વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના મન કી બાત કાર્યક્રમનો ૧૩૪મો એપિસોડ આજે (રવિવારે) પ્રસારિત થયો. આ દ્વારા, પીએમ મોદીએ રાષ્ટ્ર સાથે સીધો સંવાદ કર્યો. પીએમ મોદીએ કહ્યું કે થોડા દિવસો પહેલા ઝારખંડના રાંચીમાં નેશનલ સિનિયર એથ્લેટિક્સ ફેડરેશન સ્પર્ધા યોજાઈ હતી. દેશભરના લગભગ ૮૦૦ ખેલાડીઓએ ભાગ લીધો હતો. આ કાર્યક્રમ દરમિયાન ચાર અલગ અલગ ઇવેન્ટમાં ચાર રાષ્ટ્રીય રેકોર્ડ તોડવામાં આવ્યા હતા. ગુરિન્દરવીર સિંહ, વિશાલ ટીકે, તેજસ્વીન શંકર, દેવ મીના અને કુલદીપ કુમારે વિવિધ કેટેગરીમાં નવા રેકોર્ડ બનાવ્યા. સૌ પ્રથમ, હું તે બધાને અભિનંદન આપું છું.
વડાપ્રધાન મોદીએ કહ્યું, “દેશભરમાં જેની ચર્ચા થઈ રહી છે તે એક ઇવેન્ટ ૧૦૦ મીટર દોડ છે. ફક્ત બે દિવસમાં, પુરુષોની ૧૦૦ મીટર દોડમાં રાષ્ટ્રીય રેકોર્ડ ત્રણ વખત તૂટ્યો. આ સિદ્ધિ મેળવનારા બે ખેલાડીઓ ગુરિન્દરવીર સિંહ અને અનિમેષ કુજુર છે.” ગુરિન્દરવીર સિંહ અને અનિમેષ કુજુર સાથે પીએમ મોદીની ફોન પર થયેલી વાતચીત પણ મન કી બાતમાં પ્રસારિત થઈ હતી. પીએમ મોદીએ બંને દોડવીરોને કહ્યું, “આપણે સંગીતમાં જુગલબંધી જાઈ છે, પરંતુ હવે પડકારોમાં જુગલબંધી છેઃ એક પડકાર આપે છે, પછી બીજા તેને ઉપાડે છે, અને પછી ત્રીજી વખત કરે છે. આ તમારા માટે ખૂબ જ રસપ્રદ વિષય રહ્યો છે. તમે બંનેએ ખૂબ જ સુંદર કામ કર્યું છે.”
પ્રધાનમંત્રી મોદીએ કહ્યું, “દેશના મોટાભાગના ભાગોમાં હાલ ખૂબ ગરમી છે. જારદાર તડકો છે, ગરમ પવન છે, આવા હવામાનમાં પોતાનું ધ્યાન રાખવું ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. પાણી પીતા રહો. જા તમારે તડકામાં બહાર જવું પડે તો સાવધાની રાખો. આ સંદર્ભે વિવિધ સરકારી વિભાગો દ્વારા જારી કરાયેલ માર્ગદર્શિકા ભૂલશો નહીં. આપણા દેશમાં ગરમી સામે લડવાની રીત ઘણીવાર રસોડામાં જાવા મળે છે. તમે પણ જાયું હશે કે જેમ જેમ ગરમી વધે છે તેમ તેમ રસોઈનો સ્વાદ અને પ્રકાર બદલાય છે. કેટલીક જગ્યાએ માટીના વાસણમાં પાણી ભરાઈ જાય છે, કેટલીક જગ્યાએ દહીં જામવા લાગે છે, અને કેટલીક જગ્યાએ કાચી કેરી ઉકળવા લાગે છે, અને પછી દેશી પીણાંની મોસમ શરૂ થાય છે.
