રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (આરએસએસ) એ કાશ્મીરમાં પોતાનો પહેલો પ્રવેશ કર્યો છે. આરએસએસ સાથે જોડાયેલા ભારતીય મઝદૂર સંઘએ હિંસા, આતંકવાદ અને પથ્થરમારા માટે જાણીતા પુલવામાના બરસુ ગામમાં પોતાનું કાર્યાલય ખોલ્યું છે. એ નોંધવું જોઈએ કે આ કાર્યાલય પુલવામાના લેથપોરા સ્થળથી માત્ર ૫ કિલોમીટર દૂર આવેલું છે, જ્યાં ૨૦૧૯ માં થયેલા આત્મઘાતી હુમલામાં ૪૦ સૈનિકો શહીદ થયા હતા.
આ ભારતીય મઝદૂર સંઘનું કાર્યાલય ઝબરવાન પર્વતોની તળેટીમાં એક નાના, શાંત ગામમાં સ્થિત છે, જેને એક સમયે અશાંતિ અને આતંકવાદનું કેન્દ્ર માનવામાં આવતું હતું. આ એક માળની ઇમારતમાં થોડા રૂમ હવે પરિવર્તનના મૂક સાક્ષી તરીકે ઉભા છે. તે એક માળની ઇમારત છે, જે સુરક્ષા કેમેરાથી સજ્જ છે. કોઈ કાર્યાલયનું સાઇનબોર્ડ કે ધ્વજ નથી, ફક્ત એક નાનું સાઇનબોર્ડ છે જે “ઓફિસ” લખે છે. સુરક્ષા માટે બહાર પોલીસ કર્મચારીઓ તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે. આ નવું વિભાગીય કાર્યાલય કાશ્મીર ખીણમાં ઇજીજી-સંલગ્ન સંગઠનની પ્રથમ જાહેર અને કાયમી હાજરી છે.
ભારતીય મઝદૂર સંઘ માટે, એક સંગઠન જે ૨૦૨૦ માં કલમ ૩૭૦ નાબૂદ થયા પછી વર્ષોથી કાશ્મીરમાં શાંતિથી કાર્યરત હતું, આ એક સરળ અને સારી રીતે વિચારીને લેવાયેલો નિર્ણય હતો. જો કે, જનતા માટે તેના દરવાજા ખોલવાનો નિર્ણય એક મોટો ફેરફાર માનવામાં આવી રહ્યો છે. આ પ્રદેશમાં ભારતીય મઝદૂર સંઘના ૨૦ નોંધાયેલા મજૂર સંગઠનો છે.
કાશ્મીર ડિવિઝનના પ્રભારી અધિકારી સમીર કુચેએ સ્પષ્ટતા કરી કે ભારતીય મઝદૂર સંઘ એક સ્વતંત્ર સંગઠન છે જે મુખ્યત્વે દેશના કામદારોના અધિકારો, ગૌરવ અને કાનૂની હકો માટે કામ કરે છે. પુલવામા જેવા સંવેદનશીલ વિસ્તારમાં આવી ઓફિસ ખોલવી અને લોકોની ભાગીદારી દર્શાવે છે કે લોકો હવે આને રાજકારણ કે ધર્મથી પર રાખીને કામદારોના કલ્યાણનો મામલો માની રહ્યા છે. સંગઠનની ભાવિ યોજનાઓ અને પ્રાથમિક ઉદ્દેશ્ય કામદારોના કાનૂની અધિકારો સુનિશ્ચિત કરવાનો અને દેશના વિકાસમાં તેમનું યોગદાન સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. સમીર કુચેએ કહ્યું, “શરૂઆતમાં, સમાજમાં કેટલીક ખોટી માહિતી હતી જેનો અમારે સામનો કરવો પડ્યો હતો. પરંતુ ધીમે ધીમે, જેમ જેમ જમ્મુ અને કાશ્મીર બેંકના કામદારો અને અધિકારીઓ અમારી સાથે જાડાયા, તેમને સમજાયું કે અમારો એકમાત્ર હેતુ પહેલા ભારતનો વિકાસ કરવાનો છે. જેમ કે બીએમએસ સૂત્ર કહે છે, “અમે દેશના હિત માટે કામ કરીશું, અને તે કાર્ય માટે સંપૂર્ણ પગાર લઈશું.” કામદાર વર્ગ રાષ્ટ્રનું નિર્માણ કરે છે, અને અમારા સૂત્રનો અર્થ એ છે કે દરેક કામદાર અને કર્મચારીએ દેશના વિકાસમાં યોગદાન આપવું જાઈએ, જ્યારે ખાતરી કરવી જોઈએ કે દરેક કામદારને વાજબી પગાર અને કાનૂની અધિકારો સન્માન સાથે મળે.”
