વારાણસીમાં મોરેશિયસના વડા પ્રધાન નવીન રામગુલામ સાથે દ્વિપક્ષીય મુલાકાત બાદ, પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ કહ્યું કે ભારત અને મોરેશિયસ અલગ અલગ દેશો હોઈ શકે છે, પરંતુ આપણા સપના એક છે. ભારત અને મોરેશિયસ ફક્ત ભાગીદાર નથી પણ એક પરિવાર છે. તેમણે મોરેશિયસને ભારતની નેબરહુડ ફર્સ્ટ પોલિસી અને વિઝન ઓશનનો એક મહત્વપૂર્ણ આધારસ્તંભ ગણાવ્યો. મોરેશિયસ માટે એક ખાસ આર્થિક પેકેજની પણ જાહેરાત કરવામાં આવી.
પ્રધાનમંત્રી મોદીએ કાશીને ભારતની સભ્યતા અને સાંસ્કૃતિક આત્માનું પ્રતીક ગણાવ્યું. તેમણે કહ્યું કે સદીઓ પહેલા ભારતીય સંસ્કૃતિ મોરેશિયસ પહોંચી હતી અને ત્યાંના જીવન પ્રવાહમાં સ્થાયી થઈ હતી. ગંગાના અવિરત પ્રવાહની જેમ, ભારતીય સંસ્કૃતિનો અવિરત પ્રવાહ મોરેશિયસને સમૃદ્ધ બનાવી રહ્યો છે.
પ્રધાનમંત્રી રામગુલામ સાથે મુલાકાત પર, પીએમ મોદીએ કહ્યું કે આ ફક્ત ઔપચારિક નથી પણ ભાવનાત્મક મુલાકાત છે. હું ગર્વથી કહું છું કે ભારત અને મોરેશિયસ ફક્ત ભાગીદાર નથી પણ એક પરિવાર છે.
તેમણે કહ્યું કે મોરેશિયસ ભારતની નેબરહુડ ફર્સ્ટ પોલિસી અને વિઝન ઓશનનો એક મહત્વપૂર્ણ આધારસ્તંભ છે. ચાગોસ કરારના સફળ નિષ્કર્ષ પર મોરેશિયસના લોકોને અભિનંદન આપતાં તેમણે તેને તેમની સાર્વભૌમત્વની ઐતિહાસિક જીત ગણાવી, જેમાં ભારત હંમેશા તેમની સાથે મજબૂત રીતે ઉભું રહ્યું છે.
માર્ચમાં મોરેશિયસના રાષ્ટ્રીય દિવસની ઉજવણીમાં પોતાની ભાગીદારીને યાદ કરતાં, પીએમ મોદીએ કહ્યું કે તે સમય દરમિયાન બંને દેશોએ તેમના સંબંધોને ઉન્નત વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીનો દરજ્જા આપ્યો હતો. આજે અમે દ્વિપક્ષીય સહયોગના તમામ પાસાઓની વિગતવાર સમીક્ષા કરી છે. અમે પ્રાદેશિક અને વૈશ્વીક મુદ્દાઓ પર પણ વિચારો શેર કર્યા.
પીએમ મોદીએ મોરેશિયસની પ્રાથમિકતાઓને ધ્યાનમાં રાખીને એક ખાસ આર્થિક પેકેજની પણ જાહેરાત કરી. તેમણે કહ્યું કે આ પેકેજ માળખાગત સુવિધાઓ, રોજગાર અને આરોગ્ય સુવિધાઓને મજબૂત બનાવશે. આ પેકેજમાં ભારતની બહાર પ્રથમ જન ઔષધિ કેન્દ્રની સ્થાપના, આયુષ સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સનું નિર્માણ અને વિવિધ હોસ્પિટલો અને શાળાઓમાં સહયોગનો સમાવેશ થાય છે.
પીએમ મોદીએ કહ્યું કે બંને દેશો વેપાર, ઉર્જા અને સુરક્ષા ક્ષેત્રે સહયોગ વધારવા માટે પણ સંમત થયા છે. ગયા વર્ષે, મોરેશિયસમાં યુપીઆઇ અને રૂપે કાર્ડ રજૂ કરવામાં આવ્યા છે. હવે બંને દેશો સ્થાનિક ચલણમાં વેપારને સક્ષમ બનાવવા માટે કામ કરશે.
તેમણે કહ્યું કે ભારત હવે મોરેશિયસને તેના ઉર્જા સંક્રમણમાં પણ મદદ કરી રહ્યું છે, જેના અંતર્ગત ૧૦૦ ઈલેક્ટ્રિક બસો પૂરી પાડવામાં આવી રહી છે. ઉર્જા ક્ષેત્રમાં એકંદર ભાગીદારી કરાર સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવશે. અમે કામરીન ધોધ પર ૧૭.૫ મેગાવોટ ફ્લોટિંગ સોલાર પાવર પ્લાન્ટ બનાવવા માટે સહયોગ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.
