પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ટીએમસી ધારાસભ્યોના બળવા બાદ, કોલકાતા મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનમાં હવે રાજકીય સંકટ ફાટી નીકળ્યું છે. વિધાનસભા ચૂંટણીના પરિણામોની જાહેરાત, રાજીનામા અને અનેક કાઉન્સીલરોની ધરપકડ બાદ, કોલકાતા મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના મેયર ફિરહાદ હકીમે હવે રાજીનામું આપી દીધું છે. મેયર ફિરહાદ હકીમના અચાનક રાજીનામાથી શહેરમાં તૃણમૂલ કોંગ્રેસની સ્થિરતા અંગે નવા પ્રશ્નો ઉભા થયા છે.
ફિરહાદ હકીમે મેયર પદેથી ઔપચારિક રીતે રાજીનામું આપ્યું હતું, અને કહ્યું હતું કે જ્યાં મ્યુનિસિપલ વહીવટ અને મેયર પદને અલગ સત્તાવાળા માનવામાં આવે છે ત્યાં તેઓ કામ કરી શકતા નથી. પાર્ટીના સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, હકીમે કહ્યું, “જ્યાં મ્યુનિસિપલ અને મેયર પદ અલગ હોય ત્યાં હું કામ કરી શકતો નથી.”
તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે તેમણે આ બાબતે ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જી સાથે વાત કરી હતી અને મેયર પદની ગરિમા જાળવવાની તેમની ઇચ્છા પર ભાર મૂકયો હતો. તેમણે ઐતિહાસિક ઉદાહરણ ટાંક્યુ “હું મેયર પદની ગરિમા જાળવી રાખવા માંગુ છું, જેમ નેતાજી એક સમયે કોલકાતાના મેયર હતા.”
આ ઘટનાક્રમ ઘણા કાઉન્સીલરો અને મ્યુનિસિપલ કમિટીના સભ્યોના મુખ્ય હોદ્દા પરથી રાજીનામાને પગલે બન્યો છે. તેમાં નોંધપાત્ર રીતે અરૂપ ચક્રવર્તી, સ્વરૂપ ઘોષ અને તારક સિંહ હતા, જેમણે મ્યુનિસિપલ કમિટીના સભ્યો અને મેયર-ઇન-કાઉન્સીલ તરીકે રાજીનામું આપ્યું હતું.
અરૂપ ચક્રવર્તીએ પક્ષની અંદરની સમસ્યાઓનો સ્વીકાર કરતા એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે રાજીનામા ટીએમસીથી અલગ થવાને બદલે તે મુદ્દાઓનો વિરોધ હતો. “ટીએમસીમાં ભૂલો હતી; તેથી જ અમે વિરોધ કર્યો હતો, પરંતુ અમે ટીએમસી સાથે છીએ,” તેમણે ચેતવણી આપતા કહ્યું કે ભાજપ દ્વારા નવું બોર્ડ બનાવવાના કોઈપણ પ્રયાસ માટે કેએમસીમાં બે તૃતીયાંશ બહુમતી જરૂરી રહેશે. તાજેતરના દિવસોમાં ઘણા કાઉન્સીલરોની વિવિધ આરોપોમાં ધરપકડ કરવામાં આવ્યા બાદ પરિસ્થિતિ ગંભીર બની છે.
બીજી તરફ, ભાજપ સાથે જાડાયેલા પક્ષના સૂત્રોએ ટીએમસીના ધારાસભ્ય અને કાઉન્સીલર સજલ ઘોષના દાવા સાથે સંઘર્ષને વધુ વધાર્યો, જેમણે દાવો કર્યો હતો કે ૫૦ થી વધુ ટીએમસી કાઉન્સીલરો ભાજપ સાથે સંપર્કમાં છે. જા ઘોષનો દાવો સાચો હોય, તો આનાથી કેએમસી પર ટીએમસીનું એકીકૃત નિયંત્રણ નોંધપાત્ર રીતે નબળું પડશે અને પક્ષપલટો અથવા સંગઠિત બળવાખોર જૂથની શકયતા વધશે જે પક્ષના મ્યુનિસિપલ બોર્ડને પડકાર આપી શકે છે.
