સુપ્રીમ કોર્ટે મંદિરની મિલકતની માલિકી, રક્ષણ અને સરકારી નિયંત્રણ અંગે એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય આપ્યો છે. તમિલનાડુના એક મંદિરના સંદર્ભમાં કોર્ટે ઠરાવ્યું હતું કે મંદિરની મિલકત દેવતાની છે અને તેને સરકારી મિલકત ગણી શકાય નહીં. બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે દાન દ્વારા દેવતાને સમર્પિત મિલકત દાતા, પૂજારી, ટ્રસ્ટી અથવા રાજ્યની નથી, પરંતુ તેના બદલે દેવતામાં નિહિત છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે મંદિરની મિલકતના સંચાલન અને નિયમનમાં સરકારની ભૂમિકા તેને મિલકતની માલિક બનાવતી નથી. કોર્ટે
તમિલનાડુમાં મંદિરના ગિફ્ટ ડીડને પણ અમાન્ય જાહેર કર્યો હતો, તેની ઇનામ જમીન રાજ્ય સરકારને ભેટમાં આપી હતી.
ન્યાયાધીશ પી.એસ. નરસિંહા અને આલોક આરાધેની બેન્ચે તમિલનાડુ કેસમાં આ ચુકાદો આપ્યો હતો. ચુકાદામાં મંદિરની મિલકતની કાનૂની સ્થિતિ, ટ્રસ્ટીની જવાબદારી અને સરકારની ભૂમિકા સાથે સંબંધિત મહત્વપૂર્ણ પાસાઓ પર વિચારણા કરવામાં આવી હતી. ચુકાદામાં, સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે દાન કરાયેલી મિલકત દાતા, પૂજારી, ટ્રસ્ટી અથવા રાજ્યની નથી, પરંતુ તેના બદલે દેવતામાં નિહિત છે. આવી મિલકતનું સંચાલન કરનારા વ્યક્તિઓ દેવતાના હિતમાં તેનું રક્ષણ કરવા માટે જવાબદાર છે. મંદિરની મિલકતનું સંચાલન કરનાર વ્યક્તિ તેનો માલિક બનતો નથી. ટ્રસ્ટીએ મિલકતનો ઉપયોગ મંદિર અને તેની સાથે સંકળાયેલા ધાર્મિક હેતુઓ માટે કરવો જોઈએ. તેમના પદના આધારે, તે મિલકતને મનસ્વી રીતે અન્ય કોઈ વ્યક્તિ અથવા સરકારને ટ્રાન્સફર કરી શકતો નથી.
સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે મંદિરની મિલકતનું સંચાલન અને નિયમન કરવાની જવાબદારી સરકારને તેની માલિક બનાવતી નથી. સરકારની ફરજ આવી મિલકતનું રક્ષણ કરવાની છે. તે ફક્ત વહીવટી સત્તાઓના આધારે મંદિરની જમીનને મનસ્વી રીતે ટ્રાન્સફર કરી શકતી નથી, તેને પોતાની મિલકત હોવાનો દાવો કરી શકતી નથી. કોર્ટે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે કાયદાની વિરુદ્ધ કરવામાં આવેલ ટ્રાન્સફરને જાહેર હેતુનો ઉલ્લેખ કરીને માન્ય કરી શકાતી નથી. સરકારી કાર્યાલય બનાવવાની જરૂરિયાત પોતે જ, મંદિરની મિલકતને મફતમાં ટ્રાન્સફર કરવા માટે કાનૂની આધાર નથી બનાવતી.
આ કેસ તમિલનાડુના ઇરોડ જિલ્લાના કોડુમુડી ગામમાં સ્થિત નાગપાલયમ મરિયમ્મન-પોન્નાચિયમન મંદિરની આશરે એક એકર અને દસ સેન્ટ ઇનામ જમીનનો હતો. ઓગસ્ટ ૨૦૧૭ માં, મંદિરના એક કામચલાઉ ટ્રસ્ટીએ તાલુકા કાર્યાલયના નિર્માણ માટે આ જમીન રાજ્ય સરકારને ભેટમાં આપી હતી. મહેસૂલ અધિકારીઓએ પણ ટ્રાન્સફર સ્વીકારી અને જમીન ટ્રાન્સફર કરી. આ ટ્રાન્સફરને કોર્ટમાં પડકારવામાં આવ્યો. માર્ચ ૨૦૧૯ માં મદ્રાસ હાઈકોર્ટે અરજી ફગાવી દીધી. ત્યારબાદ મામલો સુપ્રીમ કોર્ટમાં પહોંચ્યો.
ગિફ્ટ ડીડ રદ કરવા છતાં, સુપ્રીમ કોર્ટે જમીન પર પહેલાથી જ બનેલી તાલુકા ઓફિસને તોડી પાડવાનો આદેશ આપ્યો ન હતો. કોર્ટે રાજ્ય સરકારને લીઝના આધારે જમીન પર કબજા ચાલુ રાખવાની મંજૂરી આપી, પરંતુ ભાડું નક્કી કર્યું. બેન્ચે રાજ્ય સરકારને રૂ. ભાડું ચૂકવવાનો નિર્દેશ આપ્યો. ૮ માર્ચ, ૨૦૧૯ થી દર મહિને ૩૧,૦૦૦. તેણે રાજ્ય સરકારને મંદિર માટે કાનૂની આધાર પૂરો પાડવાનો પણ નિર્દેશ આપ્યો.
