ઓપરેશન સિંદૂરના એક વર્ષ પછી, ભારત અને પાકિસ્તાનના ૧૦૦ થી વધુ પ્રખ્યાત નાગરિકોએ સંયુક્ત અપીલ જારી કરી છે. તેમણે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને તેમના પાકિસ્તાની સમકક્ષ શાહબાઝ શરીફને શાંતિ પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે પગલાં લેવા વિનંતી કરી છે. આ અપીલ બંને દેશો વચ્ચે સામાન્ય દ્વિપક્ષીય સંબંધો અને સંવાદ ફરી શરૂ કરવાની છે. પીપલ્સ ડેમોક્રેટિક પાર્ટીના વડા અને જમ્મુ અને કાશ્મીરના ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી મહેબૂબા મુફ્તીએ ભારત અને પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાનોને લખેલા પત્રમાં દ્વિપક્ષીય સંવાદને ટેકો આપતા રાષ્ટÙીય સ્વયંસેવક સંઘના અધિકારીઓ દ્વારા તાજેતરની ટિપ્પણીઓનું પણ સ્વાગત કર્યું છે.
મુફ્તીએ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને સંવાદ દ્વારા જમ્મુ અને કાશ્મીર મુદ્દાને ઉકેલવાની તક ઝડપી લેવા વિનંતી કરી, કહ્યું કે તે સમગ્ર ક્ષેત્રમાં કાયમી શાંતિ લાવશે. મુફ્તીએ કહ્યું કે દત્તાત્રેય હોસાબલે અને મોહન ભાગવત જેવા વરિષ્ઠ આરએસએસ નેતાઓએ પાકિસ્તાન સાથે વાતચીત કરવાની હાકલ કરી છે. તેમણે વાજપેયીના આ નિવેદનનો પુનરોચ્ચાર કર્યો, “તમે મિત્રો બદલી શકો છો, પરંતુ પડોશીઓ નહીં.” મુફ્તીએ કહ્યું કે જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં સુધારો દક્ષિણ એશિયા અને મધ્ય એશિયાને જાડી શકે છે. આ પ્રદેશ આર્થિક પ્રવૃત્તિનું કેન્દ્ર બની શકે છે. તેમણે એલઓસી અને એલએસી પર વાતચીત, સરહદો ખોલવા અને જમ્મુ અને કાશ્મીરને શાંતિનો સેતુ બનાવવાનું સૂચન કર્યું.
આ વિકાસ પર પ્રતિક્રિયા આપતા, જમ્મુ અને કાશ્મીરના ધારાસભ્ય અને વિધાનસભામાં વિરોધ પક્ષના નેતા સુનિલ શર્માએ કહ્યું કે વાતચીત માટે હાકલ કરવી ખોટી હતી. પત્રની ટીકા કરતા તેમણે કહ્યું કે આતંકવાદ ઘટી રહ્યો છે, જે વાતચીત માટેનો સમય અયોગ્ય બનાવે છે. શર્માએ ભાર મૂક્યો કે પાકિસ્તાન સાથેના સંબંધોને લગતા મામલા ફક્ત ભારત સરકારના અધિકારક્ષેત્રમાં આવે છે. તેમણે આવા નિવેદનોની નિંદા કરી અને કહ્યું કે ભાવિ પેઢીઓ તેમને માફ નહીં કરે.
આ અપીલ સેન્ટર ફોર પીસ એન્ડ પ્રોગ્રેસ દ્વારા જારી કરવામાં આવી હતી. તેના પર ૧૧૭ લોકોએ હસ્તાક્ષર કર્યા હતા, જેમાં ભારતના ૬૧ અને પાકિસ્તાનના ૫૬ નાગરિકોનો સમાવેશ થાય છે. અપીલ બંને સરકારોને લાંબા સમયથી ચાલી આવતી દુશ્મનાવટનો અંત લાવવા વિનંતી કરે છે. સહીકર્તાઓએ જણાવ્યું હતું કે આ દુશ્મનાવટ લાખો યુવાનોને તક, સમૃદ્ધિ અને સુરક્ષિત ભવિષ્યથી વંચિત કરી રહી છે. પત્રમાં જણાવાયું છે કે ભારત અને પાકિસ્તાન મળીને માનવતાના લગભગ પાંચમા ભાગનું ઘર છે. બંને દેશોના લોકો શાંતિ, વિકાસ અને સહકાર દ્વારા વ્યાખ્યાયિત ભવિષ્યને પાત્ર છે.
