ ગ્રહણની તારીખથી મહત્તમ પાંચ વર્ષનો હોઈ શકે છે. આવી સ્થીતિમાં, સમયસર પંચાયત ચૂંટણીઓ યોજવામાં નિષ્ફળ રહેવું અને વર્તમાન ગામના વડાને વહીવટકર્તા તરીકે જાળવી રાખવા એ પરોક્ષ રીતે તેમનો કાર્યકાળ વધારવા સમાન છે, જે કાયદાના ઉદ્દેશ્યની વિરુદ્ધ છે.
તેમણે કહ્યું કે ભૂતકાળમાં, જ્યારે પંચાયત ચૂંટણીઓ સમયસર યોજાતી ન હતી, ત્યારે ગ્રામ પંચાયતોનું સંચાલન કરવા માટે છર્ડ્ઢં પંચાયત અથવા અન્ય સરકારી અધિકારીઓને વહીવટકર્તા તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવતા હતા. તેમણે કહ્યું કે આ વખતે પણ, એક સક્ષમ સરકારી અધિકારીને વહીવટકર્તા તરીકે નિયુક્ત કરવા જાઈએ, નહીં કે ગામના વડા જેમની કાનૂની મુદત પૂરી થઈ ગઈ હોય.ઓમ પ્રકાશના વકીલ, અમરેન્દ્ર નાથ ત્રિપાઠીએ જણાવ્યું હતું કે કોર્ટે કેસમાં હાજર રહેલા સરકારી વકીલને રાજ્ય સરકાર પાસેથી સૂચનાઓ મેળવવા અને પોતાનો પક્ષ રજૂ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. ન્યાયાધીશ શેખર બી. સરાફ અને ન્યાયાધીશ અવધેશ કુમાર ચૌધરીની બેન્ચે સૂચનાઓ માંગ્યા પછી કેસ રજૂ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે.
હકીકતમાં, ગામના વડાઓનો કાર્યકાળ સમાપ્ત થયા પછી, યુપી સરકારે તેમને છ મહિના માટે તેમની સંબંધિત પંચાયતો માટે વહીવટકર્તા તરીકે નિયુક્ત કર્યા. આ આદેશ હેઠળ, વિદાય લેતા ગ્રામ વડાઓ બુધવારથી રાજ્યભરની ૫૭,૬૯૪ ગ્રામ પંચાયતોમાં વહીવટકર્તા તરીકે સેવા આપશે. ઉત્તર પ્રદેશની તમામ ૫૭,૬૯૪ ગ્રામ પંચાયતોનો કાર્યકાળ ૨૬ મેના રોજ સમાપ્ત થયો હતો. એક દિવસ પહેલા, ૨૫ મેના રોજ, યોગી સરકારે ઉત્તર પ્રદેશમાં પંચાયત ચૂંટણીઓ યોજાય ત્યાં સુધી આગામી છ મહિના માટે ગામના વડાઓને વહીવટકર્તા તરીકે નિયુક્ત કર્યા હતા.
સરકારે જણાવ્યું હતું કે પંચાયત ચૂંટણીઓમાં વિલંબ અને લાંબી પછાત વર્ગ અનામત પ્રક્રિયાને કારણે આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, આનાથી ખાતરી થશે કે સ્વચ્છતા, પીવાનું પાણી, મનરેગા, રસ્તાનું સમારકામ અને અન્ય વિકાસ પ્રોજેક્ટ્સ અવિરત ચાલુ રહે. આદેશમાં જણાવાયું હતું કે વહીવટકર્તા, એટલે કે, ગામના વડા, પોતાની જાતે કોઈ મોટા અથવા નીતિ-સંબંધિત નિર્ણયો લઈ શકશે નહીં. જા તાત્કાલિક અથવા ખાસ પરિસ્થીતિને કારણે આવો નિર્ણય જરૂરી બનશે, તો જિલ્લા પંચાયત રાજ અધિકારી દ્વારા જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટને દરખાસ્ત મોકલવામાં આવશે. જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટની મંજૂરી પછી જ નિર્ણય લેવામાં આવશે.અત્યાર સુધી, ગામના વડાનો કાર્યકાળ પૂરો થયા પછી એડીઓ પંચાયતને વહીવટકર્તા તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવતા હતા, પરંતુ આ વખતે સિસ્ટમ બદલાઈ ગઈ છે. વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ પછી પંચાયતની ચૂંટણીઓ યોજાવાની શકયતા હોવાથી, આ નિર્ણય રાજકીય અને કાનૂની ચર્ચાનો વિષય બની ગયો છે
