ફિલિપાઇન્સની મુલાકાત સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરીને વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દિલ્હી પરત ફર્યા છે. આ સમયગાળા દરમિયાન, પીએમ મોદીએ ૨૩મી આસિયાન-ભારત સમિટ, ૨૧મી પૂર્વ એશિયા સમિટ, ૭મી ક્વાડ લીડર્સ સમિટ અને અનેક દ્વિપક્ષીય બેઠકોમાં ભાગ લીધો હતો. મનીલામાં સમિટ દરમિયાન, વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કહ્યું કે ભારત માટે, ક્વાડ એક રચનાત્મક અને વિશ્વસનીય ભાગીદારી છે. દરિયાઈ સુરક્ષાથી લઈને વિશ્વસનીય સપ્લાય ચેઇન સુધી, નવી ટેકનોલોજીથી લઈને આપત્તિ વ્યવસ્થાપન સુધી, અમારો પ્રયાસ એ સુનિશ્ચિત કરવાનો રહ્યો છે કે ક્વાડ વિશ્વસનીય ઉકેલો પૂરા પાડે.
પ્રધાનમંત્રીએ એમ પણ કહ્યું કે ફિલિપાઇન્સની મુલાકાતે વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી અને સાંસ્કૃતિક સંબંધોને મજબૂત બનાવ્યા છે. તેમણે શાંતિપૂર્ણ, Âસ્થર અને સમૃદ્ધ ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્ર માટે ભાગીદાર દેશો સાથે નજીકથી કામ કરવાની ભારતની પ્રતિબદ્ધતાને પુનરાવર્તિત કરી. દરિયાઈ સુરક્ષા, કૃત્રિમ બુદ્ધિથી લઈને સપ્લાય ચેઇન સુધી, પીએમ મોદીની મનીલા મુલાકાત મહત્વપૂર્ણ હતી. વિદેશ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, મનીલામાં ક્વાડ નેતાઓની સમિટના પરિણામો તેના વ્યાપક એજન્ડાને પ્રતિબિંબિત કરે છે. તેનો પ્રાથમિક ઉદ્દેશ્ય ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રના લોકો માટે નક્કર અને ઉપયોગી પરિણામો સુનિશ્ચિત કરવાનો છે.
વિદેશ સચિવ વિક્રમ મિશ્રીએ જણાવ્યું હતું કે ક્વાડ સમિટમાં ભારત દ્વારા ઉઠાવવામાં આવેલા મુદ્દાઓ હંમેશની જેમ, ઇન્ડો-પેસિફિકના લોકોને વાસ્તવિક લાભ પહોંચાડવા પર કેન્દ્રિત છે. “ઇન્ડો-પેસિફિક મેરીટાઇમ સર્વેલન્સ કોઓપરેશન” હેઠળની પહેલી કવાયત માર્ચ ૨૦૨૭ માં ગુઆમમાં “એક્સરસાઇઝ સી ડ્રેગન” દરમિયાન યોજાશે. વિદેશ સચિવે જણાવ્યું હતું કે આ પહેલ દરિયાઈ દેખરેખ પર ક્વાડ દેશો વચ્ચે ચાલી રહેલા સહયોગને વધુ વધારશે અને ગેરકાયદેસર માછીમારી અને દાણચોરી જેવા સામાન્ય પડકારોનો સામનો કરવામાં મદદ કરશે.
