સુપ્રીમ કોર્ટે વસંત પંચમી પર ધારમાં વિવાદિત ભોજનશાળામાં હિન્દુઓને સૂર્યોદયથી સૂર્યાસ્ત સુધી પ્રાર્થના કરવાની મંજૂરી આપી છે. સુપ્રીમ કોર્ટે શુક્રવારે બપોરે ૧ થી ૩ વાગ્યા સુધી મુસ્લિમ પક્ષને નમાજ પઢવાની પણ મંજૂરી આપી હતી. સુનાવણી દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું હતું કે, “અમે બંને પક્ષોને પરસ્પર આદર અને સહયોગ જાળવવા અપીલ કરીએ છીએ.” સુપ્રીમ કોર્ટે રાજ્ય અને જિલ્લા વહીવટીતંત્રને કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો.
મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંત, ન્યાયાધીશ જાયમલ્યા બાગચી અને ન્યાયાધીશ વિપુલ પંચોલીની બનેલી બેન્ચે આદેશ આપ્યો હતો કે જિલ્લા વહીવટીતંત્રને આવતીકાલે બપોરે ૧ થી ૩ વાગ્યા દરમિયાન નમાજ માટે આવનાર મુસ્લિમ સમુદાયના લોકોની સંખ્યાની જાણ કરવામાં આવે. બેન્ચે કહ્યું હતું કે આ સંખ્યા આજે જ જિલ્લા વહીવટીતંત્રને જણાવવી જાઈએ. વહીવટીતંત્ર કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવા માટે ભોજશાળાની મુલાકાત લેનારાઓને પાસ આપી શકે છે અથવા કોઈપણ અનિચ્છનીય ઘટનાને રોકવા માટે અન્ય યોગ્ય પગલાં લઈ શકે છે.
બેન્ચે તેના આદેશમાં જણાવ્યું હતું કે, “પરિસરમાં બપોરે ૧ થી ૩ વાગ્યા સુધી નમાઝ માટે એક સમર્પિત અને અલગ જગ્યા પૂરી પાડવી જાઈએ, જેમાં પ્રાર્થના માટે અલગ પ્રવેશ માર્ગો હોવા જાઈએ. તેવી જ રીતે, હિન્દુ પક્ષને પણ પરિસરમાં એક અલગ જગ્યા પૂરી પાડવી જાઈએ જેથી તેઓ વસંત પંચમી પર તેમની પરંપરાગત વિધિઓ કરી શકે.”બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે, “અપીલમાં ઉઠાવવામાં આવેલ મુદ્દો એ છે કે શું મધ્યપ્રદેશ હાઈકોર્ટે ૧૧ માર્ચ, ૨૦૨૪ ના તેના આદેશમાં છજીં ને નવીનતમ પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરીને ઐતિહાસિક સ્મારકના સ્થળની તપાસ અને સર્વેક્ષણ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો.
એએસઆઇને આપવામાં આવેલા નિર્દેશોનો હેતુ સ્થળની સાચી અને સાચી ઓળખ સ્થાપિત કરવાનો છે. એએસઆઇના ઓછામાં ઓછા પાંચ સૌથી વરિષ્ઠ પ્રોફેસરોની એક નિષ્ણાત સમિતિને રિપોર્ટ સબમિટ કરવા, સમગ્ર સર્વેક્ષણ સ્થળનો ફોટોગ્રાફ લેવા અને બંધ અને સીલબંધ રૂમ ખોલવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે જેથી સીલબંધ રૂમમાં મળેલી કોઈપણ કલાકૃતિઓ અથવા રચનાઓની વૈજ્ઞાનિક રીતે નિષ્ણાત ટીમ દ્વારા તપાસ કરી શકાય.” આ કોર્ટે ૧ એપ્રિલ, ૨૦૨૪ ના રોજ નિર્દેશ આપ્યો હતો કે સર્વેક્ષણના પરિણામો પર કોઈ કાર્યવાહી ન કરવી જાઈએ અને સ્થળના દેખાવમાં ફેરફાર થાય તેવું કોઈ ખોદકામ ન કરવું જાઈએ. શરૂઆતમાં એવું કહેવામાં આવ્યું હતું કે હાઈકોર્ટના નિર્દેશ મુજબ વૈજ્ઞાનિક સર્વેક્ષણ પૂર્ણ થયું છે, અને રિપોર્ટ હાલમાં હાઈકોર્ટ સમક્ષ સીલબંધ પરબિડીયુંમાં પડી રહ્યો છે.
