આગામી ત્રણ દિવસમાં નેપાળ પર ફરી એક આફત આવી શકે છે,ચીને ચેતવણી આપી, મૃત્યુઆંક ૪૬૯ સુધી પહોંચ્યો

નેપાળ અને ચીને ગુરુવારે હિમાલયમાં ફરી એક પૂરના જાખમની ચેતવણી આપી. બંને દેશો વચ્ચે સરહદની બંને બાજુ બે તળાવો બન્યા છે, જેના કારણે આ અઠવાડિયે આ પ્રદેશ વિનાશક પૂરમાંથી બહાર નીકળતાં તેમના ફાટવાની આશંકા વધી રહી છે. નેપાળની આપત્તિ વ્યવસ્થાપન એજન્સીએ અહેવાલ આપ્યો છે કે પૂરગ્રસ્ત સ્થળે નદીના પ્રવાહને અવરોધિત કરવાના કારણે બનેલું તળાવ વધી રહ્યું છે અને તે ફાટવાનું જાખમ ધરાવે છે. તાજેતરના સમાચાર અનુસાર, આ કુદરતી આપત્તિમાં મૃત્યુઆંક ૪૬૯ સુધી પહોંચી ગયો છે.સત્તાવાળાઓએ જણાવ્યું હતું કે, “નીચલા કાંઠે રહેતા લોકો, પ્રવાસીઓ, બચાવ કાર્યકરો અને સંબંધિત તમામ લોકોને અત્યંત સાવધાની રાખવા અને નદીના કાંઠા અને સંવેદનશીલ વિસ્તારોથી દૂર રહેવા વિનંતી કરવામાં આવે છે.”
કાઠમંડુ Âસ્થત ઇન્ટરનેશનલ સેન્ટર ફોર ઇÂન્ટગ્રેટેડ માઉન્ટેન ડેવલપમેન્ટના ક્લાઇમેટ એન્ડ એન્વાયર્નમેન્ટલ રિસ્ક ડિપાર્ટમેન્ટના વડા અને ક્લાઇમેટ એક્સપર્ટ કિયાંગગોંગ ઝાંગે જણાવ્યું હતું કે નેપાળ-ચીન સરહદ પર નદીના પ્રવાહમાં કાટમાળ અવરોધનો અર્થ એ છે કે “કોઈપણ સમયે નદીનો પ્રવાહ અવરોધિત રહે છે, તેથી અધિકારીઓએ ચેતવણી આપી છે કે ગમે ત્યારે બીજા પૂર આવી શકે છે,” ઝાંગે જણાવ્યું હતું.
નેપાળ અને તિબેટમાં બચાવ કાર્યકરો હજુ પણ બચી ગયેલા લોકોને શોધી રહ્યા છે. બુધવારના અચાનક પૂરથી ઘરોનો નાશ થયો, પુલ ધોવાઈ ગયા અને રસ્તાઓ ડૂબી ગયા. મૃત્યુઆંક લગભગ ૪૦૦ સુધી પહોંચી ગયો છે, અને ૧,૪૦૦ થી વધુ લોકો હજુ પણ ગુમ છે.નેપાળમાં આવેલા વિનાશક પૂર પછી, વહીવટીતંત્ર માટે મૃતદેહોનું સંચાલન એક મોટો પડકાર છે. મૃતદેહોનું જતન ચાલુ છે. અત્યાર સુધીમાં, લગભગ ૪૦૦ લોકોના મૃતદેહો મળી આવ્યા છે. સેંકડો મૃતદેહોનું જતન કરવાનો પડકાર વધી ગયો છે. રિકવરીની પ્રક્રિયા સતત ચાલુ રહે છે. જ્યારે મૃતદેહોને વહાવી દેવામાં આવતા શોધ અને બચાવ કામગીરી જટિલ બને છે, ત્યારે પર્યાપ્ત કોલ્ડ સ્ટોરેજ સુવિધાઓના અભાવે મૃતદેહોનું સંચાલન કરવાનો પડકાર પણ વધ્યો છે.
ચિત્વનમાં આરોગ્યસંભાળ સંસ્થાઓ પાસે મહત્તમ ૫૦ મૃતદેહો સંગ્રહ કરવાની ક્ષમતા છે. જાકે, મળી આવેલા મૃતદેહોની સંખ્યા ૧૩૦ ને વટાવી ગઈ છે. નિયમો અનુસાર, વિગતવાર માહિતી એકત્રિત કર્યા પછી, ફોટોગ્રાફ્સ લીધા પછી અને અન્ય ઓળખ પુરાવા સાચવ્યા પછી જ મૃતદેહોનું સંચાલન કરવું જાઈએ. આનાથી વહીવટીતંત્ર માટે પડકાર વધુ વધ્યો છે.
