મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથની અધ્યક્ષતામાં મળેલી કેબિનેટ બેઠકમાં સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ કૌશલ્ય તાલીમ અને રોજગાર ક્ષેત્ર વિકાસ યોજનાને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. આ યોજના દ્વારા, ઉત્તર પ્રદેશને “કુશળ માનવશક્તિ અલ્ટીમેટ સો‹સગ હબ” અને “ગ્લોબલ માનવશક્તિ હબ” તરીકે વિકસાવવાનો ધ્યેય છે. આ અંતર્ગત, રાજ્યના તમામ ૭૫ જિલ્લાઓને આવરી લેતા નવ ઝોનમાં કૌશલ્ય તાલીમ અને રોજગારની એક સંકલિત પ્રણાલી વિકસાવવામાં આવશે. આ યુવાનોને ઔદ્યોગિક માંગ અનુસાર તાલીમ આપવામાં અને તેમને દેશ અને વિદેશમાં ઉપલબ્ધ રોજગારની તકો સાથે જાડવામાં મદદ કરશે.ઉત્તર પ્રદેશના ઔદ્યોગિક વિકાસમાં સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગો ક્ષેત્ર મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. રાજ્યમાં આશરે ૯.૬ મિલિયન સ્જીસ્ઈ સાહસો છે, જે દેશના કુલ ૬૭.૭ મિલિયન સાહસોમાંથી ૧૪.૨ ટકાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. આ ક્ષેત્ર રાજ્યના ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનમાં આશરે ૬૦ ટકા અને નિકાસમાં આશરે ૪૫ ટકા ફાળો આપે છે. આ ક્ષેત્રમાં ૩૦ મિલિયનથી વધુ લોકો રોજગારી મેળવે છે. ઉદ્યોગોની વધતી માંગને પહોંચી વળવા અને યુવાનોને મોટા પાયે રોજગારની તકો સાથે જાડવા માટે કુશળ કાર્યબળની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવામાં આ યોજના મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે.
હબ એન્ડ સ્પોક મોડેલના આધારે કૌશલ્ય વિકાસ અને રોજગાર માટે એક સંકલિત સિસ્ટમ વિકસાવવા માટે રાજ્યના તમામ જિલ્લાઓને નવ ઝોનમાં વિભાજીત કરવામાં આવશે. સ્થાનિક ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિઓ, બજારની માંગ અને રોજગારની સંભાવના અનુસાર દરેક ઝોનમાં તાલીમ કાર્યક્રમો વિકસાવવામાં આવશે. આ રોજગારની તકો ઊભી કરવા માટે વિવિધ ઉદ્યોગો, બજાર ક્ષેત્રો અને વિભાગોની માનવ સંસાધન જરૂરિયાતોનું મૂલ્યાંકન કરશે. યોજનાના પ્રથમ તબક્કામાં, પાંચ મુખ્ય સ્થળોએ કૌશલ્ય તાલીમ અને રોજગાર કેન્દ્રો સ્થાપિત કરવામાં આવશેઃ લખનૌમાં એક સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગ વિભાગ દ્વારા, કાનપુરમાં એક જાહેર-ખાનગી ભાગીદારી મોડેલ દ્વારા, ગોરખપુરમાં એક ગોરખપુર ઔદ્યોગિક વિકાસ સત્તામંડળ દ્વારા, ગૌતમ બુદ્ધ નગરમાં એક નોઈડા, ગ્રેટર નોઈડા અને યમુના એક્સપ્રેસવે ઔદ્યોગિક વિકાસ સત્તામંડળના સહયોગથી, અને ઝાંસીમાં એક બુંદેલખંડ ઔદ્યોગિક વિકાસ સત્તામંડળ દ્વારા. ઝોન ૧ઃ ગૌતમ બુદ્ધ નગર, ગાઝિયાબાદ અને હાપુર., ઝોન ૨ઃ સહારનપુર વિભાગ, બુલંદશહેર, બાગપત અને મેરઠ.,ઝોન ૩ઃ મુરાદાબાદ અને બરેલી વિભાગો.,ઝોન ૪ઃ આગ્રા અને અલીગઢ વિભાગો.,ઝોન ૫ઃ લખનૌ અને અયોધ્યા વિભાગો.ઝોન ૬ઃ કાનપુર અને પ્રયાગરાજ વિભાગો.,ઝોન ૭ઃ ચિત્રકૂટ, વિંધ્યાચલ અને ઝાંસી વિભાગો.,ઝોન ૮ઃ વારાણસી અને આઝમગઢ વિભાગો.,ઝોન ૯ઃ ગોરખપુર, બસ્તી અને દેવીપાટણ વિભાગો.
દરેક કેન્દ્રની સ્થાપના માટે ૧૦ થી ૨૫ એકર સુધીની યોગ્ય અને બોજારહિત જમીન પૂરી પાડવામાં આવશે. કેન્દ્રો સુધી સરળ પહોંચ સુનિશ્ચિત કરવા માટે, નજીકના હાઇવે અથવા એક્સપ્રેસવેથી બે વર્ષમાં ચાર-લેન રોડ કનેÂક્ટવિટીની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. કેન્દ્રો જાહેર-ખાનગી ભાગીદારી-આધારિત ડિઝાઇન, બિલ્ડ, ફાઇનાન્સ, ઓપરેટ અને ટ્રાન્સફર મોડેલ દ્વારા અથવા સરકારી સંસ્થાઓ દ્વારા વિકસાવવામાં આવશે અને સંચાલિત કરવામાં આવશે.
આ પ્રોજેક્ટમાં આગામી ત્રણ વર્ષમાં કુલ ૧,૭૨૫ કરોડનો ખર્ચ થવાનો અંદાજ છે. જરૂરિયાત મુજબ ખાનગી વિકાસકર્તાઓ અને તાલીમ પ્રદાતાઓને વાયબિલિટી ગેપ ફંડિંગ પણ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે. યોજનાના પારદર્શક અને અસરકારક અમલીકરણ માટે, રાજ્ય, જિલ્લા અને પ્રોજેક્ટ સ્તરે સંકલન અને દેખરેખ પદ્ધતિઓ સ્થાપિત કરવામાં આવી છે. આ પ્રોજેક્ટ સ્થાપના, કામગીરી, નાણાકીય વ્યવસ્થાપન, તાલીમની ગુણવત્તા અને રોજગાર સંબંધિત પ્રવૃત્તિઓનું નિરીક્ષણ કરશે. ઉદ્યોગો, સંબંધિત વિભાગો અને ઔદ્યોગિક વિકાસ સત્તાવાળાઓ વચ્ચે સંકલન યોજનાના ઉદ્દેશ્યોને અસરકારક રીતે પ્રાપ્ત કરવા પર કેન્દ્રિત રહેશે. વધુમાં, કૌશલ્ય તાલીમ અને રોજગાર પ્રણાલીને વધુ અસરકારક બનાવવા માટે ડિજિટલ ડેશબોર્ડ અને ડેટા એનાલિટિક્સ વિકસાવવામાં આવશે. યોગ્ય ટેકનોલોજી ભાગીદાર પસંદ કરવાની જાગવાઈ સાથે, વિશ્લેષણ અને કૃત્રિમ બુદ્ધિ આધારિત ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ અમલમાં મૂકવામાં આવશે.
