ફેબ્રુઆરીના અંતમાં શરૂ થયેલ ઈરાન યુદ્ધની ભારતમાં પ્રતિકૂળ અસરો દેખાવા લાગી છે. ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં સતત વધારો અને ત્યારબાદ ખાતર અને ગેસના પુરવઠામાં કટોકટીને કારણે, છેલ્લા બે અઠવાડિયામાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં ૮%નો વધારો થયો છે. દરમિયાન, ઝ્રદ્ગય્ના ભાવમાં ચાર ગણો વધારો થયો છે. ઘરના બજેટના બગાડમાં આ બે પરિબળો જ ફાળો આપતા નથી.
થોડા અઠવાડિયા પહેલા, દેશની બે અગ્રણી ડેરી કંપનીઓએ દૂધના ભાવમાં વધારો કર્યો હતો. અમૂલ અને મધર ડેરીએ દૂધના ભાવમાં પ્રતિ કિલોગ્રામ ૩ નો વધારો કર્યો હતો. ત્યારબાદ, દેશની તમામ ડેરી કંપનીઓએ પોતપોતાના પ્રદેશોમાં દૂધના ભાવમાં વધારો કર્યો હતો.
બીજી તરફ, ઘણી એફએમસીજી કંપનીઓએ કાં તો તેમના ઉત્પાદનોના ભાવમાં વધારો કર્યો છે અથવા તેમના માલનું વજન ઘટાડ્યું છે, જેનાથી મોંઘવારીનો બોજ સામાન્ય માણસ પર પડ્યો છે. સામાન્ય માણસના ખિસ્સા પર બોજ નાખવાના પ્રયાસમાં, શનિવારે ઝ્રદ્ગય્ ના ભાવો સાથે તેલ, સાબુ, રસોઈ તેલ વગેરે સહિત ઘણી આવશ્યક ઘરગથ્થુ વસ્તુઓના ભાવ અથવા વજનમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે.
આ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે પીએનજીના ભાવ, જે છેલ્લા એક વર્ષથી સ્થિર હતા, આગામી દિવસોમાં દિલ્હી દ્ગઝ્રઇ માં પણ વધારો જાવા મળી શકે છે. દરમિયાન, ઉત્તર પ્રદેશે વીજળીના ભાવો પર ૧૦% ઇંધણ સરચાર્જ લાદીને સામાન્ય લોકોની મુશ્કેલીઓમાં વધુ વધારો કર્યો છે. આગામી દિવસોમાં અન્ય રાજ્યોમાં વીજળીના ભાવમાં વધુ વધારો થવાની ધારણા છે.
પેટ્રોલ અને ડીઝલ પહેલાં, દૂધ કંપનીઓએ સામાન્ય લોકોના ઘરના બજેટને ખોરવ્યું હતું. ૧૪ મેથી, અમૂલ અને મધર ડેરીએ દૂધના ભાવમાં પ્રતિ કિલોગ્રામ ૨ નો વધારો કર્યો હતો. ૧૩ મહિનામાં આ બે ડેરી સહકારી મંડળીઓ દ્વારા આ બીજા વધારો છે. આ પછી, દેશની અન્ય પ્રાદેશિક ડેરી કંપનીઓએ પણ દૂધના ભાવમાં વધારો કર્યો છે.
ગુજરાત કોઓપરેટિવ મિલ્ક માર્કેટિંગ ફેડરેશન, જે ‘અમૂલ’ બ્રાન્ડ હેઠળ દૂધ અને દૂધના ઉત્પાદનોનું વેચાણ કરે છે, તેણે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે તેણે ૧૪ મેથી ભારતમાં સૌથી વધુ વેચાતા દૂધના પ્રકારો/પેકમાં તાજા પેકેજ્ડ દૂધના ભાવમાં પ્રતિ લિટર ૨ નો વધારો કર્યો છે. વધુમાં, મધર ડેરીએ પણ જાહેરાત કરી હતી કે તેણે તેની પ્રવાહી દૂધની જાતોના ગ્રાહક ભાવમાં પ્રતિ લિટર ૨ નો વધારો કર્યો છે.