ત્રિભુવન યુનિવર્સિટી ટીચિંગ હોÂસ્પટલના વરિષ્ઠ ફોરેન્સિક નિષ્ણાત ડા. ગોપાલ ચૌધરીના મતે, આવી મોટી કુદરતી આફતો દરમિયાન, મૃતદેહ મળતાની સાથે જ અંતિમ સંસ્કાર ઉતાવળમાં ન કરવા જાઈએ. આફતો દરમિયાન મૃતદેહોના સંચાલન માટે આંતરરાષ્ટÙીય ધોરણો અને માર્ગદર્શિકા અસ્તિત્વ્સમાં છે. ડા. ચૌધરી કહે છે, “પ્રથમ પ્રાથમિકતા શરીરનું સુરક્ષિત સંરક્ષણ સુનિશ્ચિત કરવાની છે. મૃતદેહ ક્યાં મળ્યો હતો? કઈ સ્થિતિમાં? શરીર પર કયા ઓળખ ચિહ્નો હાજર છે? આ બધી વિગતો વ્યવÂસ્થત રીતે રેકોર્ડ કરવી જાઈએ.”ડા. ચૌધરીના જણાવ્યા મુજબ, નેપાળની મોટાભાગની હોÂસ્પટલોમાં સેંકડો મૃતદેહોને સંગ્રહિત કરવા માટે પૂરતી શબઘર (કોલ્ડ સ્ટોરેજ સુવિધાઓ)નો અભાવ છે. આના કારણે મૃતદેહોને સાચવવામાં મુશ્કેલીઓ પડી રહી છે. ઘણા લોકો કલાકો સુધી કાટમાળ નીચે દટાયેલા રહ્યા અને પછી બહાર કાઢવામાં આવ્યા. આ મૃતદેહોને સાચવવા વધુ પડકારજનક છે, કારણ કે આવા મૃતદેહો ઝડપથી દુર્ગંધ મારવા લાગે છે.
નેપાળ પોલીસે પુષ્ટિ આપી છે કે નેપાળ-તિબેટ સરહદ નજીક ગ્લેશિયર તૂટવા અને ભૂસ્ખલનને કારણે થયેલા વિનાશક પૂર અને મોટા કાટમાળના પ્રવાહથી મૃત્યુઆંક વધીને ૩૮૯ થયો છે. પીડિતોમાં ઘણા વિદેશીઓ હતા જેઓ ત્યાં ટ્રેકિંગ, માર્ગદર્શિત પ્રવાસો અથવા પવિત્ર હિન્દુ સ્થળની યાત્રા માટે ગયા હતા.નેપાળની ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ ઓથોરિટીએ અહેવાલ આપ્યો છે કે મૃત્યુઆંક વધીને ૩૫૯ થયો છે, અને ૯૧૦ લોકો (૫૧૭ વિદેશી નાગરિકો સહિત) હજુ પણ ગુમ છે. ઓથોરિટીએ એમ પણ જણાવ્યું હતું કે અત્યાર સુધીમાં ૫૦ વિદેશીઓને હવાઈ માર્ગે બચાવી લેવામાં આવ્યા છે. સ્થાનિક અહેવાલોમાં નેશનલ ઇમરજન્સી ઓપરેશન સેન્ટરને ટાંકીને કહેવામાં આવ્યું છે કે ગુરુવાર સુધીમાં ગુમ થયેલા લોકોમાં ૧૧૩ નેપાળી પ્રવાસીઓ, ૮૫ સૈન્ય અને પોલીસ સુરક્ષા કર્મચારીઓ, તેમજ રાસુવા જિલ્લાના ૧૬૧ રહેવાસીઓ અને નુવાકોટ જિલ્લાનો એક રહેવાસીનો સમાવેશ થાય છે.
રાજ્ય મીડિયાએ અહેવાલ આપ્યો છે કે તિબેટના ગૈરોંગ કાઉન્ટીમાં ઓછામાં ઓછા ત્રણ લોકો માર્યા ગયા છે અને ૫૫૮ ગુમ થયા છે. ચીનના રાજ્ય પ્રસારણકર્તા સીસીટીવીએ અહેવાલ આપ્યો છે કે ગુમ થયેલા ૫૫૮ લોકોમાંથી ૨૬૦ વિદેશી છે. વધુમાં, ચીનના વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું છે કે નેપાળ બાજુ લગભગ ૧૦૦ ચીની નાગરિકો પણ ગુમ છે.
ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું છે કે ૨૮૮ ભારતીય નાગરિકો ગુમ છે. આમાં પાવર પ્રોજેક્ટ પર
આભાર – નિહારીકા રવિયા કામ કરતા ૭૩ લોકોનો સમાવેશ થાય છે. નેપાળી અધિકારીઓએ અહેવાલ આપ્યો છે કે ઘણા ભારતીય પ્રવાસીઓ તિબેટમાં કૈલાશ પર્વતની યાત્રા પર હતા, જે હિન્દુઓ માટે પવિત્ર સ્થળ છે.
યુએસ સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટે જણાવ્યું છે કે ૯૦ અમેરિકન નાગરિકો ચીન અને નેપાળમાં ગુમ છે. વિભાગે કહ્યું કે તેને કોઈ અમેરિકન મૃત્યુની જાણ નથી. ત્રણ અમેરિકનોને બચાવી લેવામાં આવ્યા છે. બોર્ડે અહેવાલ આપ્યો છે કે ૫૧ મલેશિયન નાગરિકો ગુમ છે.યુક્રેનના વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું છે કે ૫૫ યુક્રેનિયન નાગરિકો ગુમ છે. મંત્રાલય અનુસાર, આ સંખ્યામાં ૪૭ લોકોના બે પ્રવાસી જૂથો અને સાત લોકોનો સમાવેશ થાય છે, તેમજ એક યુક્રેનિયન મહિલા જે વિદેશીઓના પ્રવાસી જૂથ સાથે મુસાફરી કરી રહી હતી.
ઓસ્ટ્રેલિયન સરકારે જણાવ્યું હતું કે ૩૯ ઓસ્ટ્રેલિયન નાગરિકો ગુમ છે.બોર્ડે અહેવાલ આપ્યો છે કે ગુમ થયેલા લોકોમાંથી ૩૩ લોકો બ્રિટનના હતા. નેપાળ પ્રવાસન બોર્ડે જણાવ્યું છે કે ગુમ થયેલા લોકોમાંથી ૨૫ લોકો કેનેડાના હતા.દક્ષિણ કોરિયાના સરકારી અધિકારીઓએ અહેવાલ આપ્યો છે કે નેપાળમાં હાઇડ્રોપાવર પ્લાન્ટના નિર્માણ પર કામ કરતા નવ નાગરિકો ગુમ છે.નેપાળ પ્રવાસન બોર્ડ અનુસાર, આઠ સિંગાપોરના લોકો ગુમ છે.નેપાળ પ્રવાસન બોર્ડે જણાવ્યું છે કે આઠ જર્મન પ્રવાસીઓ ગુમ છે.નેપાળમાં રશિયન દૂતાવાસે જણાવ્યું છે કે તેના આઠ નાગરિકો ગુમ છે.બોર્ડે અહેવાલ આપ્યો છે કે છ દક્ષિણ આફ્રિકન નાગરિકો ગુમ છે. બોર્ડે અહેવાલ આપ્યો છે કે છ લાતવિયન પ્રવાસીઓ ગુમ છે.જાપાનના વડા પ્રધાન સના તાકાઈચીએ સ્થાનિક મીડિયા દ્વારા ગુમ થયેલા પાંચ જાપાની નાગરિકો અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.નેપાળ પ્રવાસન બોર્ડે અહેવાલ આપ્યો છે કે પાંચ ન્યુઝીલેન્ડના લોકો ગુમ છે. બોર્ડે અહેવાલ આપ્યો છે કે ચાર ફ્રેન્ચ નાગરિકો ગુમ છે.બોર્ડે જણાવ્યું છે કે બેÂલ્જયમ એમના ત્રણ લોકો ગુમ છે.બોર્ડે અહેવાલ આપ્યો છે કે સ્પેનના ત્રણ પ્રવાસીઓ ગુમ છે.
બોર્ડે અહેવાલ આપ્યો છે કે ઇટાલી, કઝાકિસ્તાન, પોર્ટુગલ, આયર્લેન્ડ અને નેધરલેન્ડના બે-બે લોકો ગુમ છે. બોર્ડે એ પણ અહેવાલ આપ્યો છે કે ૧૦ અન્ય લોકો ગુમ છે – બેલારુસ, ફિનલેન્ડ, હંગેરી, ઇઝરાયલ, લિથુઆનિયા, ફિલિપાઇન્સ, બલ્ગેરિયા, સ્વિટ્‌ઝર્લૅન્ડ, સર્બિયા અને સ્વીડનનો એક-એક.