બિહાર પંચાયત ચૂંટણીઓ નિર્ધારિત સમય, ડિસેમ્બર ૨૦૨૬ સુધીમાં પૂર્ણ થવાની શક્્યતા ઓછી છે. અનામત પછીનો ત્રીજા રાઉન્ડ હજુ શરૂ થયો નથી. દરમિયાન, વર્તમાન કમિશનરનો કાર્યકાળ પણ ત્રણ અઠવાડિયામાં સમાપ્ત થશે. અત્યાર સુધી, ૨૦૧૧ ની વસ્તી ગણતરીના આધારે, મતવિસ્તારવાર પરિણામોના આધારે, પંચાયત ચૂંટણીઓ માટે ફક્ત વસ્તીના આંકડા પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યા છે.
આ વર્ષે છ મહિનાથી વધુ સમય વીતી ગયો હોવા છતાં, મતદાર યાદીઓ પ્રકાશિત કરવા, મતદાન મથકો નક્કી કરવા અને પંચાયત ચૂંટણીઓ માટે અનામત નક્કી કરવા જેવા મહત્વપૂર્ણ કાર્યો પર કોઈ પહેલ કરવામાં આવી નથી.
બિહાર રાજ્ય ચૂંટણી પંચના વર્તમાન કમિશનર દીપક પ્રસાદનો કાર્યકાળ લગભગ ત્રણ અઠવાડિયા બાકી છે. તેમનો કાર્યકાળ ૨૭ જુલાઈ, ૨૦૨૬ ના રોજ સમાપ્ત થશે. ભારતીય વહીવટી સેવા અધિકારી દીપક પ્રસાદને ૨૦૨૦ માં રાજ્ય ચૂંટણી પંચના કમિશનર તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. ત્યારબાદ, ૨૦૨૫ માં તેમનો કાર્યકાળ એક વર્ષ માટે લંબાવવામાં આવ્યો હતો.
જા રાજ્ય સરકાર નવા કમિશનરની નિમણૂક કરે છે, તો કમિશનની કામગીરી પાછી પાટા પર લાવવામાં સમય લાગશે. જા નવા કમિશનરની પસંદગીમાં વિલંબ થાય છે, તો પંચાયત ચૂંટણીઓની તૈયારીઓ ઝડપી બનાવવાની જરૂર પડશે. નવા કમિશનરે પહેલા નવી બનાવેલી મ્યુનિસિપલ સંસ્થાઓ સહિત અન્ય સંસ્થાઓમાં ચૂંટણી પ્રક્રિયા શરૂ કરવી પડશે.
પંચાયત ચૂંટણીમાં પદોની સંખ્યા
મુખિયા ૮,૦૫૩
વોર્ડ સભ્ય ૧,૦૯,૬૩૫
સરપંચ ૮,૦૫૩
પંચ ૧,૦૯,૬૩૫
પંચ ૧,૦૯,૬૩૫
પંચ ૧,૧૦૮૫
જિલ્લા પરિષદ ૧,૧૬૦
બિહાર પંચાયતી રાજ અધિનિયમ ૨૦૦૬ મુજબ, રાજ્ય ચૂંટણી પંચના નિર્દેશ, નિયંત્રણ અને દેખરેખ હેઠળ જિલ્લા સ્તરે પંચાયત ચૂંટણીઓ માટે પદ મુજબ અનામત નક્કી કરવામાં આવશે. પ્રથમ વખત, ૨૦૦૬ માં અનામત નક્કી કરવામાં આવી હતી. સતત બે ચૂંટણીઓ પછી, ૨૦૧૬ માં બીજી વખત અનામત નક્કી કરવામાં આવી હતી.
હવે, ત્રીજા રાઉન્ડમાં, પદ મુજબ નવી અનામત ફરજિયાત છે. અંદાજે ૨.૫ લાખ જગ્યાઓ માટે અનામત નક્કી કરવી પડશે. જોકે, આયોગ અને રાજ્ય સરકાર બંને આ બાબતે મૌન રહ્યા છે.અત્યાર સુધી, ફક્ત વિસ્તારની વસ્તી નક્કી કરવામાં આવી છે, અને ધીમી પ્રક્રિયાને કારણે કામમાં અવરોધ ઉભો થયો છે.
સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્દેશ મુજબ, અત્યંત પછાત વર્ગોના રાજકીય પછાતપણાને નક્કી કર્યા પછી જ આ નક્કી કરી શકાય છે. અગાઉ, ૨૦૨૨ માં, સમાન સંજાગોને કારણે, મ્યુનિસિપલ સામાન્ય ચૂંટણીઓ અંગે કોર્ટના હસ્તક્ષેપને કારણે ચૂંટણી પ્રક્રિયા બે મહિના મોડી પડી હતી. જો કે, મ્યુનિસિપલ સંસ્થાઓમાં વોર્ડની કુલ સંખ્યા પંચાયત રાજ કરતા ઘણી ઓછી છે.
