રાજસ્થાન હાઈકોર્ટની જયપુર બેન્ચના જસ્ટિસ સમીર જૈને ભારત-પાકિસ્તાન આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદ નજીક બનેલા ધાર્મિક સ્થળો અંગે એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય જારી કર્યો છે. એ નોંધવું જાઈએ કે વહીવટીતંત્રે સરહદી વિસ્તારોમાં યોગ્ય પરવાનગી વિના બાંધવામાં આવેલા ધાર્મિક સ્થળો દૂર કરવા માટે નોટિસ જારી કરી હતી. આ નોટિસોને વિવિધ અરજીઓ દ્વારા હાઈકોર્ટમાં પડકારવામાં આવી હતી. સોમવારે હાઈકોર્ટે આ અરજીઓ ફગાવી દીધી હતી.
કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયના નિર્દેશ પર, સુરક્ષા એજન્સીઓએ સરહદી વિસ્તારનો સર્વે શરૂ કર્યો. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં, કલેક્ટરની પરવાનગી વિના સરહદથી ૫૦ કિમીની અંદર અનેક મદરેસા, મસ્જિદો, દરગાહ અને અન્ય બાંધકામો બનાવવામાં આવ્યા હતા, જેને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે મોટો ખતરો માનવામાં આવતો હતો. ત્યારબાદ, આ બાંધકામોને દૂર કરવા માટે નોટિસ જારી કરવામાં આવી હતી, જેને સ્થાનિક સમિતિઓ દ્વારા હાઇકોર્ટમાં પડકારવામાં આવી હતી. તાજેતરમાં બાડમેર અને જેસલમેરમાં કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. હવે, કોર્ટે આ બધી અરજીઓ ફગાવી દીધી છે.
આ કેસની સુનાવણી દરમિયાન, કોર્ટે સ્પષ્ટપણે સ્વીકાર્યું કે કાયદેસર પરવાનગી વિના આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદની નજીક બાંધવામાં આવેલા ધાર્મિક બાંધકામો કાયદા હેઠળ ગેરકાયદેસર છે. આવા બાંધકામોને ફક્ત ધાર્મિક આધારો પર સુરક્ષિત કરી શકાતા નથી, ખાસ કરીને જ્યારે મામલો રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સાથે સંકળાયેલ હોય.
રાજસ્થાન હાઇકોર્ટે દરેક મિલકત અને બાંધકામની અલગથી તપાસ કરવા માટે એક સમિતિની રચના કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. આ સમિતિ દરેક કેસની અલગથી સમીક્ષા કરશે અને, જા સુરક્ષાના દૃષ્ટિકોણથી જરૂરી લાગે તો, બાંધકામોને દૂર કરવા અથવા તોડી પાડવાનો નિર્ણય લેશે. આ સમિતિમાં નીચેનાનો સમાવેશ થશેઃ
સંબંધિત જિલ્લાના કલેક્ટર
જિલ્લા પોલીસ અધિક્ષક
સીમા સુરક્ષા દળના પ્રતિનિધિ
નિર્ણયનો સૌથી ચર્ચિત પાસું
ચુકાદો આપતી વખતે, ન્યાયાધીશ સમીર જૈને એક કવિતાની પંક્તિઓ પણ વાંચી, જેનો સાર એ હતો કે જ્યારે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા જાખમમાં હોય છે, ત્યારે મંદિરો, મસ્જિદો અથવા અન્ય કોઈપણ ધાર્મિક ઓળખ પહેલાં દેશ અને તેની સુરક્ષા સર્વોપરી હોય છે.
ઉદ્ધૃત પંક્તિઓઃ
“ન તો મંદિર, ન મસ્જિદ, ન તો કોઈ દિવાલ મોટી છે,
જ્યારે માતૃભૂમિની રક્ષાની વાત આવે છે.
જે ભૂમિ રાષ્ટ્રની છે તે હંમેશા રાષ્ટ્રની રહેશે.
જ્યાં પણ સુરક્ષાની ચિંતા હોય ત્યાં રાષ્ટ્ર સર્વોપરી રહેશે.”