પીએમ મોદીએ કહ્યું, “તમે દેશી પીણાંથી પરિચિત છો. જા તમે ઉત્તર ભારતમાં જાઓ છો, તો તમને ઘણી જગ્યાએ આમ પન્ના (એક પ્રકારનું કેરીનું પીણું) મળશે, કાચી કેરીનો સ્વાદ મળશે અને ગરમીથી રાહત મળશે. પંજાબ અને હરિયાણા જાઓ અને તમને લસ્સી મળશે, લસ્સીનો મોટો ગ્લાસ.” રાજસ્થાન અને ગુજરાતમાં, છાશ દરેક ભોજનનો સાથી છે. બિહાર, ઝારખંડ અને પૂર્વી ઉત્તર પ્રદેશમાં, સત્તુ શરબત ફક્ત અદ્ભુત છે; તે પેટ ભરે છે અને શક્તિ આપે છે. કોંકણ અને ગોવામાં, કોકમ શરબત (સોલ કઢીનો એક પ્રકાર). દક્ષિણ ભારતમાં, પનકમ (પાણીનો વાસણ), નીર મોર (પાણીનો વાસણ), સંબરમ (સાંબરમનો એક પ્રકાર), અને ઓડિશામાં બાએલ પન્ના (બાએલ પન્નાનો એક પ્રકાર) ફક્ત પીણાં નથી, તે ભારતના વિવિધ પ્રદેશોની પરંપરાઓનો એક ભાગ છે.”
પીએમ મોદીએ કહ્યું, “ઉનાળાના આગમન સાથે, દરેક ઘરમાં ચર્ચાનો બીજા વિષય શરૂ થાય છેઃ કેરી. કેરી ચર્ચાનો ગરમ વિષય છે. ભારતમાં ભાગ્યે જ કોઈ ઘર હશે જ્યાં ઉનાળામાં કેરીઓની ચર્ચા ન થતી હોય. દરેક પ્રદેશની પોતાની કેરી, પોતાનો સ્વાદ, પોતાની સુગંધ હોય છે. મહારાષ્ટ્ર અને કોંકણની હાપુસ, ગુજરાતની આલ્ફોન્સો, કેસર – તે કેરીના રસનો આત્મા છે, ઉત્તર પ્રદેશની દશેરી અને મારી કાશીની લંગડા. માર્ગ દ્વારા, લંગડા કેરીઓની એક ખાસ વિશેષતા છેઃ પાક્યાં પછી પણ, તે ઘણીવાર લીલી રહે છે. બિહારની જરદાલુ, જેની સુગંધ દૂરથી ઓળખી શકાય છે. ચૌસા, માલદા – દરેક નામ સાથે તેની યાદો જાડાયેલી છે.”
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ આગળ કહ્યું, “દક્ષિણ ભારતમાં જાઓ અને તમને બંગાળમાં બંગનાપલ્લે, તોતાપુરી, નીલમ, માલગોઆ, હિમસાગર, ઓડિશા અને આંધ્રપ્રદેશમાં સુવર્ણરખા જાવા મળશે. સ્થળ બદલાતાં કેરીનો દેખાવ, રંગ અને સ્વાદ પણ બદલાય છે. ગામડામાંથી નીકળેલી કેરીની આ સફર હવે વૈશ્વિક બજારમાં પહોંચી રહી છે. આજે, ‘મન કી બાત’ દ્વારા, હું કેરીના ઉત્પાદન સાથે સંકળાયેલા મારા ખેડૂત ભાઈઓ અને બહેનોની પ્રશંસા કરીશ. તમે ફક્ત સામાન્ય ખેડૂત નથી, તમે દેશના કૃષિ અર્થતંત્ર માટે ખૂબ જ ખાસ છો. તમે ચમકતા રહો.”
પીએમ મોદીએ કહ્યું, “તાજેતરમાં, મને યુરોપમાં નેધરલેન્ડની મુલાકાત લેવાની તક મળી. મેં ત્યાં ઘણી સભાઓમાં હાજરી આપી. આ સમય દરમિયાન, એક એવી ક્ષણ આવી જેણે દરેક ભારતીયને ગર્વથી ભરી દીધો. નેધરલેન્ડ્સમાં આયોજિત એક ખાસ સમારોહમાં, ચોલ કાળના પ્રાચીન તાંબાના થાળાઓ ભારત પરત કરવામાં આવ્યા. તે કાર્યક્રમમાં નેધરલેન્ડના પ્રધાનમંત્રી પણ હાજર હતા.” મને ભારત અને વિદેશમાંથી આ તાંબાના પ્લેટો વિશે સતત સંદેશાઓ મળી રહ્યા છે. લોકો ખુશી અને ગર્વ વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. વિશ્વભરના તમિલ સમુદાય પણ આ અંગે ખાસ ઉત્સાહિત છે.