ક્વાડ સમિટ દ્વારા દરિયાઈ સુરક્ષાના સંચાલનથી ચોક્કસ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા પર સર્વસંમતિ થઈ. વધુમાં, આતંકવાદ પણ ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો, જેના પર બધા દેશોએ સર્વસંમતિથી વાત કરી હતી. ક્વાડ સમિટ પછી જારી કરાયેલા નિવેદનમાં પહેલીવાર સરહદ પારના આતંકવાદની સ્પષ્ટ નિંદા કરવામાં આવી હતી. આનાથી ચીન અને પાકિસ્તાનને એક મજબૂત વ્યૂહાત્મક સંદેશ મોકલવામાં આવ્યો. ભારતનું આ પગલું નિઃશંકપણે ચીન અને પાકિસ્તાનને આંચકો આપશે. ટેલિકોમ્યુનિકેશન કેબલ્સની સુરક્ષા પર કેન્દ્રિત ક્વાડની “કેબલ કનેÂક્ટવિટી અને રેઝિલિયન્સ પાર્ટનરશિપ” હવે દરિયાઈ ઉર્જા કેબલ સુધી વિસ્તૃત કરવામાં આવશે.સાયબર હુમલાઓ અને સાયબર ગુનાઓની વધતી જતી ઘટનાઓને ધ્યાનમાં રાખીને, ક્વાડ દેશો વચ્ચે સાયબર સુરક્ષા સહયોગ પણ વધુ મજબૂત બનશે. ક્વાડ નેતાઓ પહેલીવાર એક બિઝનેસ ફોરમ શરૂ કરવા સંમત થયા છે.ક્વાડ દેશોએ દરિયાઈ સુરક્ષા, સાયબર સુરક્ષા અને કૃત્રિમ બુદ્ધિ ના ક્ષેત્રોમાં સહયોગ વધારવાનો નિર્ણય લીધો છે.
પીએમ મોદીએ કહ્યું કે ગયા વર્ષે જાન્યુઆરીથી, ક્વાડ દેશોના વિદેશ પ્રધાનો પાંચ વખત મળ્યા છે. આ આપણી રાજકીય ઇચ્છાશÂક્ત અને આપણી ભાગીદારી પ્રત્યેની આપણી સહિયારી પ્રતિબદ્ધતાનો પુરાવો છે. મને વિશ્વાસ છે કે આજની આપણી બેઠક આપણને આપણા સહકારના આગામી તબક્કા માટે નક્કર લક્ષ્યો નક્કી કરવામાં મદદ કરશે.
ક્વાડ નેતાઓના ગ્રુપ ફોટો પહેલાં, રાષ્ટÙપતિ ટ્રમ્પે ભારતીય વડા પ્રધાનનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું, “પીએમ મોદી ખૂબ જ કઠોર વ્યÂક્ત છે. અને સના તાકાઈચી કદાચ તેનાથી પણ વધુ કઠોર છે. અલ્બેનીઝ અને હું બરાબર કરી રહ્યા છીએ.” ક્વાડ નેતાઓએ તમામ પ્રકારના આતંકવાદ અને હિંસક ઉગ્રવાદની સખત નિંદા કરી અને આતંકવાદ સામે જૂથના સહયોગને વધુ મજબૂત બનાવવાનું વચન આપ્યું.
ક્વાડ સમિટના એજન્ડામાં ક્રિટિકલ મિનરલ્સમાં ભાગીદારીનો પણ મુખ્ય સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. ચર્ચાઓમાં મજબૂત સપ્લાય ચેઇન અને ક્રિટિકલ મિનરલ્સના રિસાયÂક્લંગ પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો. અગાઉ, મે મહિનામાં, ક્વાડના વિદેશ પ્રધાનો દિલ્હીમાં મળ્યા હતા, જ્યાં ક્રિટિકલ મિનરલ્સ ઇનિશિયેટિવ ફ્રેમવર્ક શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. તેનો ઉદ્દેશ્ય ક્રિટિકલ મિનરલ્સ માટે સુરક્ષિત સપ્લાય ચેઇન વિકસાવવાનો છે, જે અદ્યતન ટેકનોલોજી, આર્થિક વિકાસ અને ઔદ્યોગિક પાયાને મજબૂત બનાવવા માટે જરૂરી છે.
પીએમ મોદીએ મનીલાના મહત્વનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો. તેમણે કહ્યું કે મનીલા અને ક્વાડ વચ્ચે લાંબા સમયથી ચાલતો અને ખાસ સંબંધ છે. ૨૦૦૭ માં, ચાર દેશોના અધિકારીઓ પહેલી વાર અહીં મળ્યા હતા. દસ વર્ષ પછી, ૨૦૧૭ માં, અમે આ જ શહેરમાં અમારી વાતચીત ફરી શરૂ કરી. આજે, આ ઐતિહાસિક શહેરમાં ફરી એકવાર ક્વાડની બેઠક એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપ છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્‌સ, જાપાન અને ઓસ્ટ્રેલિયાના નેતાઓએ પણ સમિટમાં ભાષણ આપ્યું હતું.