નોઈડાના સેક્ટર ૬૩ માં મોટી કંપનીઓની ભવ્ય ઇમારતોથી ઘેરાયેલો એક સાંકડો રસ્તો વાજિદપુર ગામ તરફ જાય છે. આ રસ્તાઓ પર ચાલતા,એક ટીવી ચેનલની ટીમ એક જૂના, બહુ-રૂમવાળા ઘરમાં પહોંચી. નોઈડા પોલીસે ત્યાં રહેતા બે મજૂરોની અટકાયત કરી છે. તેમાંથી એક દીપક છે. તે, તેની પત્ની અને બે નાના બાળકો સાથે, છેલ્લા ત્રણ વર્ષથી આ ઘરમાં એક અંધારાવાળા ઓરડામાં રહેતો હતો. અમે ડરી ગયેલી પત્ની અને બાળકોને મળ્યા નહીં, પરંતુ અમે દીપકના નાના ભાઈ સોનુને મળ્યા. સોનુએ સમજાવ્યું કે તે અને તેનો ભાઈ ૫૪૦ રૂપિયાના દૈનિક વેતન પર ફેક્ટરીમાં કામ કરતા હતા. ૧૩ એપ્રિલના રોજ, ફેક્ટરી માલિકે દૈનિક વેતન ૫૪૦ રૂપિયાથી વધારીને ૫૫૦ રૂપિયા કર્યું. બધા આ અંગે ગુસ્સે થયા અને વિરોધ કરીને પોતાનો અવાજ ઉઠાવવાનું નક્કી કર્યું.
જ્યારે સોનુને વહીવટીતંત્ર દ્વારા વિદેશી સંડોવણીના દાવા વિશે પૂછવામાં આવ્યું, ત્યારે તેમણે કહ્યું, “અમને સોશિયલ મીડિયા દ્વારા માહિતી મળતી રહે છે. અમને હરિયાણામાં પગાર વધારા વિશે પણ સોશિયલ મીડિયા દ્વારા જાણવા મળ્યું. ઘણા દિવસોથી, અમે ફેક્ટરી માલિક સાથે વાત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા, પૂછતા હતા કે ઘણી ફેક્ટરીઓમાં અમારા વેતનમાં વધારો કેમ નથી થઈ રહ્યો. આ કારણે, અમે બધા બપોરના ભોજન દરમિયાન બહાર ગયા અને રસ્તા પર બેસી ગયા.”
સોનુએ કહ્યું, “હવે મને કહો, અમે રૂમ ભાડા માટે ૫,૦૦૦ રૂપિયા આપી રહ્યા છીએ, અને ૧,૦૦૦ રૂપિયામાં ત્રણ કિલો ગેસ રિફિલ કરી રહ્યા છીએ. શું આપણે આ પગારથી અમારી પત્ની અને બાળકોને ગુજરાન ચલાવી શકીએ?” સોનુએ કહ્યું કે તેનો ભાઈ દીપક ૧૩ એપ્રિલથી હડતાળ પર હતો. પોલીસે કંપનીની બહાર આવીને તેની અને બીજા એક કામદારની ધરપકડ કરી. ત્યારથી, તેનો ફોન બંધ છે, અને તેની પત્ની ત્યાં રડતી બેઠી છે. ૧૪ એપ્રિલે, અમે ફેક્ટરીમાં કામ પર ગયા હતા અને તેમને ભગાડવામાં આવ્યા હતા. આજે, જ્યારે અમે સવારે પહોંચ્યા, ત્યારે પોલીસે અમારો પીછો કર્યો. બીજા એક કામદારની ધરપકડ કરવામાં આવી. તેના મોટા ભાઈ મુનેશે કહ્યું કે તેને પણ પોલીસ દીપક સાથે લઈ ગઈ હતી.
મુનિશ પોતે દૈનિક વેતન મજૂર રહ્યો છે સાત વર્ષ, જ્યારે તેની પત્ની પણ કપડાની ફેક્ટરીમાં કામ કરે છે. મુનેશે કહ્યું કે દર વર્ષે તેનો પગાર વધારાને નામે, ફક્ત ૧૦-૨૦ રૂપિયાનો વધારો કરવામાં આવે છે. શું મજૂરો માનવ નથી? શું તેઓ ગુસ્સે ન થઈ શકે? શું નોઈડા જેવા શહેરમાં આટલા પૈસાથી કોઈ ટકી શકે? ગેસ સિલિન્ડરના ભાવ વધ્યા છે. તેલના ભાવ વધ્યા છે. હું દરરોજ ઓટો લઉં છું. દસ રૂપિયાને બદલે, તેઓ હવે વીસ રૂપિયા વસૂલ કરે છે. માસિક ભાડું પહેલા ૬૦૦-૭૦૦ રૂપિયા હતું, હવે ૧૨૦૦-૧૪૦૦ રૂપિયા છે, જે બમણું થઈ ગયું છે.
કામદારોના માનદ વેતનમાં વધારો કરવાની માંગણી કરતા પોસ્ટરો દરેક ચોકડી પર લગાવવામાં આવ્યા છે. એવું કહેવામાં આવ્યું છે કે અકુશળ કામદારોના માસિક પગારમાં ૧૩૮૯૦ રૂપિયા, અર્ધકુશળ કામદારોમાં ૧૫૦૫૯ રૂપિયા અને કુશળ કામદારોમાં ૧૬૮૬૮ રૂપિયાનો વધારો કરવામાં આવ્યો છે. જ્યારે હરિયાણામાં તે હજુ પણ આનાથી વધુ છે. યુપી સરકાર સામે સૌથી મોટી સમસ્યા એ છે કે કામદારોના વેતનમાં વધારો કરવાથી માત્ર નોઈડા ગ્રેટર નોઈડામાં જ નહીં પરંતુ સોનભદ્રથી બહરાઈચ જેવા દૂરના શહેરોમાં પણ કામદારોના પગારમાં વધારો થશે. જ્યારે ટાયર છ શહેરોની ફુગાવાની તુલના ટાયર ઝ્ર કે ડ્ઢ શહેરો સાથે કરી શકાતી નથી. નોઈડા આંત્રપ્રિન્યોર એસોસિએશનના મીડિયા વડા સુધીર શ્રીવાસ્તવ કહે છે કે સરકાર આ સમસ્યાનો સામનો બે રીતે કરી શકે છે. નોઈડા જેવા સ્થળોએ કામ કરતા કામદારોને ડીએની તર્જ પર અલગથી કેટલાક વધારાના પૈસા મળવા જાઈએ, નહીં તો આ સમસ્યા વારંવાર ઊભી થતી રહેશે.
