ભારતીય રિઝર્વ બેંકએ તેની નાણાકીય નીતિમાં વ્યાજ દર સ્થીર રાખ્યા હશે, પરંતુ તેણે વૈશ્વીક પડકારો અને વધતી જતી ફુગાવા વચ્ચે દેશના અર્થતંત્ર અંગે એક મજબૂત અને આશ્વાસન આપતો સંદેશ આપ્યો છે. શુક્રવારે મુંબઈમાં નાણાકીય નીતિની જાહેરાત કર્યા પછી એક પત્રકાર પરિષદને સંબોધતા, આરબીઆઇ ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ સ્પષ્ટતા કરી કે ભારતની આર્થિક સ્થીતિ અત્યંત “મજબૂત” છે અને કેન્દ્રીય બેંક ભવિષ્ય માટે પોતાને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે વર્તમાન પડકારોને તકોમાં ફેરવવાનો વિશ્વાસ ધરાવે છે.
આરબીઆઇએ વ્યાજ દરો પર યથાસ્થીતિ જાળવવાનો નિર્ણય લીધો છે. જાકે, કેન્દ્રીય બેંકે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૭ માટે ફુગાવાના અનુમાનમાં ૦.૫૦ ટકાનો વધારો કર્યો છે, જેનાથી આ આંકડો ૫.૧ ટકા થયો છે. આ છતાં, ગવર્નર મલ્હોત્રાએ સ્પષ્ટતા કરી કે આરબીઆઇનો ૪ ટકાનો ફુગાવાનો લક્ષ્યાંક અકબંધ છે અને તેને મુલતવી રાખવામાં આવ્યો નથી. તેમણે રોકાણકારોને ખાતરી આપી કે આરબીઆઇ ફક્ત ત્યારે જ વ્યાજ દરો વધારશે જા ફુગાવો યથાવત રહેશે અને વ્યાપક બનશે.
અર્થતંત્રને મજબૂત બનાવવા માટે ઇમૈ અને સરકાર દ્વારા લેવામાં આવેલા નવા નીતિગત પગલાં દેશમાં વધુ વિદેશી મૂડી પ્રવાહ તરફ દોરી જવાની અપેક્ષા છે. ગવર્નરે જણાવ્યું હતું કે આ પગલાં દ્વારા મૂડી પ્રવાહ માટે કોઈ ચોક્કસ લક્ષ્ય નક્કી કરવામાં આવ્યું નથી, પરંતુ તેનો ઉદ્દેશ્ય મૂડી રોકાણ વધારવાનો છે. દરમિયાન, આરબીઆઇના ડેપ્યુટી ગવર્નર પૂનમ ગુપ્તાએ જણાવ્યું હતું કે તાજેતરના પગલાંને કારણે આ વર્ષે ચુકવણી સંતુલન એકદમ સ્વસ્થ રહેવાની અપેક્ષા છે. ગવર્નરે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે મૂડી પ્રવાહને રોકવા માટે હાલમાં કોઈ પગલાં લેવાનું વિચારવામાં આવી રહ્યું નથી.
આરબીઆઇ હાલમાં કેટલાક મોટા પડકારોનો સામનો કરી રહી છે. ગવર્નર મલ્હોત્રાના મતે,આરબીઆઇની હાલમાં સૌથી મોટી ચિંતા પુરવઠાના આંચકાની લાંબા ગાળાની અસર અને કિંમતો પર તેની સીધી અસર છે. વધુમાં, કેન્દ્રીય બેંક સંભવિત નબળા ચોમાસા અને અલ નિનો પરિસ્થીતિઓને કારણે ફુગાવા પર સંભવિત પ્રતિકૂળ અસર વિશે પણ સાવધ છે.
પ્રેસ કોન્ફરન્સ દરમિયાન એક રસપ્રદ ઘટનાક્રમ એ હતો કે દેશમાં પોલિમર (પ્લાસ્ટીક) ચલણી નોટો રજૂ કરવાના પ્રસ્તાવ પર વિચારણા ચાલી રહી છે. જાકે, ગવર્નરે સ્પષ્ટતા કરી કે આ પ્રસ્તાવ હજુ તેના પ્રારંભિક તબક્કામાં છે અને કોઈ અંતિમ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો નથી.
આરબીઆઇ ગવર્નરનું નિવેદન સૂચવે છે કે કેન્દ્રીય બેંક ફુગાવા અને નબળા ચોમાસા જેવા બાહ્ય આંચકાઓ અંગે સાવધ છે, પરંતુ અર્થતંત્રના મૂળભૂત સિદ્ધાંતો અંગે વિશ્વાસ રાખે છે. વિદેશી મૂડી પ્રવાહમાં વધારો અને ચુકવણીના મજબૂત સંતુલનની અપેક્ષાઓ દર્શાવે છે કે ભારતીય અર્થતંત્ર વૈશ્વીક અનિશ્ચિતતાઓ વચ્ચે પણ તેના વિકાસના માર્ગને ચાલુ રાખવા માટે તૈયાર છે.
