આસામ વિધાનસભાએ બુધવારે યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ (યુસીસી) બિલ પસાર કર્યું. આ બિલનો હેતુ લગ્ન, છૂટાછેડા, વારસો અને લિવ-ઇન સંબંધોને એક જ કાનૂની માળખા હેઠળ લાવવાનો છે, ભલે તે કોઈ પણ ધર્મનો હોય. વિપક્ષે માંગ કરી હતી કે બિલને “સિલેક્ટ કમિટી” ને મોકલવામાં આવે.
યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ, આસામ, ૨૦૨૬ બિલ પર દિવસભર ચાલેલી ચર્ચા પછી, સ્પીકર રણજીત કુમાર દાસે મુખ્યમંત્રી હિમંત બિસ્વા શર્માને તેને પસાર કરવા માટે રજૂ કરવા કહ્યું. દાસે બિલને વધુ ચર્ચા માટે સિલેક્ટ કમિટીમાં મોકલવાની વિપક્ષની માંગને ફગાવી દીધી. વિરોધમાં, વિપક્ષના સભ્યો ગૃહના વેલમાં ધસી ગયા અને બિલ પસાર ન થાય ત્યાં સુધી સૂત્રોચ્ચાર ચાલુ રાખ્યા.
શાસક પક્ષના સભ્યો દ્વારા “ભારત માતા કી જય” અને “જય શ્રી રામ” ના સતત નારા વચ્ચે, સ્પીકરે ધ્વનિ મત દ્વારા બિલ પસાર કરવા માટે રજૂ કર્યું. શાસક પક્ષના સભ્યોએ બિલની તરફેણમાં મતદાન કર્યા પછી, સ્પીકરે જાહેરાત કરી, “હું જાહેર કરું છું કે આ બિલ પસાર થઈ ગયું છે.” બિલ પસાર થતાં, ગૃહે તાળીઓના ગડગડાટ સાથે તેનું સ્વાગત કર્યું. આ પ્રસ્તાવિત કાયદાના પસાર થવા સાથે, ઉત્તરાખંડ અને ગુજરાત પછી આસામ યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ બિલ પસાર કરનાર ત્રીજું રાજ્ય બન્યું.ઉત્તરાખંડમાં પુષ્કર સિંહ ધામી સરકારે સૌપ્રથમ યુસીસી પસાર કર્યો. ત્યારબાદ, ગોવા અને ગુજરાતે પણ યુસીસી પસાર કર્યું છે.
આ બિલ પસાર થવાથી ઘણા નિયમો બદલાશે. યુસીસી હેઠળ, દ્વિપત્નીત્વ અને બહુપત્નીત્વને સાત વર્ષ સુધીની જેલની સજા છે. ૬૦ દિવસની અંદર લગ્ન અથવા છૂટાછેડાની નોંધણી ઇરાદાપૂર્વક કરવામાં નિષ્ફળ રહેવા બદલ ૧૦,૦૦૦ ના દંડની પણ જાગવાઈ છે. આસામના મુખ્યમંત્રી હિમંતા બિસ્વા શર્માએ જણાવ્યું હતું કે આ કાયદાનો હેતુ લઘુમતી સમુદાયોની મહિલાઓ માટે વધુ સુરક્ષા અને ન્યાય સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. જા કે, એઆઇએમઆઇએમ પ્રમુખ અસદુદ્દીન ઓવૈસી સહિત ઘણા મુસ્લીમ નેતાઓ તેનો વિરોધ કરી રહ્યા છે. ઓવૈસીએ યુસીસી બિલની ટીકા કરતા તેને મુસ્લીસ્લમો પર હિન્દુ કાયદો લાદવાનો “છુપાયેલો પ્રયાસ” ગણાવ્યો હતો. ઓવૈસીએ દાવો કર્યો હતો કે ઉત્તરાધિકાર, વારસો અને છૂટાછેડાની બાબતો પર હિન્દુ સિદ્ધાંતો લાદવામાં આવી રહ્યા છે.
યુસીસી “સંપૂર્ણ સમાનતા અને સામાન્ય ન્યાય” સુનિશ્ચિત કરવા માટે વિવિધ ધર્મ-આધારિત વ્યક્તીગત કાયદાઓને બદલશે, પરંતુ અનુસૂચિત જનજાતિઓને તેના કાર્યક્ષેત્રમાંથી બાકાત રાખવામાં આવ્યા છે.
