બીએમસીમાં મેયર પદ એક મહિલાને આપવામાં આવશે. આ સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે. મહારાષ્ટ્ર નાગરિક ચૂંટણી સંબંધિત આ મુખ્ય અપડેટ મુજબ, ભાજપ અને શિવસેના સંયુક્ત રીતે મેયર પદ નક્કી કરશે. બીએમસી ઉપરાંત, નવી મુંબઈમાં મેયર પદ પણ એક મહિલા પાસે રહેશે, જ્યારે થાણેમાં, મેયર અનુસૂચિત જાતિ (એસસી) શ્રેણીમાંથી હશે. શહેરી વિકાસ વિભાગે લોટરી દ્વારા અનામત નક્કી કર્યું, જેના આધારે એક મહિલાને બીએમસી મેયરનો તાજ પહેરાવવામાં આવશે.
મહારાષ્ટ્ર સરકારના શહેરી વિકાસ વિભાગે લોટરી સિસ્ટમ દ્વારા વિવિધ નગરપાલિકાઓ માટે અનામત સિસ્ટમ નક્કી કરી. શહેરી સંસ્થાના નિયમો હેઠળ, બીએમસી સહિત તમામ નગરપાલિકાઓમાં મેયર પદ અનુસૂચિત જાતિ, અનુસૂચિત જનજાતિ, અન્ય પછાત વર્ગો અને રોટેશનલ ધોરણે મહિલાઓ માટે અનામત છે. જા કે, આ અનામત સિસ્ટમ પૂર્વનિર્ધારિત નથી; આ હેતુ માટે લોટરી સિસ્ટમ સ્થાપિત કરવામાં આવી છે. જ્યાં સુધી આ લોટરી ન થાય ત્યાં સુધી, રાજકીય પક્ષો મેયર પદ માટે તેમના ઉમેદવારોની જાહેરાત કરી શકતા નથી. બંધારણના ૭૪મા સુધારા બાદ, મ્યુનિસિપલ સંસ્થાઓમાં નેતૃત્વ માટે સામાજિક પ્રતિનિધિત્વ સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે. મેયરની ચૂંટણી નિષ્પક્ષ રીતે થાય તે માટે આ લોટરી સિસ્ટમ લાગુ કરવામાં આવી છે.
મહારાષ્ટ્ર ના અન્ય મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનોમાં મેયરના પદ અંગે જે નિર્ણયો લેવામાં આવ્યા છે તેમાં
૧ બૃહન્મુંબઈ (બીએમસી) ઓપન (મહિલા),૨ થાણે અનુસૂચિત જાતિ (એસસી),૩ કલ્યાણ-ડોમ્બવલી અનુસૂચિત જનજાતિ (એસટી),૪ નવી મુંબઈ ઓપન (મહિલા),૫ વસઈ-વિરાર ઓપન,૬ ભિવંડી-નિઝામપુર જનરલ (મહિલા),૭ મીરા-ભાઈંદર ઓપન (મહિલા),૮ ઉલ્હાસનગર ઓ.બી.સી,૯ પુણે ઓપન,૧૦ પિંપરી-ચિંચવડ ઓપન,૧૧ નાગપુર ઓપન (મહિલા),૧૨ અહિલ્યાનગર ઓબીસી (મહિલા),૧૩ નાસિક ઓપન,૧૪ છત્રપતિ સંભાજીનગર ઓપન,૧૫ અકોલા ઓબીસી (મહિલા),૧૬ અમરાવતી ઓપન,૧૭ લાતુર અનુસૂચિત જાતિ (એસસી),૧૮ નાંદેડ-વાઘાલા ઓપન (મહિલા),૧૯ ચંદ્રપુર ઓબીસી (મહિલા),૨૦ ધુલે ઓપન (મહિલા) ૨૧ જલગાંવ ઓબીસી (મહિલા),૨૨ માલેગાંવ ઓપન,૨૩ કોલ્હાપુર ઓબીસી,૨૪ સાંગલી-મિરાજ-કુપવાડ ઓપન,૨૫ સોલાપુર ઓપન,૨૬ ઇચલકરંજી ઓબીસી
એ યાદ રહે કે ખુલ્લી શ્રેણીમાં, ભાજપ પાસે ૩૧ કાઉન્સલર છે, જ્યારે શિવસેના યુબીટી પાસે ૨૦ કાઉન્સલર છે. એકનાથ શિંદેની શિવસેના પાસે ૧૧ છે. મહિલાઓની વાત કરીએ તો, ભાજપ પાસે ૨૫ મહિલા કાઉન્સલર છે. શિવસેના યુબીટી પાસે ૧૮ છે, અને શિંદે શિવસેના પાસે નવ છે. અન્ય પછાત વર્ગોમાં, ભાજપ પાસે ૧૭ કાઉન્સલર છે. શિવસેના યુબીટી પાસે ૧૧ છે, અને શિવસેના પાસે ત્રણ કાઉન્સલર છે. ઓબીસી શ્રેણીમાં મહિલા કાઉન્સલરોની વાત કરીએ તો, ભાજપ પાસે ૧૩ છે, શિવસેના યુબીટી પાસે સાત છે, અને શિંદે શિવસેના પાસે ત્રણ ઓબીસી મહિલા કાઉન્સલર છે.
