ભારતના સૌથી મોટા કોર્પોરેટ કાનૂની વિવાદોમાંના એક, કૃષ્ણા-ગોદાવરી બેસિન ગેસ સ્થળાંતર કેસમાં બુધવારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં એક મહત્વપૂર્ણ સુનાવણી યોજાઈ હતી. રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ લિમિટેડ અને તેની વિદેશી ભાગીદાર કંપનીઓએ કેન્દ્ર સરકાર સાથેના તેમના વિવાદના ઉકેલ માટે મધ્યસ્થી કરવાની તૈયારી દર્શાવી છે. આ મામલાની સુનાવણી મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતની અધ્યક્ષતાવાળી બેન્ચ દ્વારા કરવામાં આવી રહી હતી અને જેમાં ન્યાયાધીશ જાયમલ્યા બાગચી અને વિપુલ એમ. પંચોલી પણ સામેલ હતા.
સુનાવણી દરમિયાન, રિલાયન્સ અને તેની ભાગીદાર કંપનીઓના વકીલોએ કોર્ટને માહિતી આપી કે તમામ અરજદારો બુધવારે ભારત સરકારને પત્ર લખીને મધ્યસ્થી કાર્યવાહી શરૂ કરવાની વિનંતી કરશે. કંપનીઓએ કોર્ટને મધ્યસ્થીનું પરિણામ ન આવે ત્યાં સુધી સુનાવણી પર સ્ટે મૂકવાની વિનંતી કરી.
જાકે, કેન્દ્ર સરકારનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા એટર્ની જનરલ આર. વેંકટરામણીએ આ માંગનો વિરોધ કર્યો. તેમણે કોર્ટને કહ્યું કે સુનાવણી હાલ પૂરતી ચાલુ રહેવી જાઈએ અને જા મધ્યસ્થી પ્રક્રિયામાં કોઈ પ્રગતિ થાય તો સરકાર કોર્ટને જાણ કરશે.
સુપ્રીમ કોર્ટની બેન્ચે સુનાવણી પર સ્ટે આપવાનો ઇનકાર કર્યો. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે જા પક્ષકારો સફળ મધ્યસ્થી સાથે કોર્ટમાં આવે તો કેસનો ઉકેલ આવી શકે છે. બેન્ચે ટિપ્પણી કરી હતી કે જા સફળ મધ્યસ્થી થાય તો તે ખૂબ સારું રહેશે; પછી અમે કેસનો ઉકેલ લાવીશું.
ખરેખર, સુપ્રીમ કોર્ટ ૧૯ મેથી આ કેસમાં અંતિમ સુનાવણી કરી રહી છે. રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ, બીપી એક્સપ્લોરેશન (આલ્ફા) લિમિટેડ અને નિકો લિમિટેડે દિલ્હી હાઇકોર્ટના નિર્ણયને પડકાર્યો છે, જેણે આંતરરાષ્ટ્રીય આર્બિટ્રેશન ટ્રિબ્યુનલના તેમના પક્ષમાં આપેલા એવોર્ડને ઉથલાવી દીધો હતો.
૧૪ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૫ ના રોજના તેના આદેશમાં, દિલ્હી હાઇકોર્ટે સિંગલ-જજ બેન્ચના નિર્ણયને ઉથલાવી દીધો હતો, જેણે અગાઉ રિલાયન્સ અને તેની ભાગીદાર કંપનીઓની તરફેણમાં આર્બિટ્રેશન એવોર્ડને સમર્થન આપ્યું હતું.
આ સમગ્ર વિવાદ કૃષ્ણ-ગોદાવરી બેસિનમાં ગેસ સ્થળાંતર સાથે સંબંધિત છે. કેન્દ્ર સરકારે આરોપ લગાવ્યો હતો કે રિલાયન્સ અને તેની ભાગીદાર કંપનીઓએ ગેસ ભંડારમાંથી ગેસ કાઢ્યો છે જેનો તેમને શોષણ કરવાનો અધિકાર નથી. સરકારે આ કથિત નુકસાન માટે કંપનીઓ પાસેથી યુએસ ૧.૫૫ બિલિયનની માંગણી કરી હતી.
જાકે, જુલાઈ ૨૦૧૮ માં, આંતરરાષ્ટ્રીય આર્બિટ્રેશન ટ્રિબ્યુનલે ૨-૧ બહુમતીથી ભારત સરકારના દાવાને ફગાવી દીધો હતો. ટ્રિબ્યુનલે રિલાયન્સ અને તેની ભાગીદાર કંપનીઓની તરફેણમાં ચુકાદો આપ્યો હતો અને ેંજીઇં૮.૩ મિલિયનનું વળતર આપવાનો આદેશ પણ આપ્યો હતો.