યુસીસી હેઠળ, દ્વિપત્નીત્વ અને બહુપત્નીત્વ સંબંધિત નિયમો નોંધપાત્ર રીતે કડક કરવામાં આવ્યા છે.બીએનએસ ૨૦૨૩ ની કલમ ૮૨ હેઠળ, આવી પ્રથાઓનું પાલન કરનાર કોઈપણને ૭ વર્ષ સુધીની જેલની સજા થઈ શકે છે.
યુસીસી એકપત્નીત્વને ફરજિયાત બનાવે છે, જેનાથી એક કરતા વધુ લગ્ન કરવાનું ગેરકાયદેસર બને છે. લગ્ન માટે પ્રમાણભૂત કાનૂની વય વરરાજા માટે ૨૧ અને કન્યા માટે ૧૮ વર્ષ નક્કી કરવામાં આવી છે.
યુસીસી સાંસ્કૃતિક વિવિધતાનું રક્ષણ કરે છે અને ધાર્મિક વિધિઓ કરવાની સંપૂર્ણ સ્વતંત્રતા પ્રદાન કરે છે, જે વૈદિક લગ્ન, અહોમ ચકલોંગ, સપ્તપદી, આશીર્વાદ, નિકાહ, પવિત્ર મિલન અને આનંદ કરાઈ સહિત કોઈપણ હાલના ધાર્મિક સમારોહ અથવા રિવાજ દ્વારા લગ્નને વિધિવત કરવાની મંજૂરી આપે છે.
યુસીસી છેતરપિંડી અટકાવવા માટે તમામ લગ્ન અને છૂટાછેડાની નોંધણી ફરજિયાત બનાવશે. યુગલોએ લગ્નના ૬૦ દિવસની અંદર સબ-રજિસ્ટ્રારને લગ્ન મેમોરેન્ડમ સબમિટ કરવાની જરૂર રહેશે.
આ કાયદો છૂટાછેડા માટે સમાન આધાર સ્થાપિત કરશે, જેમ કે ક્રૂરતા, ત્યાગ અથવા પરસ્પર સંમતિ, અને ખાતરી કરશે કે માતાઓ પાંચ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોની કસ્ટડી જાળવી રાખે.
યુસીસી વર્ગ -૧ વારસદારોમાં એક સમાન, લિંગ-સમાન ઉત્તરાધિકાર ક્રમ સ્થાપિત કરશે, જેમાં મૃતકના જીવનસાથી, બાળકો અને માતાપિતાનો સમાન સમાવેશ થશે. વિલ દ્વારા વારસા માટે, કોઈપણ માનસિક રીતે સ્વસ્થ પુખ્ત વ્યક્તીને સાક્ષીઓની હાજરીમાં લેખિતમાં વસિયત બનાવવાનો કાનૂની અધિકાર આપવામાં આવે છે.
૬૦ દિવસની અંદર લગ્ન કે છૂટાછેડાની નોંધણી કરાવવામાં ઇરાદાપૂર્વક નિષ્ફળ જવા પર ૧૦,૦૦૦ રૂપિયાનો દંડ અને નોંધણી દરમ્યાન બનાવટી કે બનાવટી દસ્તાવેજ રજૂ કરવા પર ત્રણ મહિના સુધીની કેદ, ૨૫,૦૦૦ રૂપિયા સુધીનો દંડ અથવા બંને સજા થઈ શકે છે.
યુસીસી હેઠળ લિવ-ઇન રિલેશનશિપની નોંધણી ફરજિયાત છે. નોંધણી કરાવવામાં નિષ્ફળતા પર ત્રણ મહિના સુધીની કેદ અથવા ૧૦,૦૦૦ રૂપિયા સુધીનો દંડ થઈ શકે છે, જ્યારે આવી ઘોષણાઓમાં ભૌતિક તથ્યો છુપાવવા અથવા ખોટી માહિતી આપવા પર ત્રણ મહિના સુધીની કેદ અને ૨૫,૦૦૦ રૂપિયા સુધીનો દંડ થઈ શકે છે એ વાત જાણીતી છે કે તાજેતરમાં, આસામમાં હિમંતા બિસ્વા સરકાર સરકારના બીજા કાર્યકાળની પ્રથમ કેબિનેટ બેઠકની અધ્યક્ષતા કર્યા પછી, હિમંતા બિસ્વા સરકારે ગુવાહાટીમાં એક પત્રકાર પરિષદમાં જણાવ્યું હતું કે યુસીસી બિલ ૨૬ મેના રોજ નવી વિધાનસભામાં રજૂ કરવામાં આવશે. તેમણે કહ્યું, “આ પ્રથમ કેબિનેટ બેઠકમાં લેવાયેલો એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય છે અને ચૂંટણી દરમિયાન આપેલા અમારા વચનને અનુરૂપ છે.”
