સુપ્રીમ કોર્ટે આસામની બે મહિલાઓને દેશનિકાલ કરવા પર સ્ટે આપ્યો છે. સાલેહા ખાતુન અને સરબાનુ બેગમને વિદેશી જાહેર કરવાના કેસમાં કોર્ટે એક મોટો વચગાળાનો રાહત આદેશ આપ્યો છે. કોર્ટે કેન્દ્ર સરકાર, આસામ સરકાર અને ચૂંટણી પંચને નોટિસ જારી કરીને જણાવ્યું હતું કે કેસની સુનાવણી પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી મહિલાઓને દેશનિકાલ કરવામાં આવશે નહીં. ઉલ્લેખનીય છે કે આસામ ફોરેનર્સ ટ્રિબ્યુનલ દ્વારા વિદેશી જાહેર કરાયા બાદ બે મહિલાઓ, સાલેહા ખાતુન અને સરભાનુ બેગમને દેશનિકાલ કરવાની હતી.
અરજીમાં જણાવાયું છે કે ૫૦ વર્ષીય ગરીબ અને અશિક્ષિત મહિલા સાલેહા ખાતુનને ૨ માર્ચ, ૨૦૨૬ થી આસામના ગોલપારા ડિટેન્શન સેન્ટરમાં અટકાયતમાં રાખવામાં આવી છે. ફોરેનર્સ ટ્રિબ્યુનલ દ્વારા તેમને વિદેશી જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા અને ગુવાહાટી હાઈકોર્ટે પાછળથી તે નિર્ણયને સમર્થન આપ્યું હતું. અરજીમાં જણાવાયું છે કે સાલેહા ખાતુને તેમની ભારતીય નાગરિકતાને સમર્થન આપવા માટે પૂરતા દસ્તાવેજા અને સાક્ષીઓ રજૂ કર્યા હતા. તેણીએ દાવો કર્યો હતો કે તેના પિતા, અહસાન અલી અને માતા, કોરપુલજનના નામ ૧૯૭૧ ના મતદાતા રેકોર્ડ અને દ્ગઇઝ્ર ના વારસા ડેટામાં શામેલ છે.
અરજી મુજબ, ખાતુને એનઆરસી વારસાના રેકોર્ડ, મતદાર યાદીઓ, ગામના વડા (ગાંવબુડા) અને ગ્રામ પંચાયતના પ્રમાણપત્રો, કૌટુંબિક દસ્તાવેજા અને તેની બહેનની જુબાની રજૂ કરી હતી. આમ છતાં, ફોરેનર્સ ટ્રિબ્યુનલે ૧૩ ડિસેમ્બર, ૨૦૧૮ ના રોજના તેના આદેશમાં, નામ, ઉંમર અને અન્ય વિગતોમાં નાની વિસંગતતાઓના આધારે તેના દાવાને ફગાવી દીધો. અરજીમાં આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે કે ટ્રિબ્યુનલે પરિણીત મહિલાઓ માટે મહત્વપૂર્ણ ગણાતા લિંકેજ સર્ટિફિકેટ પર યોગ્ય વિચારણા કરી નથી. ત્યારબાદ હાઈકોર્ટે ૯ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૫ ના રોજ અરજી ફગાવી દીધી.
અરજીમાં જણાવાયું છે કે નાગરિકતાનો પ્રશ્ન વ્યક્તીના સૌથી મૂળભૂત અધિકારોથી સંબંધિત છે. ખાતુનનો દાવો છે કે તેણીને તેના પોતાના દેશમાં વિદેશી જાહેર કરવામાં આવવાનું અને તેના નાગરિકત્વના અધિકારોથી વંચિત રહેવાનું જાખમ છે, તેમ છતાં તે સતત ભારતીય નાગરિક તરીકેનો દરજ્જા જાળવી રાખે છે અને આને સમર્થન આપવા માટે પુરાવા પૂરા પાડે છે. સુપ્રીમ કોર્ટે કેસમાં યથાસ્થિતિ જાળવી રાખવાનો આદેશ આપ્યો છે. આનો અર્થ એ થયો કે અંતિમ નિર્ણય ન આવે ત્યાં સુધી આ મહિલાઓને દેશમાંથી દેશનિકાલ કરવામાં આવશે નહીં.
આ મહિલાઓ દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજીઓમાં આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે કે આસામમાં ફોરેનર્સ ટ્રિબ્યુનલ દ્વારા વિદેશી જાહેર કર્યા પછી તેમને અટકાયતમાં લેવામાં આવ્યા હતા, અને બંને મહિલાઓ માર્ચ ૨૦૨૬ થી ગોલપારા ડિટેન્શન સેન્ટરમાં અટકાયતમાં છે. ન્યાયાધીશ વિક્રમ નાથ અને વી. મોહનાની બેન્ચે કેન્દ્ર સરકાર અને આસામ સરકારને નોટિસ જારી કરીને ફોરેનર્સ ટ્રિબ્યુનલ દ્વારા વિદેશી જાહેર કરાયેલી મહિલાઓ દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજીઓનો જવાબ માંગ્યો હતો. સુપ્રીમ કોર્ટ આ મામલાની આગામી સુનાવણી ૨૨ જુલાઈના રોજ કરશે. દરમિયાન, કોર્ટે નિર્દેશ આપ્યો કે જા સાલેહા ખાતુન અને સરભાનુ બેગમ કસ્ટડીમાં રહેશે, તો તેમને આગામી સુનાવણીની તારીખ સુધી દેશનિકાલ કરવામાં આવશે નહીં.