જીસીએમએમએફએ છેલ્લે ૧ મે, ૨૦૨૫ ના રોજ દૂધના ભાવમાં વધારો કર્યો હતો, જ્યારે મધર ડેરીએ એપ્રિલ ૨૦૨૫ માં આમ કર્યું હતું. ભારતના બે સૌથી મોટા સંગઠિત દૂધ રિટેલરો દ્વારા આ ભાવ વધારાથી ખાદ્ય ફુગાવાને વધુ વેગ મળશે. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષને કારણે તાજેતરના અઠવાડિયામાં ખાદ્ય ફુગાવો પહેલાથી જ વધી ગયો છે.
દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો જાવા મળ્યો છે. ૧૫ મેથી પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં ૮%નો વધારો થયો છે. ૧૫ મેના રોજ પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં ૩%નો વધારો કરવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ ૧૯ મેના રોજ પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં ૯૦%નો વધારો કરવામાં આવ્યો હતો. ૨૩ મેના રોજ પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં ૦.૮૭% અને ૦.૯૧%નો વધારો થયો હતો.
૨૫ મેના રોજ આ વધારા બાદ, પેટ્રોલના ભાવમાં ૨.૬૧% અને ડીઝલના ભાવમાં ૨.૭૧%નો વધારો કરવામાં આવ્યો હતો. આનો અર્થ એ થયો કે બે અઠવાડિયામાં પેટ્રોલના ભાવમાં ૭.૩૮% અને ડીઝલના ભાવમાં ૭.૫૨%નો વધારો થયો છે. જેફરીઝના અહેવાલ મુજબ, આગામી દિવસોમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં ૭ થી ૮%નો વધારો થઈ શકે છે.
પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધારો જાવા મળ્યો છે. દરમિયાન,સીએનજીના ભાવમાં પણ વધારો જાવા મળ્યો છે. ડેટા દર્શાવે છે કે ૧૫ મે થી, દિલ્હી-એનસીઆરમાં ચાર વખત વધારો થયો છે. આ સમયગાળા દરમિયાન,સીએનજીના ભાવમાં પ્રતિ કિલોગ્રામ ૬ નો વધારો થયો છે. ડેટા અનુસાર, ૧૫ મે ના રોજ સીએનજીના ભાવમાં પ્રતિ કિલોગ્રામ ૨ નો વધારો કરવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ ૧૭ મે ના રોજ પ્રતિ કિલોગ્રામ ૧ નો વધારો કરવામાં આવ્યો હતો. થોડા દિવસો પછી,૧ નો બીજા વધારો અને ૨૫ મે ના રોજ ૨ નો વધારો કરવામાં આવ્યો. શનિવારે, મુંબઈ મેટ્રોપોલિટન ક્ષેત્રમાં સીએનજીના ભાવમાં ફરીથી ૨ નો વધારો કરવામાં આવ્યો હતો, જેના કારણે ભાવ ૮૬ પ્રતિ કિલોગ્રામ થયો હતો. દિલ્હીમાં, સીએનજીના ભાવ પણ ૮૩ ની ટોચે પહોંચી ગયા છે.
