બાંગ્લાદેશમાં ચૂંટણી પહેલા અરાજકતા વધી રહી હોય તેવું લાગે છે. મુહમ્મદ યુનુસના નેતૃત્વ હેઠળની વચગાળાની સરકારે શેખ હસીનાની પાર્ટી, અવામી લીગને ચૂંટણીમાં ભાગ લેવાથી રોકી દીધી છે. આવી જ રીતે, બાંગ્લાદેશના ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન શેખ હસીનાએ આગામી ચૂંટણીઓ અંગે વચગાળાની સરકાર પર નિશાન સાધ્યું છે. હસીનાએ યુનુસ સરકારની ટીકા કરતા કહ્યું હતું કે દેશના લાખો લોકોને મતદાનના અધિકારથી વંચિત રાખવામાં આવ્યા છે.
ગયા અઠવાડિયે એસોસિએટેડ પ્રેસ (એપી) ને મોકલવામાં આવેલા એક ઇમેઇલમાં, શેખ હસીનાએ ચેતવણી આપી હતી કે સમાવિષ્ટ, મુક્ત અને ન્યાયી ચૂંટણીઓ વિના, બાંગ્લાદેશ લાંબા સમય સુધી અસ્થિરતા માટે સંવેદનશીલ રહેશે. તેમણે આરોપ લગાવ્યો હતો કે નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર વિજેતા મુહમ્મદ યુનુસના નેતૃત્વ હેઠળની વચગાળાની સરકારે ઇરાદાપૂર્વક તેમના પક્ષને ચૂંટણીઓમાંથી બાકાત રાખ્યો છે, જેના કારણે તેના લાખો સમર્થકોને મતાધિકારથી વંચિત રાખવામાં આવ્યા છે.
“જ્યારે પણ વસ્તીના મોટા ભાગને રાજકીય ભાગીદારીનો ઇનકાર કરવામાં આવે છે, ત્યારે તે અસંતોષને વધારે છે, સંસ્થાઓની કાયદેસરતાનો નાશ કરે છે અને ભવિષ્યમાં અસ્થિરતા માટે પરિસ્થિતિ ઓ બનાવે છે,” હસીનાએ લખ્યું. તેમણે આગળ કહ્યું, “બહિષ્કારથી રચાયેલી સરકાર વિભાજિત રાષ્ટ્રને એક કરી શકતી નથી.”
૧૨ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૬ ના રોજ યોજાનારી બાંગ્લાદેશની ચૂંટણીમાં ૧૨.૭ કરોડથી વધુ મતદારો મતદાન કરવા માટે લાયક છે. આ ચૂંટણી દાયકાઓમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે, કારણ કે ૨૦૨૪ ના મોટા બળવા પછી આ પહેલી રાષ્ટ્રીય ચૂંટણી છે જેણે હસીનાને સત્તા પરથી દૂર કરી હતી. યુનુસની વચગાળાની સરકાર આ પ્રક્રિયાનું નિરીક્ષણ કરી રહી છે, જેમાં મતદારો વ્યાપક રાજકીય સુધારાઓ પર બંધારણીય લોકમત પર પણ મતદાન કરશે.
યુનુસ ઓગસ્ટ ૨૦૨૪ માં બાંગ્લાદેશ પરત ફર્યા અને હસીના ભારત ભાગી ગયાના ત્રણ દિવસ પછી સત્તા સંભાળી. તેમણે મુક્ત અને ન્યાયી ચૂંટણીઓનું વચન આપ્યું છે, પરંતુ ટીકાકારો પ્રશ્ન કરે છે કે શું આ પ્રક્રિયા ખરેખર સમાવિષ્ટ અને લોકશાહી હશે? અવામી લીગ પર પ્રતિબંધને કારણે. સુરક્ષા વ્યવસ્થા અને બંધારણીય ફેરફારો અંગે પણ અનિશ્ચિતતા યથાવત છે.
યુનુસના કાર્યાલયે એપીને આપેલા એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે સુરક્ષા દળો વ્યવસ્થિત અને શાંતિપૂર્ણ ચૂંટણી સુનિશ્ચિત કરશે, અને કોઈને પણ હિંસા કે બળજબરી દ્વારા પરિણામોને પ્રભાવિત કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં. નિવેદનમાં આંતરરાષ્ટ્રીય નિરીક્ષકો અને માનવાધિકાર સંગઠનોને આમંત્રણ આપવાની પણ માંગ કરવામાં આવી હતી. ચૂંટણી પંચના જણાવ્યા અનુસાર, યુરોપિયન યુનિયન અને કોમનવેલ્થના નિરીક્ષકો સહિત આશરે ૫૦૦ વિદેશી નિરીક્ષકો ૧૨ ફેબ્રુઆરીની ચૂંટણીઓનું નિરીક્ષણ કરશે.
હસીનાને હટાવ્યા પછી બાંગ્લાદેશ અસંખ્ય રાજકીય અને સુરક્ષા પડકારોનો સામનો કરી રહ્યું છે. માનવાધિકાર સંગઠનો અને લઘુમતી જૂથોએ વચગાળાની સરકાર પર નાગરિકોનું રક્ષણ કરવામાં નિષ્ફળ જવાનો આરોપ લગાવ્યો છે. અવામી લીગે તેના સભ્યોની મનસ્વી ધરપકડ અને કસ્ટડીમાં મૃત્યુનો દાવો કર્યો છે, જેનો સરકારે ઇનકાર કર્યો છે. ટીકાકારોએ ઇસ્લામિક જૂથોના વધતા પ્રભાવ અને લઘુમતીઓ, ખાસ કરીને હિન્દુઓ પર હુમલા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. યુનુસ સરકાર હેઠળ પ્રેસ સ્વતંત્રતા પર પણ પ્રશ્ન ઉઠાવવામાં આવી રહ્યો છે, જેમાં ઘણા પત્રકારો અને બે મુખ્ય દૈનિક અખબારોના કાર્યાલયો સામે ફોજદારી કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યા છે, વિરોધીઓ દ્વારા હુમલો કરવામાં આવ્યો છે.
આ દરમિયાન, તારિક રહેમાનના નેતૃત્વ હેઠળની બાંગ્લાદેશ નેશનાલિસ્ટ પાર્ટી મુખ્ય દાવેદાર તરીકે ઉભરી આવી છે. રહેમાન ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન ખાલિદા ઝિયાના પુત્ર છે અને ૧૭ વર્ષથી વધુ સમય દેશનિકાલ પછી ડિસેમ્બરમાં ઘરે પરત ફર્યા હતા. તેમણે ૧૭૦ મિલિયન લોકોના આ દેશની સ્થિરતા માટે કામ કરવાનું વચન આપ્યું છે.બીએનપીનો મુખ્ય હરીફ જમાત-એ-ઇસ્લામીના નેતૃત્વ હેઠળનું ૧૧-પક્ષીય ગઠબંધન છે.
