સુપ્રીમ કોર્ટે ગુરુવારે સ્પષ્ટ કર્યું કે બાર કાઉન્સિલ ઓફ ઇન્ડિયા (બીસીઆઇ) અને રાજ્ય બાર કાઉન્સિલ પાસે કાયદાના વિદ્યાર્થીઓ સામે શિસ્તભંગના પગલાં લેવાનો કોઈ કાનૂની અધિકાર નથી. બાર કાઉન્સિલનો શિસ્તનો અધિકાર વિદ્યાર્થી વકીલ તરીકે નોંધણી કરાવે તે પછી શરૂ થાય છે.સીજેઆઇ સૂર્યકાંત, ન્યાયાધીશ જાયમલ્યા બાગચી અને ન્યાયાધીશ વી. મોહનાની બનેલી બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે કાયદાના વિદ્યાર્થીઓની શિસ્ત તેમની સંબંધિત યુનિવર્સિટી અથવા સંસ્થાના અધિકારક્ષેત્રમાં આવે છે. ફક્ત સંસ્થાના નિયમો અથવા સંબંધિત કાયદા દ્વારા સશક્ત સત્તાવાળાઓ જ વિદ્યાર્થીઓ સામે કાર્યવાહી કરી શકે છે.
આ નિર્ણય હૈદરાબાદની નાલસર યુનિવર્સિટી ઓફ લોના વિદ્યાર્થીઓ સાથે સંકળાયેલા કેસમાં આવ્યો હતો. ૧૩ ઓગસ્ટના રોજ, બીસીઆઇના અધ્યક્ષ મનન કુમાર મિશ્રાએ ૨૦૨૬ માં સ્નાતક થયેલા નાલસર વિદ્યાર્થીઓના સમગ્ર બેચના નોંધણીને સ્થગિત કરવાના નિર્દેશો જારી કર્યા હતા અને સીજેઆઇ વિરુદ્ધ તેમના અભિયાન માટે વિદ્યાર્થીઓ અને ફેકલ્ટીની તપાસ કરવાની હાકલ કરી હતી. જા કે, વિવાદ વધ્યા પછી, બીસીઆઇના અધ્યક્ષે લગભગ એક કલાકમાં આ નિર્દેશો પાછા ખેંચી લીધા હતા. સુપ્રીમ કોર્ટે હવે સ્પષ્ટતા કરી છે કે આવા નિર્દેશો કાયદા હેઠળ તેમના અધિકારક્ષેત્રની બહાર છે અને તેથી ખોટા છે.
અગાઉ, ૧૪ ઓગસ્ટના રોજ કેસની સુનાવણી દરમિયાન, સુપ્રીમ કોર્ટે બીસીઆઇ ચેરમેનની કાર્યવાહી સામે નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી. કોર્ટે નાલસારના વિદ્યાર્થીઓ અને ફેકલ્ટીઓને બીસીઆઇ અથવા કોઈપણ રાજ્ય બાર કાઉન્સિલ દ્વારા કોઈપણ દંડાત્મક કાર્યવાહીથી બચાવવા માટે વચગાળાનો આદેશ જારી કર્યો હતો. ગુરુવારે, કોર્ટે આ વચગાળાના રક્ષણને કાયમી બનાવ્યું અને અરજીનો નિકાલ કર્યો.
અરજદારોનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા વરિષ્ઠ વકીલ કે. પરમેશ્વરે કહ્યું હતું કે બીસીઆઇ એ તેના નિર્દેશો પાછા ખેંચી લીધા હોવા છતાં, આ આદેશો કોના ઇશારે અને કઈ કાનૂની જાગવાઈઓ હેઠળ જારી કરવામાં આવ્યા હતા તે શોધવું મહત્વપૂર્ણ છે. તેમણે કહ્યું કે આ ફક્ત એક વિદ્યાર્થીનો મામલો નથી, પરંતુ યુનિવર્સિટીમાં વાણી અને અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતાનો પ્રશ્ન છે. તેમણે માંગ કરી હતી કે કોર્ટ બીસીઆઇને જવાબદાર ઠેરવે, એમ કહીને કે એક વૈધાનિક સંસ્થા તરીકે,બીસીઆઇએ સમગ્ર બેચ માટે નોંધણી સ્થગિત કરવાના નિર્ણયનો આધાર સમજાવવો જાઈએ. બીસીઆઇ ચેરમેન મનન કુમાર મિશ્રાએ કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે નિર્દેશ પાછો ખેંચી લેવામાં આવ્યો છે અને બીસીઆઇની બેઠકમાં આ મામલો ઉકેલાઈ ગયો છે.સીજેઆઇ એ જણાવ્યું હતું કે બીસીઆઇ પાસે વિદ્યાર્થીઓ પર અધિકારક્ષેત્ર નથી. જ્યારે કોઈ વ્યÂક્ત કાયદાનો અભ્યાસ પૂર્ણ કરે છે અને વકીલ તરીકે નોંધણી કરે છે ત્યારે જ બીસીઆઇ તેમના વ્યાવસાયિક આચરણનું નિયમન કરતી વૈધાનિક સંસ્થા બને છે.
