સુપ્રીમ કોર્ટે ૧૩ એપ્રિલના મજૂર વિરોધ અને હિંસાના સંબંધમાં ધરપકડ કરાયેલા બે યુવાનો અંગે ઉત્તર પ્રદેશ પોલીસ પાસેથી જવાબ માંગ્યો છે. કોર્ટે યુપી પોલીસને આરોપી, આદિત્ય આનંદ અને રૂપેશ રોયને ૧૮ મેના રોજ બપોરે ૨ વાગ્યે કોર્ટમાં રજૂ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો. અરજીમાં આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે કે બંનેને કસ્ટડીમાં ત્રાસ આપવામાં આવ્યો હતો અને તેમના કાનૂની અધિકારોથી વંચિત રાખવામાં આવ્યા હતા.
ગુરુગ્રામ સ્થિત એક કંપનીમાં કામ કરતા આરોપી આદિત્ય આનંદના ભાઈ કેશવ આનંદ દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજીની સુનાવણી ન્યાયાધીશ બી.વી. નાગરત્ના અને ઉજ્જવલ ભુયાનની બેન્ચ કરી રહી હતી. અરજીમાં આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો કે આદિત્ય અને સહ-આરોપી રૂપેશ રોયને પોલીસ કસ્ટડીમાં ત્રાસ આપવામાં આવ્યો હતો. અરજીમાં એવો પણ દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે તેમના વકીલોએ કોર્ટમાં તેમનું પ્રતિનિધિત્વ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો ત્યારે તેમને હેરાન કરવામાં આવ્યા હતા અને શારીરિક રીતે અવરોધિત કરવામાં આવ્યા હતા.
સુનાવણી દરમિયાન, અરજદારનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા વરિષ્ઠ વકીલ કોલિન ગોન્સાલ્વિસે કોર્ટને જાણ કરી કે એન્જીનીયર આનંદે ૧૩ એપ્રિલના રોજ કામદારોને સંબોધિત કર્યા હતા, માહિતી પૂરી પાડી હતી અને શાંતિપૂર્ણ વિરોધ માટે અપીલ કરી હતી. તેમણે આરોપોની સ્વતંત્ર તપાસની માંગ કરી. તેમણે કહ્યું, “આદિત્યના ભાષણના ત્રણ વીડિયો છે જેમાં તેઓ કામદારોને વિરોધ પ્રદર્શન શાંતિપૂર્ણ રાખવા અપીલ કરી રહ્યા છે.” તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે આંદોલન લઘુત્તમ વેતનની માંગ પર કેન્દ્રિત છે.
સુપ્રીમ કોર્ટની બેન્ચે ટિપ્પણી કરી હતી કે કામદારો માટે લઘુત્તમ વેતનની માંગણી કરવી એ મૂળભૂત અધિકાર છે. સુનાવણી દરમિયાન આ ટિપ્પણી મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
રાજ્ય સરકારનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા વકીલે કોર્ટમાં દલીલ કરી હતી કે કેટલાક કાર્યકરોએ ટોળાને ઉશ્કેર્યા બાદ વિરોધ પ્રદર્શન હિંસક બન્યા હતા, જેના કારણે આગ લાગી હતી અને જાહેર સંપત્તિને નુકસાન થયું હતું. તેમણે એવી પણ દલીલ કરી હતી કે આરોપીઓ ડાબેરી વિચારધારાથી પ્રભાવિત હતા. આના પર, સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું હતું કે ડાબેરી વિચારધારા રાખવી અથવા તેનું પાલન કરવું એ ભારતમાં ગુનો નથી. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે કામદારો કામદાર છે, આતંકવાદી નથી; તેઓ ફક્ત મૂળભૂત વેતનની માંગ કરી રહ્યા છે.
અરજીમાં આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો કે ધરપકડ દરમિયાન યોગ્ય પ્રક્રિયાનું પાલન કરવામાં આવ્યું ન હતું અને વકીલોને કોર્ટમાં આરોપીઓનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા અટકાવવામાં આવ્યા હતા. જા કે, સરકારે આ આરોપોને ફગાવી દીધા હતા, એમ કહીને કે ધરપકડના કારણો સમજાવવામાં આવ્યા હતા, પરિવારને જાણ કરવામાં આવી હતી અને ટ્રાન્ઝીટ રિમાન્ડ મેળવવામાં આવ્યા હતા. સરકારે કસ્ટોડિયલ ત્રાસના આરોપોને પણ નકારી કાઢ્યા હતા, એમ કહીને કે મેડિકલ રિપોર્ટમાં કોઈ ઈજાનો ઉલ્લેખ નથી.
બીજી તરફ, ગોન્સાલ્વિસે દાવો કર્યો હતો કે કામદારોની વાજબી માંગણીઓને સમર્થન આપવા છતાં આદિત્ય આનંદ સાથે આતંકવાદી જેવો વ્યવહાર કરવામાં આવી રહ્યો હતો. તેમણે કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે આનંદ ગ્રેટર નોઈડામાં વંચિત બાળકો માટે એક પુસ્તકાલય પણ ચલાવે છે.
સુનાવણી પછી જારી કરાયેલા એક નિવેદનમાં, નોઈડાના કામદારો અને કાર્યકરોની મુક્તિ માટે ઝુંબેશએ જણાવ્યું હતું કે તેમને આશા છે કે સુપ્રીમ કોર્ટનો હસ્તક્ષેપ યુપી પોલીસ દ્વારા ધરપકડ કરાયેલા લોકો માટે ન્યાય સુનિશ્ચિત કરશે.
