પશ્ચિમ બંગાળ સરકારે છેલ્લા ૧૫ વર્ષ દરમિયાન રાજ્યમાં જારી કરાયેલા તમામ પછાત વર્ગના પ્રમાણપત્રોની ફરીથી તપાસ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. પશ્ચિમ બંગાળ પછાત વર્ગ વિકાસ વિભાગે તમામ જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટને ૨૦૧૧ થી ૨૦૨૬ સુધી જારી કરાયેલા એસસી એસટી અને ઓબીસી પ્રમાણપત્રોની ફરીથી ચકાસણી કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. આ સમયગાળો ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જીના નેતૃત્વ હેઠળની તૃણમૂલ કોંગ્રેસ સરકારના ત્રણ કાર્યકાળને આવરી લે છે.
નબન્ના સચિવાલયના સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, વિભાગે જિલ્લા અધિકારીઓને સ્પષ્ટ સૂચના આપી છે કે જા કોઈ ખોટા દસ્તાવેજા રજૂ કરે છે, જા કોઈએ ખોટા બહાના બનાવીને ગેરકાયદેસર રીતેમ્ઝ્ર અથવા અન્ય પછાત વર્ગનું પ્રમાણપત્ર મેળવ્યું હોય, તો તેમની સામે કડક કાનૂની કાર્યવાહી થવી જાઈએ. માહિતી અનુસાર, આ ૧૫ વર્ષ દરમિયાન રાજ્યમાં કુલ આશરે ૧૬.૯ મિલિયન ઓબીસી પ્રમાણપત્રો જારી કરવામાં આવ્યા હતા. આમાં આશરે ૧૦ મિલિયન એસસી પ્રમાણપત્રો, ૨.૧ મિલિયન એસટી પ્રમાણપત્રો અને ૪.૮ મિલિયન ઓબીસી પ્રમાણપત્રોનો સમાવેશ થાય છે.
સરકારી સૂત્રો કહે છે કે અનામત જેવા લાભોનો કોઈ પણ વ્યક્તિ અયોગ્ય રીતે લાભ લઈ શકે નહીં તેની ખાતરી કરવા માટે તમામ ૧૬.૯ મિલિયન પ્રમાણપત્રોની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, પાછલી સરકાર દરમિયાન કેટલાક પ્રમાણપત્રો જારી કરવામાં અનિયમિતતાની ફરિયાદો નોંધાઈ હતી, જેના કારણે વિભાગે આ મહત્વપૂર્ણ પગલું ભરવા માટે પ્રેરિત થયા હતા. જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટને પણ સૂચના આપવામાં આવી છે કે પૈસા અથવા અન્ય લાભોના બદલામાં અયોગ્ય વ્યક્તિને જાતિ પ્રમાણપત્ર જારી કરનાર કોઈપણ સરકારી અધિકારી સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવે.
મે ૨૦૨૪ માં, કોલકાતા હાઈકોર્ટની ડિવિઝન બેન્ચે ૨૦૧૦ પછી પશ્ચિમ બંગાળમાં જારી કરાયેલા તમામ ઓબીસી પ્રમાણપત્રોને અમાન્ય જાહેર કરીને તેમને અમાન્ય જાહેર કર્યા. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે ૨૦૧૦ પછી તૈયાર કરાયેલ ઓબીસી યાદી કાયદા અનુસાર નથી. વધુમાં, ગયા વર્ષે ડિસેમ્બરમાં, રાષ્ટ્રીય પછાત વર્ગ આયોગએ પશ્ચિમ બંગાળની ૩૫ જાતિઓને કેન્દ્રીય ઓબીસી યાદીમાંથી બાકાત રાખી હતી. આ બધી જાતિઓ મુસ્લિમ સમુદાયની હતી. ભાજપ લાંબા સમયથી આરોપ લગાવી રહ્યો છે કે અગાઉની મમતા બેનર્જી સરકારે ચોક્કસ સમુદાયોને લાભ આપવા માટે ઓબીસી યાદીમાં સમાવેશ માટેના માપદંડોમાં કથિત રીતે છેડછાડ કરી હતી.
એ નોંધવું જાઈએ કે રાજ્યમાં ભાજપ સરકારની રચના થઈ ત્યારથી, અગાઉની મમતા બેનર્જી સરકારના તમામ નિર્ણયો પર કડક વલણ અપનાવવામાં આવ્યું છે, સાથે જ અગાઉની મમતા બેનર્જી સરકારના તમામ નિર્ણયોની તપાસ પણ કરવામાં આવી છે. શુક્રવારે, સરકારે આરજી કાર હોસ્પિટલ બળાત્કાર અને હત્યા કેસની પ્રારંભિક તપાસમાં કથિત બેદરકારી બદલ ત્રણ વરિષ્ઠ આઇપીએસ અધિકારીઓને સસ્પેન્ડ કર્યા હતા.
