વિદેશ મંત્રી ડા. એસ. જયશંકરે ફિનલેન્ડમાં કુલતરંતા સંવાદમાં રશિયા પાસેથી ભારત દ્વારા તેલ ખરીદવાની પશ્ચિમી ટીકાનો સખત જવાબ આપ્યો. કાર્યક્રમ દરમિયાન, તેમણે સ્પષ્ટપણે કહ્યું કે ભારત તેની ઉર્જા સુરક્ષા અને રાષ્ટ્રીય હિતોના આધારે નિર્ણયો લે છે. જયશંકરે એ પણ સંકેત આપ્યો કે રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ દરમિયાન યુરોપ અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની નીતિઓ વચ્ચે ઘણા વિરોધાભાસ હતા, અને તેથી, ભારતને નૈતિક બનાવવાના પ્રયાસો અયોગ્ય છે. તેમના નિવેદનને ભારતની સ્વતંત્ર વિદેશ નીતિ અને ઉર્જા વ્યૂહરચનાના મજબૂત બચાવ તરીકે જાવામાં આવી રહ્યું છે.
ફિનલેન્ડમાં “ઉભરતી શક્તિઓ અને નવી ભૂ-રાજકીય સ્પર્ધા” વિષય પર ચર્ચા દરમિયાન, એક પત્રકારે ભારત પર રશિયા પ્રત્યે નરમ વલણ અપનાવવાનો અને રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવાનો આરોપ લગાવ્યો. જવાબમાં, જયશંકરે કહ્યું કે ભારત હંમેશા કિંમત અને ઉપલબ્ધતાના આધારે તેલ ખરીદતું આવ્યું છે. તેમણે સમજાવ્યું કે તે સમયે, યુરોપિયન દેશો મધ્ય પૂર્વ, ભારતના પરંપરાગત સપ્લાયર પાસેથી મોટા પ્રમાણમાં તેલ ખરીદતા હતા. તેથી, બજારની પરિસ્થિતિઓએ ભારતને રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવા તરફ ધકેલી દીધું.
જયશંકરે જણાવ્યું હતું કે રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ દરમિયાન વૈશ્વિક ઉર્જા બજારમાં મોટો ફેરફાર થયો હતો. મધ્ય પૂર્વના તેલ પર યુરોપિયન દેશોની વધતી નિર્ભરતાને કારણે ભારતને વૈકલ્પીક સ્ત્રોતો શોધવાની જરૂર પડી. તેમણે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે ભારતે રશિયા પાસેથી તેલ કોઈ રાજકીય સંદેશ આપવા માટે નહીં, પરંતુ તેની ઉર્જા જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવા માટે ખરીદ્યું છે. તેમના મતે, કોઈપણ સરકારની પ્રાથમિક જવાબદારી તેના નાગરિકોની ઉર્જા સુરક્ષા અને આર્થિક હિતોનું રક્ષણ કરવાની છે.
વિદેશ મંત્રીએ યુરોપની નીતિઓ પર પણ સવાલ ઉઠાવ્યા. તેમણે કહ્યું કે કોઈપણ યુરોપિયન દેશ પર ભારતીય શસ્ત્રોથી હુમલો કરવામાં આવ્યો નથી, પરંતુ ભારતે વર્ષોથી એવી પરિસ્થિતિઓ જાઈ છે જ્યાં યુરોપિયન શસ્ત્રોનો ઉપયોગ ભારત વિરુદ્ધ થયો છે. જયશંકરે જણાવ્યું હતું કે ભારતે ક્યારેય યુરોપની સુરક્ષાને જાખમમાં મૂક્યું નથી, અને તેથી, ભારતની ચિંતાઓને સમાન ગંભીરતાથી લેવી જાઈએ. તેમના નિવેદનને સુરક્ષા અને નૈતિકતા અંગે પશ્ચિમી દેશોના દલીલોના સીધા પ્રતિભાવ તરીકે જાવામાં આવી રહ્યું છે.
જયશંકરે જણાવ્યું હતું કે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે પોતે જ ભારતને વૈશ્વિક ઉર્જા બજારને સ્થિર કરવા અને તેલના ભાવ નિયંત્રણમાં રાખવા માટે ૨૦૨૨ માં રશિયન તેલ ખરીદવા માટે પ્રોત્સાહિત કર્યું હતું. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે એક સમયે રશિયન તેલ ખરીદવા માટે દબાણ કરવામાં આવે છે, જ્યારે બીજી સમયે તે જ નીતિ ઉલટી થાય છે. આ સંદર્ભમાં, તેમણે જણાવ્યું હતું કે બધા દેશો સમજે છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણ કેવી રીતે કાર્ય કરે છે, અને તેને ફક્ત સિદ્ધાંતો અથવા નૈતિકતાના મુદ્દા તરીકે ફગાવી દેવું અયોગ્ય રહેશે. તેમના નિવેદનને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને પશ્ચિમી દેશોની બદલાતી નીતિઓ સામે તીવ્ર કટાક્ષ માનવામાં આવી રહ્યો છે.
