પંજાબ અને હરિયાણા હાઈકોર્ટે પંજાબ સિવિલ સર્વિસીસ (પીસીએસ) ભરતીને લગતા વિવાદમાં મોટો હસ્તક્ષેપ કર્યો છે. હાઇકોર્ટે અંતિમ પસંદગી પ્રક્રિયા પર રોક લગાવી છે અને પંજાબ પબ્લિક સર્વિસ કમિશન (પીસીએસ) પાસેથી ભરતી સંબંધિત સમગ્ર રેકોર્ડ મંગાવ્યો છે. ૨૬ ઉમેદવારો દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજીમાં પરીક્ષાની નિષ્પક્ષતા અને પસંદગી પ્રક્રિયાની પારદર્શિતા અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા થયા છે.કોર્ટના આદેશથી હવે અંતિમ પસંદગી પ્રક્રિયા પર રોક લાગી છે. અરજદારોએ ૪ નવેમ્બરના રોજ જાહેર કરાયેલ મુખ્ય પરીક્ષાના પરિણામોને પડકાર્યા છે, તેને રદ કરવા અને સમગ્ર પસંદગી પ્રક્રિયાની નિષ્પક્ષ તપાસ એજન્સી દ્વારા તપાસની માંગ કરી છે. આ જ ભરતી સંબંધિત અન્ય ચાર અરજીઓ પણ હાઇકોર્ટમાં દાખલ કરવામાં આવી છે. ઉમેદવારોએ માંગ કરી હતી કે કમિશન પરીક્ષા અને પસંદગી પ્રક્રિયા સંબંધિત તમામ દસ્તાવેજા કોર્ટમાં રજૂ કરે, અને હાઇકોર્ટે આને ધ્યાનમાં રાખીને સમગ્ર રેકોર્ડ મંગાવ્યો છે.પંજાબ પબ્લિક સર્વિસ કમિશને ૩ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૫ ના રોજ ૩૨૨ જગ્યાઓ માટે ભરતી જાહેરાત જારી કરી હતી. અરજદારોના જણાવ્યા મુજબ, જાહેરાતમાં ફરજિયાત લાયકાત તરીકે ૧૦મા ધોરણમાં પંજાબી પાસ હોવું જરૂરી હતું, પરંતુ બાદમાં આ જરૂરિયાત કથિત રીતે દૂર કરવામાં આવી હતી. આનાથી ૧૦મા ધોરણમાં પંજાબી પાસ ન કરનારા ઉમેદવારોને પરીક્ષામાં બેસવાની મંજૂરી મળી. અરજીમાં એવો પણ આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે કે અરજદારોની અનેક શ્રેણીઓને અરજી કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી અને વય મર્યાદાની આવશ્યકતાઓને અવગણવામાં આવી હતી. ઉમેદવારો દલીલ કરે છે કે મૂળ ભરતી નિયમોમાં થયેલા ફેરફારોથી સમાન પાત્રતા માપદંડોને અસર થઈ હતી.
અરજીમાં પરીક્ષાના પરિણામોની અસામાન્ય પેટર્નને પણ પડકારવામાં આવી છે. ઉમેદવારો દાવો કરે છે કે સફળ ઉમેદવારોની યાદીમાં સળંગ રોલ નંબરના અનેક જૂથો શામેલ છે. કેટલાક પરીક્ષા કેન્દ્રો પર પરીક્ષા પ્રણાલીમાં કથિત અનિયમિતતા અને ગેરવહીવટના આરોપો પણ લગાવવામાં આવ્યા છે.અરજદારો પસંદ કરાયેલા ઉમેદવારોના નામ, તેમની શ્રેણીઓ, મેળવેલા ગુણ અને શ્રેણીવાર કટઓફ જાહેર ન કરવા પર પણ પ્રશ્ન ઉઠાવે છે. તેમનો દલીલ છે કે આ માહિતીના અભાવે, પસંદગી પ્રક્રિયાની ન્યાયીતાનું મૂલ્યાંકન કરવું અશક્્ય છે. હવે, હાઇકોર્ટના આદેશને પગલે, કમિશને સમગ્ર ભરતી રેકોર્ડ કોર્ટમાં રજૂ કરવો પડશે. અંતિમ પસંદગી પર સ્ટેને ધ્યાનમાં રાખીને, કેસની આગામી સુનાવણી અને કોર્ટ દ્વારા કમિશનના રેકોર્ડની તપાસ મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
