પ્રખ્યાત લેખક અને બોલિવૂડ ગીતકાર જાવેદ અખ્તર તેમના સ્પષ્ટવક્તા વિચારો માટે જાણીતા છે. તેઓ ઘણીવાર સામાજિક અને રાજકીય મુદ્દાઓ પર ખુલ્લેઆમ પોતાના વિચારો વ્યક્ત કરે છે. હવે, એક ઇન્ટરવ્યુમાં, તેમણે મુસ્લિમ સમુદાયમાં સામાજિક સુધારાઓ પર પોતાના વિચારો વ્યક્ત કર્યા છે. તાત્કાલિક ટ્રિપલ તલાક વિરુદ્ધ કાયદો ઘડવાનો ઉલ્લેખ કરતા, તેમણે પ્રશ્ન કર્યો કે મુÂસ્લમ પર્સનલ લોમાં જરૂરી ફેરફારો સમુદાયમાં કેમ કરવામાં આવ્યા નથી અને શા માટે સરકારી હસ્તક્ષેપની રાહ જાવી પડી. જાવેદ અખ્તરે આ ચર્ચાને ‘ધર્મનિરપેક્ષતા’ સાથે જાડી અને અનેક તીક્ષ્ણ પ્રશ્નો ઉભા કર્યા.
જાવેદ અખ્તરે કહ્યું કે મુÂસ્લમ પર્સનલ લો ૧૯૩૭ માં અસ્તિત્વમાં આવ્યો અને ભારતને ૧૯૪૭ માં સ્વતંત્રતા મળી. તેમણે પ્રશ્ન કર્યો કે સ્વતંત્રતા પછી લાંબા સમય સુધી આ વ્યવસ્થાને બદલવા માટે કોઈ પહેલ કેમ કરવામાં આવી નહીં. તેમણે કહ્યું કે જા કોઈ સામાજિક પ્રથામાં સુધારાની જરૂર હોય, તો તે સમુદાયની અંદરથી શરૂ થવી જાઈતી હતી. જાવેદ અખ્તરે પ્રશ્ન કર્યો કે ભાજપની આગેવાની હેઠળની સરકારને ટ્રિપલ તલાક પર પ્રતિબંધ મૂકવા માટે કાયદો ઘડવાની જરૂર કેમ પડી. તેમણે આ પરિÂસ્થતિને “શરમજનક” ગણાવી અને પૂછ્યું કે આ કેવા પ્રકારનો ધર્મનિરપેક્ષતા હોઈ શકે છે. તેમના નિવેદનથી મુÂસ્લમ પર્સનલ લો અને સામાજિક સુધારા અંગે લાંબા સમયથી ચાલી આવતી ચર્ચા ફરી એકવાર સામે આવી.
ત્વરિત ત્રિપલ તલાક અંગે દેશમાં લાંબા સમયથી કાનૂની અને સામાજિક ચર્ચા ચાલી રહી છે. ૨૨ ઓગસ્ટ, ૨૦૧૭ ના રોજ, સુપ્રીમ કોર્ટની પાંચ ન્યાયાધીશોની બંધારણીય બેન્ચે તાત્કાલિક ત્રિપલ તલાક, અથવા તલાક-એ-બિદ્દત, ગેરબંધારણીય અને મનસ્વી જાહેર કરી. આ નિર્ણય ૩ઃ૨ બહુમતીથી આવ્યો. આ ઐતિહાસિક નિર્ણય બાદ, કેન્દ્ર સરકારે તાત્કાલિક ત્રિપલ તલાક પર કાયદેસર રીતે પ્રતિબંધ મૂકવા માટે કાયદાકીય કાર્યવાહી શરૂ કરી. જુલાઈ ૨૦૧૯ માં, સંસદે મુસ્લિમ મહિલાઓના અધિકારોનું રક્ષણ કરતો કાયદો પસાર કર્યો. મુસ્લિમ મહિલા (લગ્ન પર અધિકારોનું રક્ષણ) અધિનિયમ હેઠળ તાત્કાલિક ત્રિપલ તલાકની પ્રથાને ગુનાહિત ઠેરવવામાં આવી હતી. આ કાયદાએ આ પ્રથા અંગે કાનૂની સ્થિતિ વધુ સ્પષ્ટ કરી.જાવેદ અખ્તરે તેમના નિવેદનમાં એ પણ ભાર મૂક્યો હતો કે કોઈપણ સમુદાયમાં સામાજિક સમસ્યાઓ સામે અવાજ ઉઠાવવો મહત્વપૂર્ણ છે. તેમણે કહ્યું કે મુસ્લિમ સમુદાયનો એક નાનો વર્ગ જ પોતાના સમાજની ખામીઓ અને સમસ્યાઓ સામે ખુલ્લેઆમ બોલે છે. તેમના મતે, બીજાઓની ખામીઓ પર પ્રશ્ન ઉઠાવતા પહેલા પોતાના સમાજને સુધારવાનો પ્રયાસ કરવો જાઈએ. પોતાને નાસ્તિક ગણાવતા તેમણે કહ્યું કે તેમનો જન્મ મુÂસ્લમ પરિવારમાં થયો છે, અને તેથી, તેમના સમુદાયની સમસ્યાઓને ઉજાગર કરવી તેમની જવાબદારી અને અધિકાર બંને છે. તેમણે કહ્યું કે તેઓ પહેલા પોતાના સમુદાયની ખામીઓ સુધારવાનો પ્રયાસ કરશે અને પછી, જા જરૂરી હોય તો, અન્યની ભૂલો પર પ્રશ્ન ઉઠાવશે.
જાવેદ અખ્તરે સમુદાયોમાં સુધારા અંગેના બેવડા ધોરણોની ટીકા કરી. તેમણે કહ્યું કે ભારતમાં ઘણા હિન્દુઓ ફાસીવાદ અને સાંપ્રદાયિકતા સામે બોલે છે, પરંતુ મુસ્લિમ સમુદાયમાં કટ્ટરતા અને રૂઢિચુસ્તતા સામે બોલનારા લોકોની સંખ્યા ઓછી છે. તેમણે ઉમેર્યું કે કોઈ પણ સમુદાયે હંમેશા પોતાને પીડિત તરીકે દર્શાવવું જાઈએ નહીં. તેમના મતે, પ્રગતિશીલ અને સ્વતંત્ર વિચારધારા ધરાવતા મુસ્લિમ પરિવારોના લોકોએ સામાજિક દુષણો અને રૂઢિચુસ્ત વિચારસરણી સામે બોલવાની હિંમત બતાવવી જાઈએ. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે આવા ઘણા લોકો છે, પરંતુ તેઓ બોલતા ડરે છે.
