રાજ્યમાં વાઘના મૃત્યુની સંખ્યા ચિંતા વધારી રહી છે. છેલ્લા ૧૫ મહિનામાં, રાજ્યમાં ૬૪ વાઘના મૃત્યુ નોંધાયા છે, જેમાંથી ૧૬ વીજળીના કરંટને કારણે થયા છે. વાઘ જંગલોમાંથી ગામડાઓ અને ખેતરોમાં સ્થળાંતર કરી રહ્યા હોવાથી આ પરિસ્થિતિ ઊભી થઈ છે. ઘણા વિસ્તારોમાં, ખેડૂતો તેમના પાકને જંગલી પ્રાણીઓથી બચાવવા માટે તેમના ખેતરોની આસપાસ વાયર દ્વારા વીજળીનો કરંટ ચલાવે છે. આ કરંટ વાઘ માટે જીવલેણ સાબિત થઈ રહ્યો છે. મંડલા અને જબલપુર વિભાગમાં આવા ઘણા કિસ્સાઓ નોંધાયા છે જ્યાં વીજળીના કરંટને કારણે વાઘના મૃત્યુ થયા છે.
વન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, વીજળીના કરંટથી મૃત્યુ ઉપરાંત, કેટલાક વાઘના મૃત્યુ આંતર-વ્યÂક્તગત સંઘર્ષ અથવા કુદરતી કારણોસર પણ થયા છે. બાંધવગઢ ટાઇગર રિઝર્વમાં, જાન્યુઆરીમાં વાઘના મૃત્યુ આંતરિક લડાઈને કારણે નોંધાયા હતા, જ્યારે અન્ય વન વિસ્તારોમાં વાઘના મૃત્યુ પણ વિવિધ કારણોસર થયા હતા. ૨૦૨૫ માં, રાજ્યમાં ૫૩ થી વધુ વાઘના મૃત્યુ નોંધાયા હતા. આમાંના ઘણા મૃત્યુ વીજળીના કરંટને કારણે થયા હતા, જેને વન્યજીવન સંરક્ષણ માટે એક ગંભીર પડકાર માનવામાં આવે છે. નિષ્ણાતો માને છે કે વાઘ ખોરાક અને પાણીની શોધમાં જંગલ છોડીને વધુને વધુ જઈ રહ્યા છે. આ જ કારણ છે કે તેઓ રહેણાંક વિસ્તારો અને ખેતરોમાં પહોંચી રહ્યા છે, જ્યાં માનવ પ્રવૃત્તિઓ તેમના જાખમોમાં વધારો કરે છે.
વધતી ઘટનાઓ વચ્ચે, વાઘની સલામતી સુનિશ્ચિત કરવી વન વિભાગ માટે એક મોટો પડકાર બની ગયો છે. અધિકારીઓ કહે છે કે ગેરકાયદેસર વીજળી કરંટ સામે કડક પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે અને આવી ઘટનાઓને રોકવા માટે જાગૃતિ અભિયાન શરૂ કરવામાં આવી રહ્યા છે.
વીજ કરંટના કિસ્સાઓઃ
૯ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૬ – પૂર્વ મંડલા વન વિભાગમાંથી માદા વાઘણ
૧૬ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૬ – બાંધવગઢ વાઘ અભયારણ્યમાંથી માદા વાઘણ
૧ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૬ – ઉત્તર શહડોલ વન વિભાગમાંથી માદા વાઘણ
૨ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૬ – ઉત્તર શહડોલ વન વિભાગમાંથી નર વાઘણ
૫ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૫ – પેંચ વાઘ અભયારણ્યમાંથી માદા વાઘણ
૬ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૫ – બાંધવગઢ વાઘ અભયારણ્યમાંથી નર વાઘણ
૨ મે, ૨૦૨૫ – બુરહાનપુર વન વિભાગમાંથી માદા વાઘણ
૨૧ જુલાઈ, ૨૦૨૫ – કાન્હા વાઘ અભયારણ્યમાંથી નર વાઘણ
૧૮ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૫ – સંજય વાઘ અભયારણ્યમાંથી નર વાઘણ
૧૧ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૫ – દક્ષિણ બાલાઘાટ વન વિભાગમાંથી નર વાઘણ
૧૩ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૫ – ઉમરિયા વન વિભાગમાંથી વાઘણ
૨૮ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૫ – દક્ષિણ સાગર વન વિભાગમાંથી નર વાઘ
૭ જુલાઈ, ૨૦૨૫ – દક્ષિણ સિઓની વન વિભાગ નર વાઘ.
૨૬ જુલાઈ, ૨૦૨૫ – બાંધવગઢ વાઘ અભયારણ્ય નર વાઘ.
૧૨ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૫ – ઉત્તર બાલાઘાટ વન વિભાગ નર વાઘ.
૨૬ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૫ – ઉત્તર બાલાઘાટ વન વિભાગ નર વાઘ.
મધ્યપ્રદેશ વન દળના વડા શુભરંજન સેને જણાવ્યું હતું કે રાજ્યમાં વીજળી પડવાથી વન્યજીવોના મૃત્યુના અનેક કિસ્સા નોંધાયા છે. તેમણે કહ્યું કે ખેડૂતો તેમના પાકને ડુક્કર અને અન્ય જંગલી પ્રાણીઓથી બચાવવા માટે તેમના ખેતરોની આસપાસ વીજળીનો પ્રવાહ વાપરે છે. વધુમાં, કેટલીક જગ્યાએ, ગામડાઓમાં ખુલ્લા વાયર પણ નાખવામાં આવે છે, જેના કારણે આવા અકસ્માતો થાય છે. તેમણે એ પણ સમજાવ્યું કે કેટલીકવાર આ ઘટનાઓની માહિતી સમયસર વિભાગ સુધી પહોંચતી નથી. હવે વન વિભાગ આવા અકસ્માતોને રોકવા માટે ખાસ પ્રયાસો કરી રહ્યું છે અને જાગૃતિની સાથે કડકતા પણ વધારવામાં આવશે.