પંજાબ અને હરિયાણા હાઈકોર્ટ દ્વારા પીસીએસ પરીક્ષા માટે આગળની પસંદગી પ્રક્રિયા પર સ્ટે મુકાયા બાદ, અરજદારોના વકીલ એડવોકેટ મનવિંદર સિંહે આ આદેશને મહત્વપૂર્ણ ગણાવ્યો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે અરજીમાં તેમની મુખ્ય માંગણીઓમાંની એક કેન્દ્રીય એજન્સી દ્વારા તપાસ કરાવવાની છે. જા સીબીઆઈને તપાસ સોંપવામાં આવે, તો તે તેમના માટે ફાયદાકારક રહેશે, કારણ કે તેમણે તેમની અરજીમાં આ વિનંતી કરી છે.એડવોકેટ મનવિંદર સિંહે જણાવ્યું હતું કે હાઈકોર્ટે આજે એક મહત્વપૂર્ણ આદેશ જારી કર્યો છે, જેમાં પરીક્ષા સંબંધિત તમામ રેકોર્ડ સાચવવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે. રેકોર્ડ સાચવવાનો હેતુ એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે ભવિષ્યમાં તેમાં ચેડાં ન થઈ શકે અથવા તેમાં ફેરફાર ન થઈ શકે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે રેકોર્ડ સાચવવાનો આદેશ અરજદારો માટે મોટી રાહત છે, કારણ કે તેઓએ ખાસ કરીને પરીક્ષા કેન્દ્રોમાંથી સીસીટીવી ફૂટેજ સાચવવાની વિનંતી કરી હતી.વકીલે સમજાવ્યું કે અરજદારોની પ્રાથમિક ચિંતાઓમાં ૧૨ પરીક્ષા કેન્દ્રો સામેલ છે. આમાંથી બે કેન્દ્રો, કેન્દ્ર નં. ૩ અને કેન્દ્ર નં. ૪ પર, કેટલાક ઉમેદવારોએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે તેમને આપવામાં આવેલી પ્રશ્નપત્ર પુસ્તિકાઓ પરના સીલ પહેલાથી જ તૂટેલા હતા. વકીલના મતે, પરીક્ષાના નિયમો સ્પષ્ટપણે જણાવે છે કે પ્રશ્નપત્ર પુસ્તિકાઓના સીલ ઉમેદવારને બતાવ્યા પછી અને તેમની હાજરીમાં જ ખોલવા જાઈએ. આ પ્રક્રિયાનો હેતુ પરીક્ષામાં છેડછાડ કે અનિયમિતતા અંગે કોઈ પ્રશ્નો ઉભા ન થાય તેની ખાતરી કરવાનો છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે પરીક્ષાની પારદર્શિતા જાળવવા માટે આ પ્રક્રિયા મહત્વપૂર્ણ છે. તેથી, અરજદારો માટે સીસીટીવી ફૂટેજ અને અન્ય રેકોર્ડ સાચવવાનો હાઇકોર્ટનો આદેશ મહત્વપૂર્ણ છે. પંજાબ પબ્લિક સર્વિસ કમિશને જણાવ્યું હતું કે કોઈ પણ ગેરહાજર ઉમેદવારને સફળ જાહેર કરવામાં આવ્યો નથી. બધા કેન્દ્રો પર બાયોમેટ્રિક અને મેન્યુઅલ જરી નોંધવામાં આવી હતી. પ્રવેશદ્વાર અને કંટ્રોલ રૂમમાં સીસીટીવી કેમેરા લગાવવામાં આવ્યા હતા. પરીક્ષા હોલમાં જામર પણ લગાવવામાં આવ્યા હતા. એક જ વર્ગમાંથી ૧૦-૧૧ ઉમેદવારોની પસંદગી અંગે, કમિશને દલીલ કરી હતી કે ૭૫૧ સફળ ઉમેદવારો કુલ ૧૭૯ વર્ગોમાં બેઠા હતા. દરેક વર્ગ દીઠ સરેરાશ ૪.૨ ઉમેદવારોની પસંદગી કરવામાં આવી હતી.