દેશમાં ગ્રેટ નિકોબાર પ્રોજેક્ટ પર વિવાદ ચાલુ છે. કોંગ્રેસના રાજ્યસભા સાંસદ જયરામ રમેશે ફરી એકવાર સંરક્ષણ પ્રધાન રાજનાથ સિંહને પત્ર લખીને ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. જયરામ રમેશે પર્યાવરણીય નુકસાનનો ઉલ્લેખ કર્યો છે. તેમણે આદિવાસી સમુદાયોની લાગણીઓના ઉલ્લંઘનની પણ વાત કરી છે. ગ્રેટ નિકોબાર પ્રોજેક્ટ એ ભારત સરકાર દ્વારા આંદામાન અને નિકોબાર ટાપુઓમાં હાથ ધરવામાં આવી રહેલો એક મેગા-ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ છે, જેની કિંમત આશરે ૯૨,૦૦૦ કરોડ છે.
આ પ્રોજેક્ટમાં એક મોટું ઇન્ટરનેશનલ કન્ટેનર ટ્રાન્સશિપમેન્ટ ટર્મિનલ , ગ્રીનફિલ્ડ ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ, એક નવું આધુનિક ટાઉનશીપ અને ૪૫૦-મેગાવોટ ગેસ અને સૌર ઉર્જા પ્લાન્ટનો સમાવેશ થાય છે.
જયરામ રમેશે સંરક્ષણ પ્રધાન રાજનાથ સિંહને પત્ર લખીને જણાવ્યું હતું કે ૧ મે, ૨૦૨૬ ના રોજ, ભારત સરકારે “ધ ગ્રેટ નિકોબાર પ્રોજેક્ટ” શીર્ષક સાથે હ્લછઊ જારી કર્યો હતો. ત્યારબાદ, ૧૦ મે, ૨૦૨૬ ના રોજ, મેં કેન્દ્રીય પર્યાવરણ, વન અને આબોહવા પરિવર્તન પ્રધાનને પત્ર લખીને જણાવ્યું હતું કે આ એફએકયુપ્રોજેક્ટને આપવામાં આવેલી પર્યાવરણીય મંજૂરીઓનું સંપૂર્ણપણે ભ્રામક ચિત્ર રજૂ કરે છે, જે હકીકતમાં ખૂબ જ શંકાસ્પદ કારણોસર આપવામાં આવી હતી.
૧૩ મે, ૨૦૨૬ ના રોજ, મેં કેન્દ્રીય આદિજાતિ બાબતોના મંત્રીને પત્ર લખીને જણાવ્યું હતું કે આ વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો પ્રોજેક્ટની મંજૂરી પ્રક્રિયા હેઠળ વન અધિકાર અધિનિયમ, ૨૦૦૬ ની જાગવાઈઓના પાલનને સંપૂર્ણપણે ખોટી રીતે રજૂ કરે છે, જ્યારે વાસ્તવમાં, આ પ્રક્રિયા સંસદ દ્વારા આદિવાસી સમુદાયોને ખાતરી આપવામાં આવેલા વ્યક્તિગત અને સામૂહિક અધિકારોનું સ્પષ્ટ ઉલ્લંઘન કરે છે, અક્ષરશઃ.
રાજનાથજી, હું તમને હવે લખી રહ્યો છું કારણ કે આ પ્રોજેક્ટ, જે મૂળભૂત રીતે એક વ્યાપારી સાહસ છે અને તેનાથી થતા પર્યાવરણીય નુકસાન માટે વધતી જતી જાહેર ટીકાનો સામનો કરી રહ્યો છે, તેને ભારત સરકાર દ્વારા માનવામાં આવતા મુખ્ય સુરક્ષા કારણોસર ન્યાયી ઠેરવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
હું સ્પષ્ટપણે કહેવા માંગુ છું કે આપણા દેશની સંરક્ષણ ક્ષમતાઓને મજબૂત બનાવવાની જરૂરિયાત અંગે કોઈ બે મત હોઈ શકે નહીં. ભારતની વ્યૂહાત્મક ક્ષમતાઓને વિશ્વસનીય રીતે રજૂ કરવાની જરૂરિયાત અંગે કોઈ મતભેદ હોઈ શકે નહીં. તેમ છતાં, હું તમારા વિચારણા માટે નીચેના મુદ્દાઓ રજૂ કરવા માંગુ છું.
સૌપ્રથમ, ગ્રેટ નિકોબાર ટાપુ પર કેમ્પબેલ ખાડી ખાતે સ્થિત આઇએનએસ બાઝને જુલાઈ ૨૦૧૨ માં કાર્યરત કરવામાં આવ્યું હતું. જાકે, હાલના રનવેને તેની લંબાઈ ઓછામાં ઓછી ત્રણ ગણી લંબાવવાની અને નૌકાદળ જેટી બનાવવાની યોજનાઓ લગભગ પાંચ વર્ષથી મંજૂરીની રાહ જાઈ રહી છે. આ યોજનાઓની પર્યાવરણીય અસરો પણ ઘણી ઓછી છે.
