સંસદીય ચૂંટણી પહેલા સર્બિયામાં રાજકીય વાતાવરણ ગરમાયું છે. વિદ્યાર્થી સંગઠન “સ્ટુડન્ટ્સ લિસ્ટ” એ રાજધાની બેલગ્રેડમાં સરકાર સામે જારદાર શક્તિ પ્રદર્શન કર્યું હતું. રેલીમાં લગભગ ૧૫૦,૦૦૦ લોકો ભાગ લે તેવી અપેક્ષા છે. આ ચૂંટણીમાં મુખ્ય સ્પર્ધા ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ એલેક્ઝાન્ડર વુચિકની સર્બિયન પ્રોગ્રેસિવ પાર્ટી અને વિદ્યાર્થી ચળવળમાંથી જન્મેલા નવા રાજકીય સંગઠન વચ્ચે હોવાનું માનવામાં આવે છે. વિદ્યાર્થી સંગઠનનો ઉદ્દેશ્ય વુચિક અને તેમના પક્ષના લગભગ ૧૪ વર્ષના શાસનને પડકારવાનો છે.
સર્બિયામાં વિદ્યાર્થી આંદોલન નવેમ્બર ૨૦૨૪ માં એક દુઃખદ અકસ્માત પછી શરૂ થયું હતું. ઉત્તરીય શહેર નોવી સેડમાં રેલ્વે સ્ટેશન પર બાલ્કની તૂટી પડતાં સોળ લોકોનાં મોત થયાં હતાં. આ અકસ્માતથી સરકારી રેલ્વે પ્રોજેક્ટ્સમાં ભ્રષ્ટાચારની શંકા ઉભી થઈ. આ પછી, વિદ્યાર્થીઓએ વિરોધ પ્રદર્શન શરૂ કર્યું, જવાબદારો સામે કાર્યવાહી અને જવાબદારીની માંગ કરી.
અકસ્માતના વિરોધ તરીકે શરૂઆતમાં જે શરૂ થયું હતું તે ધીમે ધીમે સરકાર સામે મોટા આંદોલનમાં ફેરવાઈ ગયું. વિદ્યાર્થીઓએ આરોપ લગાવ્યો કે દેશમાં ભ્રષ્ટાચાર વધી રહ્યો છે અને કાયદાનું શાસન નબળું પડી રહ્યું છે. તેમના આંદોલનને પરંપરાગત રાજકીય પક્ષોથી નિરાશ લોકોનો પણ ટેકો મળ્યો. સરકારી કામગીરીમાં ન્યાય, પારદર્શિતા અને જવાબદારી સુનિશ્ચિત કરવી એ વિદ્યાર્થીઓની માંગણીઓનું કેન્દ્ર છે.
લગભગ બે વર્ષના વિરોધ પછી, વિદ્યાર્થીઓએ ‘વિદ્યાર્થીઓની યાદી’ નામનું એક નવું રાજકીય સંગઠન બનાવ્યું. તેઓએ વહેલી ચૂંટણીની માંગણી કરી. હવે, આ સંગઠન સીધી ચૂંટણી લડી રહ્યું છે અને વુસિકની પાર્ટીને પડકાર ફેંકી રહ્યું છે. વિદ્યાર્થી આંદોલને “વિદ્યાર્થીઓ જીતશે” અને “સર્બિયા કે માફિયા” જેવા નારાઓ સાથે પ્રચાર કર્યો હતો. તેનું નેતૃત્વ કોઈ એક નેતાના હાથમાં કેન્દ્રિત નથી. સંગઠન ભ્રષ્ટાચાર સામે કાર્યવાહી અને કાયદાના શાસનની પુનઃસ્થાપના પર ભાર મૂકે છે.