ઈરાન યુદ્ધની શરૂઆતથી, ઘરેલુ ગેસ, એટલે કે એલપીજી અને સીએનજીના ભાવમાં અન્ય ઇંધણના ભાવ જેટલો વધારો જાવા મળ્યો નથી. ડેટા દર્શાવે છે કે ઈરાન યુદ્ધ પછી ઘરેલુ ગેસ સિલિન્ડરના ભાવમાં માત્ર એક જ વાર વધારો થયો છે. ૭ માર્ચના રોજ ઘરેલુ ગેસ સિલિન્ડરના ભાવમાં ૬૦ પૈસાનો વધારો કરવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ, રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હીમાં ગેસ સિલિન્ડરનો ભાવ ઓગસ્ટ ૨૦૨૩ પછી પહેલી વાર ૯૦૦ રૂપિયાને વટાવી ગયો. બીજી તરફ,
એપ્રિલથી કોમર્શિયલ એલપીજીના ભાવ યથાવત રહ્યા છે, પરંતુ દિલ્હી સહિત ચારેય મહાનગરોમાં ભાવ ૨,૦૦૦ને વટાવી ગયા છે. માર્ચથી એપ્રિલ દરમિયાન, કોમર્શિયલ ગેસ સિલિન્ડરના ભાવમાં ૩૩૮ રૂપિયાનો વધારો થયો છે. ડિસેમ્બરથી એપ્રિલ સુધીના પાંચ મહિનામાં કોમર્શિયલ ગેસ સિલિન્ડરના ભાવમાં છ વખત વધારો થયો છે.
દરમિયાન, વીજળીના ભાવ પણ સામાન્ય લોકો પર બોજ પાડવા લાગ્યા છે. ઈરાન યુદ્ધ પછી, પહેલા મધ્યપ્રદેશ અને હવે ઉત્તરપ્રદેશે તેમના વીજળી બિલમાં ૧૦ ટકાનો વધારો કર્યો છે. નવીનતમ માહિતી અનુસાર, ઉત્તર પ્રદેશના રહેવાસીઓએ હવે વધારાનો ૧૦ ટકા ઇંધણ સરચાર્જ ચૂકવવો પડશે. આનો અર્થ એ થયો કે જા કોઈનું વીજળી બિલ ૧,૦૦૦ છે, તો ૧૦ ટકાનો વધારો ૧,૧૦૦ થશે.
અગાઉ, મધ્યપ્રદેશમાં પણ એપ્રિલ અને મે મહિનામાં વીજળી બિલમાં વધારો જાવા મળ્યો હતો. ચાલુ નાણાકીય વર્ષ માટે ૧ એપ્રિલથી અમલમાં આવેલા ૪.૮ ટકાના વધારા બાદ, ગ્રાહકોએ ૨૪ એપ્રિલથી ૨૩ મે દરમિયાન વપરાયેલી વીજળી પર ૫.૩૬ ટકા વધારાનો ઇંધણ અને વીજળી ખરીદી સરચાર્જ પણ ચૂકવવો પડશે. આનાથી આ સમયગાળા દરમિયાન વીજળીના ભાવમાં કુલ વધારો ૧૦ ટકાથી વધુ થઈ ગયો છે. નિષ્ણાતોના મતે, રાષ્ટષ્ટ્રીય રાજધાની, દિલ્હી અને અન્ય રાજ્યોમાં સરચાર્જ અને સેસ વધારવાનું નોંધપાત્ર દબાણ છે. દેશમાં વીજળીની માંગમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. પરિણામે, આગામી દિવસોમાં અન્ય રાજ્યોમાં પણ આવો જ વધારો જાવા મળે તેવી શક્યતા છે.
સિસ્ટમેટિક્સ રિસર્ચના અહેવાલ મુજબ, આગામી દિવસોમાં આવશ્યક રોજિંદા ગ્રાહક ઉત્પાદનોના ભાવમાં વધુ વધારો થવાની શક્યતા છે, કારણ કે કંપનીઓ કાચા માલના વધતા ભાવોના દબાણનો સામનો કરી રહી છે. અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે વિવિધ શ્રેણીઓની કંપનીઓએ છેલ્લા એક થી બે મહિનામાં તેમના ઉત્પાદનના ભાવમાં સરેરાશ ૩-૭ ટકાનો વધારો કર્યો છે. આનું મુખ્ય કારણ કાચા માલના ખર્ચમાં સરેરાશ ૮-૧૦ ટકાનો વધારો છે.
