કેન્દ્ર સરકારના નાણાં મંત્રાલયના આર્થિક સલાહકાર ડા. સુમંત્ર પાલના એક સલાહ કર્મચારીઓમાં ચર્ચાનું કેન્દ્ર બની ગઈ છે. કેન્દ્રીય જાહેર ક્ષેત્રના સાહસોના કર્મચારીઓ આ સલાહથી આશ્ચર્યચકિત અને નારાજ છે. હકીકતમાં, ૧૭ સપ્ટેમ્બરના રોજ, આર્થિક સલાહકારે જાહેર સાહસ વિભાગને નિર્દેશ આપ્યો હતો કે દિવાળી અને અન્ય તહેવારો પર કેન્દ્રીય જાહેર ક્ષેત્રના સાહસોમાં ભેટ આપવાની પ્રથા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવે. ભેટ આપવાથી સરકારી ખર્ચમાં વધારો થાય છે. અર્થતંત્રમાં જાહેર સંસાધનોનો સમાન ઉપયોગ સુનિશ્ચિત કરવા માટે આ પગલું જરૂરી છે.
જાહેર સાહસ વિભાગના મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારીને લખેલા પત્રમાં, આર્થિક સલાહકારે જણાવ્યું હતું કે, “એવું જોવા મળ્યું છે કે કેન્દ્રીય જાહેર ક્ષેત્રના સાહસોમાં દિવાળી અને અન્ય તહેવારો પર ભેટ આપવાની પ્રથા છે. અર્થતંત્રમાં જાહેર સંસાધનોનો સમાન ઉપયોગ સુનિશ્ચિત કરવા માટે આ પ્રથા બંધ કરવી જોઈએ.” પરિણામે, તમામ કેન્દ્રીય જાહેર ક્ષેત્રના સાહસોને આ પ્રથા બંધ કરવા અને કોઈપણ તહેવાર પર ભેટોની આપ-લે બંધ કરવા વિનંતી કરવામાં આવી છે. આર્થિક સલાહકારે આ માર્ગદર્શિકાનું પાલન કરવાનો આગ્રહ કર્યો છે.
નેશનલ મિશન ફોર ઓલ્ડ પેન્શન સ્કીમ ઇન્ડિયાના અધ્યક્ષ ડા. મનજીત સિંહ પટેલે જણાવ્યું હતું કે નાણા મંત્રાલયનો આ નિર્દેશ ખોટો છે. જા કેન્દ્રીય જાહેર ક્ષેત્રના સાહસોમાં કામ કરતા કર્મચારીઓને દિવાળી કે અન્ય તહેવારો પર ભેટ મળે તો શું ખોટું છે? તે એક નાનું પ્રતીક છે, પરંતુ તેનું મૂલ્ય ખૂબ જ મોટું છે. કર્મચારીને લાગે છે કે તેમના કામને માન્યતા મળી રહી છે. આ નાની ભેટ તેમને બમણા ઉત્સાહથી કામ કરવા માટે મજબૂર કરે છે. સરકારે આવો આદેશ જારી કરીને ભૂલ કરી છે. આ એક પગલું છે જે કર્મચારીઓને નિરાશ કરે છે.
ડીપીઇએ નાણા મંત્રાલય હેઠળનો એક નોડલ વિભાગ છે જે કેન્દ્રીય જાહેર ક્ષેત્રના સાહસો સંબંધિત નીતિઓ અને માર્ગદર્શિકાઓ બનાવે છે, તેમના પ્રદર્શનનું મૂલ્યાંકન કરે છે અને તેમના પ્રદર્શન, સ્વાયત્તતા અને કર્મચારી સંચાલન પર નીતિ માર્ગદર્શિકા નક્કી કરે છે. ત્રીજી લોકસભા (૧૯૬૨-૬૭) ની અંદાજ સમિતિના ૫૨મા અહેવાલમાં જાહેર સાહસોના પ્રદર્શનનું સતત મૂલ્યાંકન કરવા માટે કેન્દ્રિયકૃત સંકલન એકમની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો. પરિણામે, ભારત સરકારે ૧૯૬૫માં બ્યુરો ઓફ પબ્લીક એન્ટરપ્રાઇઝની સ્થાપના કરી અને તેને નાણા મંત્રાલય હેઠળ મૂક્યુ.
સપ્ટેમ્બર ૧૯૮૫માં કેન્દ્ર સરકારના મંત્રાલયો અને વિભાગોના પુનર્ગઠન બાદ,બીપીઇ ઉદ્યોગ મંત્રાલયનો એક ભાગ બન્યો. મે ૧૯૯૦ માં વધુ સુધારા કરવામાં આવ્યા, જેનાથી બીપીઈ ને ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ પબ્લીક એન્ટરપ્રાઇઝ તરીકે ઓળખાતા સંપૂર્ણ વિભાગમાં ઉન્નત કરવામાં આવ્યું.બીપીઇનું મિશન જાહેર ક્ષેત્રના સાહસોની સ્પર્ધાત્મકતા અને સામાજિક અસરને વધારવા, પારદર્શિતાને પ્રોત્સાહન આપવા અને જવાબદાર શાસનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે નીતિઓ ઘડવાનું છે. તે જાહેર ક્ષેત્રના સાહસોમાં શ્રેષ્ઠતા, ટકાઉપણું અને નવીનતાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે પ્રેરક બળ તરીકે પણ કામ કરે છે, જે રાષ્ટÙના આર્થિક વિકાસ અને વિકાસમાં નોંધપાત્ર ફાળો આપે છે.
