હિમાલયની ગોદમાં આવેલા નેપાળના અન્નપૂર્ણા સર્કિટમાં એક ભારતીય ટ્રેકરનું દુઃખદ અવસાન થયું છે. આ અકસ્માત મંગળવારે સવારે ૪,૨૦૦ મીટરની ભયંકર ઊંચાઈએ થોરાંગ પાસ નજીક થયો હતો. ૫૪ વર્ષીય ભારતીય નાગરિક પિન્ટુ મુખર્જીનું અચાનક ઊંચાઈની બીમારીથી અવસાન થયું. આ ઘટના ટ્રેકિંગના શોખીનો માટે એક મોટો આંચકો છે.આ ઘટના એવા લોકો માટે પણ એક મહત્વપૂર્ણ પાઠ છે જેઓ અન્નપૂર્ણા પર્વતો પર વિજય મેળવવાનો પ્રયાસ કરતા પોતાનો જીવ જાખમમાં મૂકે છે. કોલકાતાના સોફ્ટવેર એન્જીનીયર પિન્ટુએ તેની પત્ની અને મિત્રો સાથે આ સ્વપ્ન યાત્રા શરૂ કરી હતી, પરંતુ કુદરતના ક્રૂર ચહેરાએ તેમના સપનાઓને ચકનાચૂર કરી દીધા હતા. આ ઘટના મંગળવારે વહેલી સવારે બની હતી જ્યારે પિન્ટુ અને તેની ચાર સભ્યોની ટીમ થોરાંગ પાસ તરફ જઈ રહી હતી. લગભગ પાંચ કલાકની મુશ્કેલ ચઢાણ પછી, તેને અચાનક છાતીમાં તીવ્ર દુખાવો થયો.ટીમના સભ્યોએ તાત્કાલિક મદદ માંગી, પરંતુ ઊંચાઈ પર ઓક્સિજનના અભાવે પરિસ્થિતી વધુ ખરાબ થઈ. “તે હોટલમાં પાછો ફર્યો હતો, પરંતુ જ્યારે તેની હાલત વધુ ખરાબ થઈ, ત્યારે એક કુલી તેને સ્ટ્રેચર પર નજીકના આરોગ્ય કેન્દ્ર લઈ ગયો. રસ્તામાં જ તેનું મૃત્યુ થયું,” મનાંગ જિલ્લા પોલીસ કાર્યાલયના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ જણાવ્યું. કાઠમંડુથી લગભગ ૪૦૦ કિલોમીટર ઉત્તરપશ્ચિમમાં સ્થિત મનાંગ જિલ્લો નેપાળના સૌથી ખતરનાક ટ્રેકિંગ ઝોનમાંનો એક છે. અહીં ઊંચાઈની બીમારી સામાન્ય છે, જેના કારણે માથાનો દુખાવો, ઉલટી અને ફેફસામાં પ્રવાહી રીટેન્શન જેવી ગૂંચવણો થાય છે.વિશ્વના સૌથી લોકપ્રિય ટ્રેકિંગ રૂટમાંનો એક, અન્નપૂર્ણા સર્કિટ, ૨૦૦ કિલોમીટરથી વધુ લંબાઈ ધરાવે છે. તેમાં અન્નપૂર્ણા, ધૌલાગિરી અને માચાપુચારે જેવા હિમાલયના શિખરો આવરી લેવામાં આવ્યા છે, જે અજાડ કુદરતી સૌંદર્ય પ્રદાન કરે છે. દર વર્ષે હજારો પ્રવાસીઓ, ખાસ કરીને ભારતીયો, આ પ્રદેશની મુલાકાત લે છે, પરંતુ ઊંચાઈ ૫,૪૦૦ મીટર સુધી પહોંચતા જાખમ વધે છે. નિષ્ણાતોના મતે, ૩,૦૦૦ મીટરથી વધુ ઊંચાઈ પર પહોંચવું મર્યાદિત હોવું જાઈએ, અને ડાયમોક્સ જેવી દવાઓનો ઉપયોગ ફરજિયાત છે. નેપાળ પ્રવાસન વિભાગના ડેટા દર્શાવે છે કે છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં અહીં ૨૦ થી વધુ ટ્રેકર્સ મૃત્યુ પામ્યા છે, જેમાં મોટાભાગના ઊંચાઈની બીમારીથી મૃત્યુ પામ્યા છે.પિન્ટુના મૃત્યુ પછી, ભારતીય દૂતાવાસે તેના મૃતદેહને કાઠમંડુ પરત લાવવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી છે, જ્યારે ટીમના સભ્યો આઘાતમાં છે. આ ઘટના ટ્રેકિંગ ઉત્સાહીઓને યાદ અપાવે છે કે સાહસની સાથે તૈયારી પણ જરૂરી છે. તબીબી તપાસ, માર્ગદર્શકની હાજરી અને હવામાન આગાહીને અવગણશો નહીં. પિન્ટુની પત્નીએ કહ્યું, “તે હંમેશા કહેતો હતો કે હિમાલય આપણને બોલાવે છે, પરંતુ આજે તે હાકેમે આપણને તોડી નાખ્યા.” નેપાળ સરકારે સલામતીના ધોરણોને કડક બનાવવાનું વચન આપ્યું છે, પરંતુ પ્રશ્ન એ રહે છેઃ શું પ્રવાસીઓ જાખમોને સમજે છે? અન્નપૂર્ણાની સુંદરતા મનમોહક છે, પરંતુ તેની ઊંચાઈ પણ જીવલેણ સાબિત થઈ શકે છે.
