રશિયાએ પાકિસ્તાનના ગ્વાદર બંદરને આંતરરાષ્ટ્રીય ઉત્તર-દક્ષિણ પરિવહન કોરિડોર (આઇએનએસટીસી)માં સમાવવા સંમતિ આપી છે. રશિયન નાયબ વડા પ્રધાન એલેક્સી ઓવરચુકે ગ્વાદર બંદરને આઇએનએસટીસી સાથે જાડવાની પુષ્ટિ કરી. પાકિસ્તાન આનો પીછો કરી રહ્યું હતું, અને રશિયા હવે આમ કરવા માટે તૈયાર છે. આ ભારત માટે સીધો વ્યૂહાત્મક ફટકો છે. આ ક્ષેત્રમાં પાકિસ્તાન સાથે રશિયા અને ચીનનું એક થવું ભારત માટે અલગ થવાનું જાખમ ઊભું કરે છે. રશિયા પરંપરાગત રીતે ભારતનું નજીકનું સાથી રહ્યું છે. પરિણામે, આ વિકાસ દિલ્હીનું ધ્યાન ખેંચે છે.
કાઝાન ફોરમ દરમિયાન સ્પુટનિકના એક પ્રશ્નના જવાબમાં, એલેક્સી ઓવરચુકે કહ્યું, “અમે ઉત્તર-દક્ષિણ પરિવહન કોરિડોર સાથે જાડાવા અંગે પાકિસ્તાન સાથે લાંબા સમયથી ચર્ચા કરી રહ્યા છીએ. બંને પક્ષો રશિયા અને પાકિસ્તાન વચ્ચે કનેક્ટિવિટી વિકલ્પો પર ચર્ચા કરી રહ્યા છે, જેમાં રેલ્વેનો પણ સમાવેશ થાય છે. અમે ચોક્કસપણે આ અંગે પાકિસ્તાનની પહેલનું સ્વાગત કરીએ છીએ.”
પાકિસ્તાન અને રશિયા ઉત્તર-દક્ષિણ પરિવહન કોરિડોર અને ગ્વાદરને જાડવાની ચર્ચા કરી રહ્યા છે. પ્રદેશમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષો (ઈરાન યુદ્ધ) છતાં ઉત્તર-દક્ષિણ કોરિડોર પર કામ ચાલુ છે. અમે આ અંગે પાકિસ્તાનની પહેલનું સ્વાગત કરીએ છીએ.” રશિયન નાયબ વડા પ્રધાન એલેક્સી ઓવરચુક
સ્પુટનિકે ત્રણ દિવસ પહેલા, ૧૩ મેના રોજ અહેવાલ આપ્યો હતો કે પાકિસ્તાન ગ્વાદર બંદરને રશિયાના આંતરરાષ્ટ્રીય ઉત્તર-દક્ષિણ પરિવહન કોરિડોર સાથે જાડવા માંગે છે. પાકિસ્તાની વડા પ્રધાન શાહબાઝ શરીફના ખાસ સહાયક તલ્હા બુર્કીએ આઇએનએસટીસીને ગ્વાદર સાથે એકીકૃત કરવાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી હતી. આ કોરિડોરને ચીનના બેલ્ટ એન્ડ રોડ પહેલ સાથે જાડશે.
આંતરરાષ્ટ્રીય ઉત્તર-દક્ષિણ પરિવહન કોરિડોર ૭,૨૦૦ કિલોમીટર સુધી ફેલાયેલો છે અને મુખ્ય રશિયન હબને ઈરાની બંદરો અને હિંદ મહાસાગર સાથે જાડે છે. રશિયા, ઈરાન અને ભારત દ્વારા શરૂ કરાયેલ આઇએનએસટીસીમાં હવે પાકિસ્તાન, અઝરબૈજાન, કઝાકિસ્તાન અને અન્ય યુરેશિયન દેશોનો સમાવેશ થઈ શકે છે.
આઇએનએસટીસી કોરિડોરમાં જાડાવાથી પાકિસ્તાનનો દરિયાઈ વેપાર મજબૂત થશે. ગ્વાદર બંદર અરબી સમુદ્ર પર હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ નજીક વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ સ્થાન ધરાવે છે. ચીન-પાકિસ્તાન આર્થિક કોરિડોર હેઠળ વિકસિત, આ ઊંડા પાણીનું બંદર વચ્ચે વેપાર માટે ટૂંકા માર્ગ પૂરો પાડે છે યુરેશિયા, આરબ વિશ્વ અને તેનાથી આગળ. પાકિસ્તાની બંદરોમાં રશિયાનો રસ પશ્ચિમી દેશો પર નિર્ભરતા ઘટાડીને વેપાર માર્ગોને વૈવિધ્યીકરણ કરવાની તેની વ્યૂહરચના સાથે સુસંગત છે. પાકિસ્તાન માટે, આ જાડાણ પરિવહન આવક વધારવા અને પોતાને પ્રાદેશિક કેન્દ્ર તરીકે સ્થાપિત કરવાની તક આપે છે.
પાકિસ્તાનમાં ગ્વાદર બંદરને ભારતની ઉર્જા સુરક્ષા અને પ્રાદેશિક પ્રભાવ માટે એક પડકાર તરીકે જાવામાં આવે છે. રશિયા દ્વારા પાકિસ્તાનના ગ્વાદર બંદરને આઇએનએસટીસી સાથે જાડવાનું ભારતના હિતોની વિરુદ્ધ છે. આ ચીન-પાકિસ્તાન આર્થિક કોરિડોરને મજબૂત બનાવશે, જેના વિશે ભારતને ઘણી ચિંતાઓ છે. વધુમાં, પાકિસ્તાન સાથે રશિયાની ભાગીદારી એક નવો ભૂ-રાજકીય પડકાર પણ ઊભી કરી શકે છે.
