શિક્ષકો દ્વારા શ્વાનની ગણતરીના વિરોધને કારણે, શિક્ષણ વિભાગને આખરે સ્પષ્ટતા જારી કરવાની ફરજ પડી હતી. જાકે, શિક્ષણ વિભાગનો ખુલાસો ખૂબ જ મૂંઝવણભર્યો છે, કારણ કે તેમાં શ્વાનોનો સર્વે શિક્ષકો દ્વારા કરાવવામાં આવનારા સંદર્ભમાં કોઈ સ્પષ્ટતા આપવામાં આવી નથી. શિક્ષણ વિભાગે એક પરિપત્ર જારી કરીને જણાવ્યું હતું કે રાજ્યના વિવિધ અખબારો અને ઇલેક્ટ્રોનિક મીડિયામાં પ્રકાશિત થયેલા અહેવાલો, જેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે “સરકાર હવે શિક્ષકો સાથે રખડતા શ્વાનોની ગણતરી કરશે,” ખોટા છે. ત્યારબાદ, ગાંધીનગર સ્કૂલ કમિશનર ઓફિસે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે આ સમાચાર સંપૂર્ણપણે ખોટા અને પાયાવિહોણા છે.
શિક્ષણ વિભાગની યાદીમાં જણાવ્યા મુજબ, સુપ્રીમ કોર્ટના સુઓ મોટો રિટ પિટિશન નં. ૫/૨૦૨૫ ના ૦૭/૧૧/૨૦૨૫ ના આદેશ મુજબ, તમામ જાહેર સંસ્થાઓ અને કેમ્પસમાં શ્વાનાની શિક્ષકો દ્વારા કૂતરાઓની ગણતરીના વિરોધને કારણે, શિક્ષણ વિભાગને આખરે સ્પષ્ટતા જારી કરવાની ફરજ પડી હતી. જાકે, શિક્ષણ વિભાગનો ખુલાસો ખૂબ જ મૂંઝવણભર્યો છે, કારણ કે તેમાં કૂતરા સર્વે શિક્ષકો દ્વારા કરાવવામાં આવનારા સંદર્ભમાં કોઈ સ્પષ્ટતા આપવામાં આવી નથી.
ધારાસભ્ય કિરીટ પટેલે શિક્ષણ મંત્રી ડા. પ્રદ્યુમન વાજાને પત્ર લખીને વિનંતી કરી હતી કે શિક્ષકોને શ્વાનોની ગણતરી જેવા બિન-શૈક્ષણિક કાર્યમાંથી મુકિત આપવામાં આવે. ગુજરાતમાં પ્રાથમિક શિક્ષકોને હવે શ્વાનોની ગણતરી જેવા બિન-શૈક્ષણિક કાર્યમાંથી મુકિત આપવામાં આવે. તેમણે પૂછ્યું કે જા શિક્ષકો શ્વાનોની ગણતરી કરવા માટે રસ્તા પર નીકળે છે, તો ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના બાળકોને કોણ ભણાવશે? તેમણે કહ્યું કે હાલની પરિસ્થિતિ એવી છે કે શિક્ષકો પર બીએલઓ આધાર કાર્ડ અને મધ્યાહન ભોજન જેવા ૬૦ થી વધુ કાર્યોનો બોજ છે. તેમણે પૂછ્યું કે શું શિક્ષણ બચાવવા અને શિક્ષકોનું સન્માન જાળવવા માટે આ નિર્ણય પાછો ન લેવો જાઈએ. શિક્ષણ લોકશાહીનો પાયો છે, અને જા પાયો પોતે જ નબળો હોય, તો દેશનું નિર્માણ કેવી રીતે થઈ શકે? તેમણે એવી પણ માંગ કરી હતી કે શિક્ષકોને તાત્કાલિક બિન-શૈક્ષણિક કાર્યોમાંથી મુકિત આપવામાં આવે.
બીજી તરફ, શિક્ષકોને શ્વાનોની ગણતરી કરવાનું કામ સોંપવાના મુદ્દા પર શિક્ષણ વિભાગ અને શાળા મેનેજમેન્ટ વચ્ચે યુદ્ધ શરૂ થયું છે. ગુજરાત રાજ્ય શાળા સંચાલક મંડળના પ્રમુખ ભાસ્કર પટેલે શિક્ષણ વિભાગના ખુલાસા સામે આક્રમક વલણ અપનાવ્યું છે. ભાસ્કર પટેલે આરોપ લગાવ્યો છે કે કમિશનરની ઓફિસ એક ‘પોસ્ટમેન’ જેવી છે, જે સુપ્રીમ કોર્ટનો નિર્ણય વાંચ્યા વિના પત્રો ફોરવર્ડ કરે છે. તેઓ ડીઇઓ ઓફિસ પર પણ ગુસ્સે હતા કે તેમણે કોઈ પણ વિચાર કર્યા વિના સીધા શાળાઓને આદેશો મોકલ્યા.
સંચાલક મંડળના મતે, સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટપણે કહ્યું છે કે નગરપાલિકાઓએ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં વસ્તી ગણતરી કરવી જાઈએ. શિક્ષણ વિભાગના “સર્વેક્ષણ” માટેના દલીલથી વિપરીત, બોર્ડે સ્પષ્ટ કર્યું કે સર્વે એટલે વસ્તી ગણતરી.સલામતી અને વ્યવસ્થાપન અંગે સૂચનાઓ આપવામાં આવી છે. તેથી, ગુજરાત પશુ કલ્યાણ બોર્ડ, ગાંધીનગર દ્વારા ૦૩/૦૨/૨૦૨૬ ના પત્ર મુજબ, સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશનો અસરકારક રીતે અમલ કરવા માટે શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ, હોÂસ્પટલો, બસ સ્ટેશનો અને અન્ય જાહેર કચેરીઓના કેમ્પસમાં રખડતા શ્વાનો સર્વે શરૂ કરવામાં આવ્યો છે. શિક્ષણ વિભાગના ૦૨/૧૧/૨૦૨૬ ના પત્ર મુજબ, શાળા કમિશનર કચેરીના નિયંત્રણ હેઠળની તમામ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ, કચેરીઓ, કેમ્પસ વગેરેને આદેશનું પાલન કરવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે. આ કાર્યમાં માધ્યમિક કે ઉચ્ચતર માધ્યમિક શાળાના શિક્ષકો કે અન્ય સ્ટાફ દ્વારા કરવામાં આવી રહ્યા હોવાનો કોઈ ઉલ્લેખ નથી.
રાજ્યની તમામ માધ્યમિક અને ઉચ્ચતર માધ્યમિક સંસ્થાઓમાં વિદ્યાર્થીઓ અને કર્મચારીઓની સલામતીને ધ્યાનમાં રાખીને અને સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશ અનુસાર, ગુજરાત પશુ કલ્યાણ બોર્ડ દ્વારા શિક્ષણ વિભાગને આ અંગે જાણ કર્યા પછી, કચેરીએ જાહેર હિતમાં જરૂરી સૂચનાઓ પ્રકાશિત કરી છે. આ બધાને ધ્યાનમાં લેતા, ગુજરાત રાજ્યના વિવિધ અખબારોમાં પ્રકાશિત થયેલા અહેવાલો સત્યથી ઘણા દૂર છે, જેમ કે શિક્ષણ વિભાગની યાદીમાં જણાવાયું છે.