ભાજપે હજુ સુધી કોર્પોરેશનમાં પક્ષપલટોની સંખ્યાની ઔપચારિક પુષ્ટિ કરી નથી, પરંતુ આરોપોએ બંને પક્ષોમાં હલચલ મચાવી દીધી છે કારણ કે અધિકારીઓ સામૂહિક રાજીનામા અથવા ક્રોસ-વોટિંગની સ્થિતિમાં કાનૂની અને રાજકીય વિકલ્પો પર વિચાર કરી રહ્યા છે.
આ અનિશ્ચિતતામાં વધુ ઉમેરો કરતાં, કોલકાતા મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના અધ્યક્ષ માલા રોયે અગાઉ જણાવ્યું હતું કે ૧૮ મેના રોજ કેએમસી હાઉસ ફરી શરૂ થશે, જેના કારણે નિર્ધારિત બેઠકમાં તણાવપૂર્ણ મુકાબલો થઈ શકે છે જે હરીફ જૂથો દ્વારા ઔપચારિક શક્તિ પ્રદર્શનનું મંચ બની શકે છે.
હકીમના રાજીનામા અને અનેક અગ્રણી વ્યક્તિઓ ખાલી સમિતિના હોદ્દા પર હોવાથી, કેએમસી તાત્કાલિક પ્રશ્નોનો સામનો કરે છેઃ આગામી મેયર કોણ બનશે, શું નવું બોર્ડ સરળતાથી રચાશે, અને શું ટીએમસી રાજ્ય વિધાનસભાના રાજકારણમાં થયેલા બળવા જેવા આંતરિક વિભાજનને રોકી શકશે?
રાજકીય વિશ્લેષકો કહે છે કે સામૂહિક રાજીનામા અથવા પક્ષપલટા વિના, ભાજપ માટે કોર્પોરેશન બોર્ડ પર કબજા મેળવવો મુશ્કેલ બનશે, કારણ કે પાર્ટીને સીધા નવા વહીવટી બોર્ડની રચના માટે ગૃહમાં લગભગ બે તૃતીયાંશ બહુમતીની જરૂર પડશે. આ ટીએમસીને થોડી રાહત આપશે – જા તે બાકીના કાઉન્સીલરોમાં ઝડપથી વફાદારી બનાવી શકે અને નેતૃત્વની ખામીઓને દૂર કરી શકે. જા કે, ઘણા મુદ્દાઓ છે જે રાજકીય પરિદૃશ્ય પર પ્રભુત્વ ધરાવે છે. નેતૃત્વનો અભાવઃ હકીમના રાજીનામા સાથે, ટીએમસીને નવા મેયરની પસંદગી કરવી પડશે અને મેયર-ઇન-કાઉન્સીલનું પુનર્ગઠન કરવું પડશે. જા બહુવિધ નેતાઓ ટોચના પદ માટે સ્પર્ધા કરે તો આંતરિક સ્પર્ધા વધુ તીવ્ર બની શકે છે. સમિતિનું પુનર્ગઠનઃ અરૂપ ચક્રવર્તી, સ્વરૂપ ઘોષ અને તારક સિંહ જેવા એમઆઈસી સભ્યોના રાજીનામાને કારણે મ્યુનિસિપલ પોર્ટફોલિયો અને સમિતિના કાર્યોમાં ફેરબદલની જરૂર પડશે.કાનૂની અને પ્રક્રિયાગત લડાઈઓઃ ધરપકડો અને રાજીનામા કોરમ, કાઉન્સીલની બેઠકોમાં ફ્લોર ટેસ્ટ અને કોઈપણ ઉતાવળમાં બોર્ડ રચનાની કાયદેસરતા અંગે કાનૂની પડકારો ઉભા કરી શકે છે.