વડાપ્રધાન મોદીએ કહ્યું, “આ તાંબાના પ્લેટો વિશે લોકોમાં ઘણી ઉત્સુકતા છે, તેથી આજે હું તેમને લગતી
કેટલીક માહિતી શેર કરવા માંગુ છું. આમાં ૨૧ મોટી અને ત્રણ નાની તાંબાની પ્લેટોનો સમાવેશ થાય છે. તે મુખ્યત્વે રાજા રાજેન્દ્ર ચોલૈ દ્વારા તેમના પિતા, રાજા રાજરાજ ચોલ દ્વારા આપવામાં આવેલા વચનને પૂર્ણ કરવા સાથે સંબંધિત છે. તેઓ આન મંગલમ ગામને બૌદ્ધ મઠને દાનમાં આપવાનો ઉલ્લેખ કરે છે. આ તાંબાની પ્લેટો ચોલ રાજવંશની સિદ્ધિઓનું પણ વર્ણન કરે છે. તેઓ ચોલ સામ્રાજ્યની મજબૂત દરિયાઈ શક્તિને ઉજાગર કરે છે. તેઓ દક્ષિણપૂર્વ એશિયાના દેશો સાથેના તેમના સંબંધો વિશે પણ માહિતી પ્રદાન કરે છે.”
પીએમ મોદીએ કહ્યું, “આપણે બધા ચોલ સામ્રાજ્યના સમૃદ્ધ ઇતિહાસ અને સંસ્કૃતિ પર ખૂબ ગર્વ અનુભવીએ છીએ. આપણી સરકાર ભારતના આવા અમૂલ્ય વારસાને જાળવવા માટે સતત પ્રયાસો કરી રહી છે. આ સંદર્ભમાં, છત્તીસગઢના મલ્હારમાં ‘જ્ઞાન ભારતમ અભિયાન’ હેઠળ એક મહત્વપૂર્ણ શોધ કરવામાં આવી છે. અહીંથી ત્રણ દુર્લભ તાંબાના પાટિયા મળી આવ્યા છે. આ પાંડુવંશી વંશના મહર્ષિ બાલાર્જુનના શાસનકાળ સાથે સંબંધિત હોવાનું માનવામાં આવે છે.”
વડાપ્રધાન મોદીએ વધુમાં કહ્યું, “ઉત્તર પ્રદેશના બસ્તી જિલ્લામાંથી એક પ્રેરણાદાયી વાર્તા બહાર આવી છે. બસ્તીના આકાશ ગુપ્તા જ્યારે તેમના ગામમાં મનોરમા નદી જાતા હતા ત્યારે ખૂબ જ દુઃખી થતા હતા કારણ કે સમય જતાં, તેમાં પ્લાસ્ટીક જમા થવા લાગ્યું, તે નદી જેને તેમણે બાળપણમાં સ્વચ્છ અને જીવંત જાઈ હતી, અને ગંદકી વધતી જતી હતી. આકાશે ફરિયાદ ન કરવાનો નિર્ણય કર્યો, પરંતુ એક નવી શરૂઆત કરવાનો. કોઈ ફરિયાદ નહીં, ફક્ત શરૂઆત તેમનો મંત્ર બની ગઈ.”
પીએમ મોદીએ આગળ કહ્યું, “તેમણે પોતાના મિત્રોને ભેગા કર્યા. તેમની પાસે ફક્ત એક જાળી, એક પાવડો, એક ટોપલી હતી, અને તેમની સૌથી મોટી તાકાત હતીઃ ફરક લાવવાનો દૃઢ નિર્ધાર. આ યુવાનો નદીમાં કૂદી પડતા, પાણીનો હાયસિન્થ કાઢતા, પ્લાસ્ટીક અને કચરો બહાર કાઢતા. ક્્યારેક, તેઓ એક જ દિવસમાં નદીમાંથી ૫૦-૬૦ કિલોગ્રામ કચરો કાઢતા. ધીમે ધીમે, મનોરમા નદીનો તે ભાગ ફરીથી સ્વચ્છ દેખાવા લાગ્યો. આ કાર્યથી નજીકના લોકોનું ધ્યાન પણ ખેંચાયું. લોકોમાં સ્વચ્છતા પ્રત્યે જાગૃતિ વધી.”