પીએમએ વધુમાં કહ્યું કે બંને દેશો વચ્ચે માનવ સંસાધન વિકાસમાં પણ સહયોગ ચાલુ રહેશે. અત્યાર સુધીમાં ભારતમાં ૫ હજારથી વધુ મોરેશિયસ નાગરિકોને તાલીમ આપવામાં આવી છે. મારી માર્ચ મુલાકાત દરમિયાન, ૫૦૦ સિવિલ સેવકોને તાલીમ આપવાનું નક્કી કરવામાં આવ્યું હતું. મને ખુશી છે કે પ્રથમ બેચ મસૂરીમાં તાલીમ મેળવી રહી છે.
પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે ભારત અને મોરેશિયસ બે અલગ અલગ રાષ્ટ્ર હોવા છતાં, તેમના સપના અને ભાગ્ય એક છે. તેમણે મોરેશિયસના રાષ્ટ્રપિતા સર શિવસાગર રામગુલામની ૧૨૫મી જન્મજયંતિનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો, તેમને ભારત અને મોરેશિયસ વચ્ચેના સંબંધોના અતૂટ પુલના સ્થાપક ગણાવ્યા. પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે તેમની જન્મજયંતિ બંને દેશોને તેમના સંબંધોને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જવા માટે પ્રેરણા આપતી રહેશે.
પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ કહ્યું, ઉર્જા સુરક્ષા એ આપણી ભાગીદારીનો એક મહત્વપૂર્ણ આધારસ્તંભ છે. ભારત મોરેશિયસને તેના ઉર્જા સંક્રમણમાં મદદ કરી રહ્યું છે. મોરેશિયસને ૧૦૦ ઈલેક્ટ્રિક બસો પૂરી પાડવામાં આવી રહી છે, જેમાંથી ૧૦ બસો આવી ચૂકી છે. ઉર્જા ક્ષેત્રમાં વ્યાપક ભાગીદારી કરાર આને વધુ વેગ આપશે. અમે ટેમરિંડ ફોલ્સ ખાતે ૧૭.૫ મેગાવોટના ફ્લોટિંગ સોલાર પાવર પ્લાન્ટના નિર્માણમાં સહયોગ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. અત્યાર સુધીમાં, ૫,૦૦૦ થી વધુ મોરેશિયસ લોકોએ ભારતમાં તાલીમ મેળવી છે. મારી માર્ચ મુલાકાત દરમિયાન, ૫૦૦ સિવિલ સેવકોને તાલીમ આપવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો. મને ખૂબ આનંદ છે કે પ્રથમ બેચ હાલમાં મસૂરીમાં તાલીમ લઈ રહી છે. આજે અમે નક્કી કર્યું છે કે મોરેશિયસમાં એક નવું વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી નિર્દેશાલય સ્થાપિત કરવામાં આવશે, અને ટૂંક સમયમાં અમે મોરેશિયસમાં મિશન કર્મયોગીના તાલીમ મોડ્યુલ પણ શરૂ કરીશું.
પીએમ મોદીએ કહ્યું, ‘મોરેશિયસના વિકાસમાં વિશ્વસનીય અને પ્રાથમિક ભાગીદાર બનવું ભારત માટે ગર્વની વાત છે. આજે અમે મોરેશિયસની જરૂરિયાતો અને પ્રાથમિકતાઓને ધ્યાનમાં રાખીને એક ખાસ આર્થિક પેકેજ પર નિર્ણય લીધો છે. તે માળખાગત સુવિધાને મજબૂત બનાવશે, રોજગારની નવી તકો ઉભી કરશે અને આરોગ્ય સુવિધાઓને મજબૂત બનાવશે. ગયા વર્ષે મોરેશિયસમાં કાર્ડ શરૂ કરવામાં આવ્યા હતા. હવે અમે સ્થાનિક ચલણમાં વેપારને સક્ષમ બનાવવા તરફ કામ કરીશું.’
પીએમ નરેન્દ્ર મોદીએ કહ્યું કે આ મોરેશિયસની સાર્વભૌમત્વ માટે એક ઐતિહાસિક વિજય છે. ભારતે હંમેશા સંસ્થાનવાદ અને મોરેશિયસની સાર્વભૌમત્વને સંપૂર્ણ માન્યતા આપવાનું સમર્થન કર્યું છે અને આમાં ભારત મોરેશિયસની સાથે મજબૂત રીતે ઊભું રહ્યું છે.
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કહ્યું કે મોરેશિયસના વિકાસમાં વિશ્વસનીય અને પ્રાથમિક ભાગીદાર બનવું ભારત માટે ગર્વની વાત છે. આજે અમે મોરેશિયસની જરૂરિયાતો અને પ્રાથમિકતાઓને ધ્યાનમાં રાખીને એક ખાસ આર્થિક પેકેજ પર નિર્ણય લીધો છે. તે માળખાગત સુવિધાને મજબૂત બનાવશે, નવી રોજગારીની તકો ઉભી કરશે અને આરોગ્ય સુવિધાઓને મજબૂત બનાવશે. ભારતની બહારનું પ્રથમ જન ઔષધિ કેન્દ્ર હવે મોરેશિયસમાં સ્થાપિત કરવામાં આવ્યું છે.
