પ્રશાસને ધાર્મિક શહેરો ઉજ્જૈન અને અગર માલવામાં ૧૧ મુખ્ય મંદિરોના નવીનીકરણ અને સંચાલનને સુવ્યવસ્થિત કરવાનો મોટો નિર્ણય લીધો છે. આ મંદિરોના પુનઃસ્થાપન માટે કુલ ૧,૧૦૦ કરોડ ખર્ચવામાં આવશે. આ રકમમાંથી ?૨૦૦ કરોડ એકત્ર કરવા માટે પહેલીવાર મંદિર બોન્ડ જારી કરવામાં આવશે.
વિભાગીય કમિશનર આશિષ સિંહે અધિકારીઓ સાથેની બેઠક દરમિયાન આ માહિતી આપી હતી. તેમણે નિર્દેશ આપ્યો હતો કે ૧૫ જુલાઈ સુધીમાં સમગ્ર બોન્ડ જારી કરવાની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવામાં આવે, જેથી ૩૧ જુલાઈ સુધીમાં મંદિર બોન્ડ શરૂ કરી શકાય. આ યોજના હેઠળ કુલ ૧૧ મંદિરોનું નવીનીકરણ અને વ્યવસ્થિત સંચાલન કરવામાં આવશે. આમાં બાબા કાલભૈરવ મંદિર (ઉજ્જૈનનું કોટવાલ અને તંત્ર પ્રથાનું મુખ્ય કેન્દ્ર), શ્રી મંગલનાથ મંદિર (મંગળનું જન્મસ્થળ માનવામાં આવતું પૌરાણિક મંદિર), અને શ્રી સાંદીપનિ આશ્રમ (ભગવાન કૃષ્ણનું શિક્ષણ સ્થળ)નો સમાવેશ થાય છે. અન્ય મુખ્ય ધાર્મિક સ્થળોમાં નવગ્રહ મંદિર, ૮૪ મહાદેવ મંદિર શ્રેણી, શ્રી અંગારેશ્વર મહાદેવ મંદિર, મા ભૂખી માતા મંદિર, મા ગઢકાલિકા મંદિર, શ્રી સિદ્ધવત મંદિર, મા બગલામુખી માતા મંદિર (અગર માલવા)નો સમાવેશ થાય છે. મંદિરોના પ્રાચીન સ્વરૂપને જાળવી રાખીને શ્રદ્ધાળુઓને વધુ સારી સુવિધાઓ પૂરી પાડવા અને આધુનિક વિકાસ કાર્યો હાથ ધરવા માટે ૧,૧૦૦ કરોડની યોજના તૈયાર કરવામાં આવી છે. આ રકમ ત્રણ સ્ત્રોતોમાંથી એકત્ર
આભાર – નિહારીકા રવિયા કરવામાં આવશેઃ
વિભાગીય કમિશનર આશિષ સિંહે જણાવ્યું હતું કે આ પ્રોજેક્ટનો ઉદ્દેશ્ય દર્શન વ્યવસ્થા, ભીડ વ્યવસ્થાપન, પા‹કગ, પીવાનું પાણી, સ્વચ્છતા, સુરક્ષા અને અન્ય મૂળભૂત સુવિધાઓને વિશ્વ કક્ષાના ધોરણ સુધી સુધારવાનો છે. આનાથી શ્રદ્ધાળુઓને વધુ સારી સુવિધાઓ મળશે અને ધાર્મિક પર્યટનને પ્રોત્સાહન મળશે.
ઉજ્જૈનના કલેક્ટર રોશન કુમાર સિંહ મંદિરોના સંચાલન અને પુનઃસ્થાપન અંગેની બેઠકમાં હાજર રહ્યા હતા, જ્યારે અગર માલવાના કલેક્ટર પ્રીતિ યાદવ વીડિયો કોન્ફરન્સિંગ દ્વારા જાડાયા હતા. મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન કમિશનર અભિલાષ મિશ્રા, શ્રી મહાકાલ મંદિરના પ્રશાસક પ્રથમ કૌશિક, યુડીએના સીઈઓ સંદીપ સોની અને મંદિર વ્યવસ્થાપન અને નાણાં વિભાગના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ હાજર રહ્યા હતા.
