કેન્સર ચેપી રોગોની જેમ નોટિફાયેબલ રોગ નથી. તેને એવું પણ માનવું જાઈએ નહીં, કારણ કે તે એક બિન-ચેપી રોગ છે જે એક વ્યક્તિથી બીજા વ્યક્તિમાં ફેલાતો નથી. કેન્દ્રએ સુપ્રીમ કોર્ટમાં આ મુદ્દાઓ જણાવ્યા છે. હકીકતમાં, કેન્દ્ર સરકારે અરજદાર અનુરાગ શ્રીવાસ્તવની રિટ અરજી પર સુપ્રીમ કોર્ટમાં જારી કરાયેલી નોટિસના જવાબમાં સોગંદનામું દાખલ કર્યું છે.
અરજીમાં કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રાલયને કેન્સરને નોંધનીય રોગોની યાદીમાં અને દેખરેખ સંબંધિત પગલાંમાં સામેલ કરવાની માંગ કરવામાં આવી છે. જવાબમાં, આરોગ્ય મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠન ચેપી રોગો માટે ફરજિયાત સૂચના પ્રણાલીને બદલે લાંબા ગાળાના રોગચાળા હેઠળ કેન્સર નોંધણી અને દેખરેખની ભલામણ કરે છે. કેન્દ્રએ સુપ્રીમ કોર્ટને નીતિગત બાબતોમાં દખલ ન કરવા વિનંતી કરી, એમ કહીને કે દેશમાં કેન્સર વ્યવસ્થાપન માટે હાલની પદ્ધતિઓ વૈજ્ઞાનિક રીતે યોગ્ય અને બંધારણીય રીતે સુસંગત છે.
કેન્દ્ર સરકારે ભાર મૂકયો કે કેન્સર ચેપી નથી અને સમુદાય ફેલાવાનું કોઈ જાખમ નથી. સોગંદનામામાં જણાવાયું છે કે બંધારણ હેઠળ આરોગ્ય મુખ્યત્વે રાજ્યનો વિષય છે, અને રોગની સૂચના અંગેના નિર્ણયો રાજ્ય સરકારોના અધિકારક્ષેત્રમાં આવે છે. આજ સુધીમાં, ૧૭ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ તેમના જાહેર આરોગ્ય કાયદાઓ અથવા એકઝીક્યુટિવ ઓર્ડર હેઠળ કેન્સરને સર્વેલન્સ માટે સૂચિત કર્યું છે.
જ્યારે રાષ્ટ્રીય કેન્સર રજિસ્ટ્રી પ્રોગ્રામ અને સંબંધિત વસ્તી-આધારિત અને હોસ્પિટલ-આધારિત કેન્સર રજિસ્ટ્રી દ્વારા આઇસીએમઆર દ્વારા રાષ્ટ્રવ્યાપી કેન્સર સર્વેલન્સ પહેલાથી જ હાથ ધરવામાં આવી રહ્યું છે.
સરકારે સોગંદનામામાં રાષ્ટ્રીય બિન-સંક્રમિત રોગ નિવારણ અને નિયંત્રણ કાર્યક્રમ, આયુષ્માન ભારત , રાજ્ય કેન્સર સંસ્થાઓ અને તૃતીય કેન્સર સંભાળ કેન્દ્રો સહિત અનેક ચાલુ પહેલો પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો, જેમાં જણાવ્યું હતું કે આ કાર્યક્રમો કેન્સર નિવારણ, સ્ક્રીનીંગ, નિદાન અને સારવાર પ્રત્યેની તેની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે.