હસ્તાક્ષરકર્તાઓએ સંપૂર્ણ રાજદ્વારી સંબંધો પુનઃસ્થાપિત કરવાની માંગ કરી. તેમણે નવી દિલ્હી અને ઇસ્લામાબાદમાં ઉચ્ચ કમિશનરોની ફરીથી નિમણૂક કરવાની વિનંતી કરી. તેમણે સામાન્ય વિઝા સેવાઓ ફરી શરૂ કરવા અને વાણિજ્યક ફ્લાઇટ્સ માટે એરસ્પેસ ખોલવાની પણ હાકલ કરી. વધુમાં, અટારી-વાઘા જમીન સરહદને વેપાર અને મુસાફરી માટે ફરીથી ખોલવાની માંગ કરવામાં આવી છે. શ્રીનગર-મુઝફ્ફરાબાદ બસ સેવા અને અન્ય સરહદી જાડાણ પહેલોને પણ પુનર્જીવિત કરવાની વિનંતી કરવામાં આવી છે.
અપીલ પર ભારતીય સહીઓમાં નેશનલ કોન્ફરન્સના વડા ફારુક અબ્દુલ્લા, અલગતાવાદી નેતા મીરવાઇઝ ઉમર ફારુક અને પીડીપીના વડા મહેબૂબા મુફ્તીનો સમાવેશ થાય છે. આરજેડી સાંસદ મનોજ ઝા અને ભૂતપૂર્વ ટીએમસી મંત્રી અને વર્તમાન એજેયુપી નેતા હુમાયુ કબીરે પણ સહી કરી છે. અગ્રણી પાકિસ્તાની સહી કરનારાઓમાં ભૂતપૂર્વ વિદેશ મંત્રી ખુર્શીદ મહમૂદ કસુરીનો સમાવેશ થાય છે. ભૂતપૂર્વ રાજદ્વારી અશરફ જહાંગીર કાઝી, રાષ્ટ્રીય સભાના સભ્ય ઇસ્ફાન્યાર ભંડારા અને પરમાણુ ભૌતિકશાસ્ત્રી પરવેઝ હૂડભોયનો પણ સમાવેશ થાય છે.
આ અપીલમાં જમ્મુ અને કાશ્મીર સહિત તમામ બાકી મુદ્દાઓ પર વ્યાપક દ્વિપક્ષીય સંવાદ ફરી શરૂ કરવાની હાકલ કરવામાં આવી છે. તેમાં ૨૦૦૪ અને ૨૦૦૭ વચ્ચે વાટાઘાટો કરાયેલ માળખા પર પુનર્વિચાર કરવાની હાકલ કરવામાં આવી છે. બંને દેશોની કાયદેસર સુરક્ષા ચિંતાઓને સંબોધવા તેમજ ડિમિલિટરાઇઝેશન અને ડી-એસ્કેલેશન પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. પત્રમાં જણાવાયું છે કે દાયકાઓના અંતરે આપણી સામૂહિક ક્ષમતાને અવરોધિત કરી છે. મતભેદોને ઉકેલવા માટે સતત જાડાણ અને સંવાદ એકમાત્ર વ્યવહારુ માર્ગ છે. સહી કરનારાઓએ કરતારપુર સાહિબ કોરિડોરને ફરીથી ખોલવા માટે પણ વિનંતી કરી. પાકિસ્તાનમાં નીલમ ખીણમાં શારદા પીઠ સુધી પહોંચવા અને સરહદની બંને બાજુ ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક વારસાના સ્થળોની સરળ મુસાફરીની પણ માંગ કરવામાં આવી છે.