ટેમ્પલ બોન્ડ એ એક નાણાકીય સાધન છે જેના દ્વારા નાગરિકો અને સંસ્થાઓ મંદિરોના વિકાસમાં રોકાણ કરી શકે છે. રોકાણકારોને નિર્ધારિત સમયગાળા પછી વ્યાજ સાથે તેમના ભંડોળ પાછા મળશે. વહીવટીતંત્ર માને છે કે આ ધાર્મિક શ્રદ્ધા અને વિકાસને એકીકૃત કરવામાં મદદ કરશે. ઉજ્જૈનમાં આ આ પ્રકારનો પહેલો પ્રયોગ હશે અને મધ્યપ્રદેશમાં પણ તેને એક મહત્વપૂર્ણ પહેલ માનવામાં આવે છે.
ડિવિઝનલ કમિશનર આશિષ સિંહે બેઠકમાં સમયમર્યાદા અંગે કડક સૂચનાઓ જારી કરી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે મંદિર બોન્ડ સંબંધિત તમામ કાનૂની, નાણાકીય અને વહીવટી પ્રક્રિયાઓ ૧૫ જુલાઈ સુધીમાં પૂર્ણ કરવી આવશ્યક છે, જેથી બોન્ડ ૩૧ જુલાઈ સુધીમાં શરૂ કરી શકાય. તેમણે સમગ્ર પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતા જાળવવા અને તમામ હિસ્સેદારો સાથે સંકલન કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો. કલેક્ટર રોશન કુમાર સિંહને નોડલ અધિકારી તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે અને તેમને દૈનિક દેખરેખની જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે.
સિંહસ્થ ૨૦૨૮ ને ધ્યાનમાં રાખીને, ઉજ્જૈનમાં ધાર્મિક પર્યટનનું દબાણ સતત વધી રહ્યું છે. મહાકાલ લોકની સ્થાપના પછી, ભક્તોની સંખ્યામાં અનેકગણો વધારો થયો છે. દર વર્ષે, લાખો ભક્તો ઉજ્જૈન અને અગર માલવામાં આ મુખ્ય મંદિરોની મુલાકાત લે છે તેઓ મદદ કરે છે.
જાકે, ઘણા મંદિરોમાં હજુ પણ મૂળભૂત સુવિધાઓનો અભાવ છે. પડકારોમાં જર્જરિત માળખાં, સાંકડા રસ્તાઓ, પા‹કગની સમસ્યાઓ અને ભીડ વ્યવસ્થાપનનો સમાવેશ થાય છે. વહીવટીતંત્ર માને છે કે આ પ્રોજેક્ટ મંદિરોની ભવ્યતા વધારશે અને સ્થાનિક રોજગારની તકો ઉભી કરશે.
મહાકાલ લોક પ્રોજેક્ટ પછી શ્રી મહાકાલેશ્વર મંદિરમાં હાથ ધરવામાં આવેલા વિકાસ કાર્યને એક મોડેલ તરીકે અપનાવવામાં આવશે. કોરિડોર વિકાસ, રવેશ ટ્રીટમેન્ટ, લાઇટ એન્ડ સાઉન્ડ શો, ડિજિટલ ડિસ્પ્લે અને કતાર વ્યવસ્થાપન પ્રણાલી જેવી સુવિધાઓ વિકસાવવામાં આવશે. એ પણ સુનિશ્ચિત કરવામાં આવશે કે મંદિરોના મૂળ સ્વરૂપ અને પુરાતત્વીય મહત્વ સાથે છેડછાડ ન થાય.