અરજદારના વરિષ્ઠ વકીલે વિનંતી કરી હતી કે સર્વેક્ષણ અહેવાલની નકલો પક્ષકારોને પૂરી પાડવામાં આવે, અને પછી અરજદારને કોઈપણ વાંધો, જા કોઈ હોય તો, રજૂ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવે. બીજા પક્ષને પણ આ સ્વતંત્રતા આપવામાં આવી શકે છે. આ વાંધાઓ પછીથી અંતિમ સુનાવણીમાં હાઈકોર્ટ દ્વારા ધ્યાનમાં લેવામાં આવી શકે છે.સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે હાઈકોર્ટમાં પોઈન્દ રિટ પિટિશનની સુનાવણી કોર્ટના સૌથી વરિષ્ઠ ન્યાયાધીશોમાંથી એકની ડિવિઝન બેન્ચ દ્વારા, પ્રાધાન્ય બે અઠવાડિયામાં થવી જાઈએ. ડિવિઝન બેન્ચને વિનંતી કરવામાં આવે છે કે રિપોર્ટને ખુલ્લી કોર્ટમાં ખોલવામાં આવે અને બંને પક્ષોને નકલો પૂરી પાડવામાં આવે. જા રિપોર્ટનો કોઈ ભાગ ખોલી શકાતો નથી, તો પક્ષકારોને તેમના વકીલોની હાજરીમાં તે ભાગનું નિરીક્ષણ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી શકે છે.આ પછી, પક્ષકારોને તેમના વાંધા, સૂચનો, મંતવ્યો અથવા ભલામણો રજૂ કરવા માટે બે અઠવાડિયાનો સમય આપવામાં આવશે.ત્યારબાદ હાઇકોર્ટ કેસ પર અંતિમ સુનાવણી કરી શકે છે, અને તે અંતિમ સુનાવણીમાં, બધા વાંધા, સૂચનો, મંતવ્યો અથવા ભલામણો યોગ્ય રીતે ધ્યાનમાં લઈ શકાય છે.
હિન્દુ પક્ષે ૨૦ જાન્યુઆરીએ સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી દાખલ કરી હતી, જેમાં વસંત પંચમીના દિવસ દરમિયાન ધાર ભોજનશાળામાં અખંડ સરસ્વતી પૂજા કરવાની પરવાનગી માંગવામાં આવી હતી. આ વર્ષે વસંત પંચમી શુક્રવારે આવે છે, અને મુસ્લિમ સમુદાયના સભ્યો ધાર ભોજનશાળામાં શુક્રવારની નમાજ અદા કરે છે. આ કારણે આ મામલો સુપ્રીમ કોર્ટમાં પહોંચ્યો હતો. હિન્દુ ફ્રન્ટ ફોર જસ્ટસ દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજીની સુપ્રીમ કોર્ટની ત્રણ સભ્યોની બેન્ચે સુનાવણી કરી હતી. હિન્દુ ફ્રન્ટ ફોર વતી વરિષ્ઠ વકીલો વિષ્ણુ શંકર જૈન અને હરિશંકર જૈને દલીલ કરી હતી. બાબા કમાલ મૌલાના વેલ્ફેર સોસાયટી વતી વરિષ્ઠ વકીલ સલમાન ખુર્શીદે પણ દલીલ કરી હતી. મધ્યપ્રદેશના ધારમાં એક એએસઆઇ-સંરક્ષિત સ્મારક છે. હિન્દુ પક્ષ તેને દેવી સરસ્વતીને સમર્પિત મંદિર માને છે.,વધુમાં, મૌલાના કમાલુદ્દીનને સમર્પિત એક મસીદ છે, જેના કારણે મુસ્લિમ પક્ષ પણ આ સ્મારકની માલિકીનો દાવો કરે છે.,૧૮મી
આભાર – નિહારીકા રવિયા સદીમાં, બ્રિટિશ સરકારે અહીં ખોદકામ કર્યું હતું, જેમાં દેવી સરસ્વતીની પ્રતિમા મળી આવી હતી. અંગ્રેજા આ પ્રતિમાને લંડન લઈ ગયા, જ્યાં તે લંડન મ્યુઝિયમમાં રાખવામાં આવી છે.