અનુસૂચિત જાતિ શ્રેણીમાં, ભાજપ પાસે બે છે, શિંદે શિવસેના પાસે એક છે, અને શિવસેના યુબીટી પાસે ત્રણ કાઉન્સલર છે. અનુસૂચિત જાતિ મહિલા શ્રેણીમાં, શિવસેના યુબીટીમાંથી ચાર કાઉન્સલર, શિંદે શિવસેનામાંથી બે અને ભાજપમાંથી એક કાઉન્સલર છે.
અનુસૂચિત જનજાતિ શ્રેણીમાં, શિવસેના યુબીટીમાંથી ફક્ત એક જ કાઉન્સલર છે, જ્યારે ભાજપ કે શિંદે શિવસેનામાંથી આ શ્રેણીમાંથી એક પણ કાઉન્સલર નથી.
શિવસેના યુબીટીના નેતા અને મુંબઈના ભૂતપૂર્વ મેયર કિશોરી પેડનેકરે આ વર્ષની લોટરી પ્રક્રિયાનો વિરોધ કર્યો છે. તેમણે કહ્યું કે અગાઉના બે મેયર સામાન્ય શ્રેણીના હોવાથી, નવા મેયર અન્ય પછાત વર્ગ (ઓબીસી) અથવા અનુસૂચિત જનજાતિ (એસટી) શ્રેણીમાંથી હોવા જાઈએ. પેડનેકરે કહ્યું, “લોટરી પ્રક્રિયા જે રીતે હાથ ધરવામાં આવી તેની અમે નિંદા કરીએ છીએ.”
મુંબઈનું રાજકારણ દાયકાઓથી મરાઠી માનુષીઓની આસપાસ ફરતું રહ્યું છે, એવો દાવો છે કે શિવસેના, યુબીટી અને મનસેનો એકાધિકાર રહ્યો છે. તાજેતરના સમયમાં, ઉદ્ધવ ઠાકરે અને રાજ ઠાકરે બંનેએ ભાજપ પર મરાઠી ઓળખ નબળી પાડવાનો આરોપ લગાવ્યો છે. ભાજપ દ્વારા લગાવવામાં આવેલા આ હો‹ડગ્સને આ કથાને તોડવા માટે ઇરાદાપૂર્વકની રણનીતિ માનવામાં આવે છે.
અગાઉ, ઉદ્ધવ ઠાકરે જૂથના શિવસેનાએ માતોશ્રીની બહાર એક પોસ્ટર લગાવ્યું હતું, જેમાં લખ્યું હતું, “પિતા જ પિતા છે.” પોસ્ટરમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, “ચિહ્ન ચોરાઈ ગયું હોવા છતાં, પક્ષ વિભાજીત થયો, ધારાસભ્યો, સાંસદો અને કાઉÂન્સલરો વિભાજીત થયા, શૂન્યથી શિખર સુધી ૬૫ કાઉન્સલરો ચૂંટાયા, આ મરાઠી લોકોના વિશ્વાસને કારણે છે.”
એ નોંધવું જાઈએ કે મ્સ્ઝ્ર ચૂંટણીમાં, એકલા ભાજપે ૮૯ બેઠકો જીતી હતી, જ્યારે શિંદે શિવસેનાએ ૨૯ બેઠકો જીતી હતી અને શિવસેના-યુબીટી એ ૬૫ બેઠકો જીતી હતી, જેના કારણે ભાજપ-શિંદે ગઠબંધનને બહુમતી મળી હતી (૧૧૪ થી વધુ). અન્ય પક્ષોમાં એમએનએસ, એઆઇએમઆઇએમ સમાજવાદી પાર્ટી અને કેટલાક સ્વતંત્ર ઉમેદવારોનો સમાવેશ થતો હતો.