વિદ્યાર્થી સંગઠને તેના અભિયાનને ફક્ત મોટા શહેરો સુધી મર્યાદિત રાખ્યું ન હતું. વિદ્યાર્થીઓ પગપાળા કૂચ અને સાયકલ પ્રવાસ દ્વારા ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં પહોંચ્યા, મતદારો સુધી પહોંચ્યા. આ વિસ્તારો પરંપરાગત રીતે વુસિકના પક્ષના ગઢ માનવામાં આવે છે. સરકાર તરફી મીડિયામાં વિદ્યાર્થીઓની ટીકા છતાં, ચળવળ સાથે સંકળાયેલા લોકોએ તેમનો પ્રચાર ચાલુ રાખ્યો. બેલગ્રેડમાં અંતિમ ચૂંટણી રેલીમાં મોટી સંખ્યામાં સમર્થકો એકઠા થયા, વિજયના નારા લગાવ્યા.
એલેક્ઝાન્ડર વુસિક બે વાર સર્બિયાના રાષ્ટ્રપતિ તરીકે સેવા આપી ચુક્યા છે. દેશમાં રાષ્ટ્રપતિ તરીકે ત્રીજા કાર્યકાળ માટે જોગવાઈ ન હોવાથી, તેઓ હવે વડા પ્રધાન પદના ઉમેદવાર તરીકે ચૂંટણી લડી રહ્યા છે. તેમનો પક્ષ, સર્બિયન પ્રોગ્રેસિવ પાર્ટી,૨૦૧૨ થી સત્તામાં છે. આ ચૂંટણીને વુસિકના રાજકીય ભવિષ્ય અને તેમના પક્ષના લાંબા ગાળાના શાસન માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. દરમિયાન, વિદ્યાર્થી સંગઠનો સત્તા પરિવર્તનની આશા સાથે મતદારો સુધી પહોંચી રહ્યા છે.
વ્યુસિક ચૂંટણી પ્રચાર દરમિયાન સરકાર તરફી મીડિયામાં સતત બોલતા રહ્યા છે. તેમણે તેમના વિરોધીઓ પર વિદેશી શક્તિઓના ઈશારે કામ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો અને “રંગ ક્રાંતિ” દ્વારા દેશમાં અરાજકતા ફેલાવવાનો આરોપ લગાવ્યો. વુસિક કહે છે કે તેમની યોજનાઓ દેશમાં સમૃદ્ધિ લાવશે. તેમણે તેમના પ્રચારના ભાગ રૂપે નવા રસ્તાઓ અને હોસ્પિટલોના નિર્માણ જેવા વિકાસ પ્રોજેક્ટ્સનો પણ સમાવેશ કર્યો છે.
વ્યુસિકના ટીકાકારોનો આરોપ છે કે તેમના શાસનથી ભ્રષ્ટાચાર, સંગઠિત ગુનાઓ સાથે કથિત જાડાણો અને લોકશાહી સ્વતંત્રતાઓનું દમન વધ્યું છે. ખાસ કરીને મીડિયા સ્વતંત્રતા અંગે પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. જાકે, વુસિક સતત આ આરોપોને નકારી કાઢતા રહ્યા છે. રેલ્વે પ્રોજેક્ટ્સમાં ભ્રષ્ટાચારની શંકાએ પણ સરકાર સામે વધતા રોષમાં ફાળો આપ્યો હતો. નોવી સેડ દુર્ઘટના પછી, વિદ્યાર્થીઓએ આ મુદ્દાને તેમના વિરોધનું કેન્દ્ર બનાવ્યો.
વુસિકે ચૂંટણી પ્રચાર દરમિયાન રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિનના સમર્થનનો પણ વારંવાર ઉલ્લેખ કર્યો છે.૨૦૧૨ માં સત્તામાં આવવા માટે તેમણે ઇયુ તરફી વલણ અપનાવ્યું હતું, પરંતુ હવે તેઓ રશિયા સાથેના સંબંધોને પ્રાથમિકતા આપી રહ્યા છે. સર્બિયાના રાજ્ય ટીવી ચેનલ, ને આપેલા નિવેદનમાં, વુસિકે કહ્યું કે પુતિન જાણે છે કે જા તેમનો લોકપ્રિય પક્ષ જીતશે, તો રશિયા સામે પ્રતિબંધો લાદવામાં આવશે નહીં. વુસિકે એમ પણ કહ્યું કે પુતિને તેમના વડા પ્રધાન બનવાની આશા વ્યક્ત કરી છે.