સમીર કુચેએ સમજાવ્યું કે જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં પુલવામા પસંદ કરવાના બે કારણો છે. પ્રથમ, ૨૦૧૯ માં કલમ ૩૭૦ નાબૂદ થયા પછી પરિસ્થિતિમાં નોંધપાત્ર ફેરફાર થયો છે. અગાઉ, અમે દરરોજ પથ્થરમારો અને હડતાલ જાયા હતા, પરંતુ ૨૦૧૯ પછી, વાતાવરણ શાંતિપૂર્ણ બન્યું, અને યુવાનો હવે શિક્ષણ અને કારકિર્દીની પ્રગતિ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છે. બીજું, અમારા મોટાભાગના સંલગ્ન યુનિયનો દક્ષિણ કાશ્મીરમાં છે, અને કેન્દ્રમાં સ્થિત હોવાથી ઉત્તર અને દક્ષિણ કાશ્મીર બંનેના કામદારો માટે ત્યાં પહોંચવાનું સરળ બને છે.
સમીર કુચેએ કહ્યું, “૨૦૧૯ પહેલા, પરિસ્થિતિ ખરેખર વધુ મુશ્કેલ હતી, પરંતુ આજે, જેમ મેં કહ્યું, અમારી પાસે ૨૦ થી વધુ યુનિયનો છે અને હજારો સભ્યો અમારી સાથે જોડાયેલા છે. આ કામદારો એ પણ જાણે છે કે બીએમએસમાં જાડાવાનો અર્થ એ છે કે કોઈ તેમના ધર્મ કે રાજકારણ વિશે પૂછતું નથી. તેના બદલે, અમે સંપૂર્ણપણે તેમની અને તેમના સાથી કામદારોની શ્રેષ્ઠ સેવા કેવી રીતે કરવી તેના પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીએ છીએ.”
સમીર કુચેએ કહ્યું,બીએમએસનું લક્ષ્ય સરળ છેઃ અમે એવા કામદારો છીએ જે રાષ્ટ્રના નિર્માણમાં યોગદાન આપે છે, અને અમે ખાતરી કરીએ છીએ કે અમારા કામદારોને તેમના કાનૂની અધિકારો, ગૌરવ અને આદર મળે. અમારું ફિલસૂફી “રાષ્ટ્ર પ્રથમ, ભારત પ્રથમ” છે અને અમારું પ્રાથમિક મિશન દરેક કાર્યકરની સુખાકારી અને વિકાસ માટે કામ કરવાનું છે.”
કાશ્મીરમાં આરએસએસના પ્રવેશને એક મોટો ફેરફાર માનવામાં આવે છે કારણ કે કાશ્મીરમાં આરએસએસની છબી અને વિચારધારા સારી રીતે પસંદ નથી. જાકે, આરએસએસની આ એન્ટ્રી દર્શાવે છે કે કાશ્મીરની પરિસ્થિતિમાં માત્ર ફેરફાર થયો નથી, પરંતુ લોકોના વિચારોમાં પણ નોંધપાત્ર પરિવર્તન જોવા મળી રહ્યું છે.
