૨૦૨૭ ની ઉત્તર પ્રદેશ વિધાનસભા ચૂંટણીની તૈયારીઓ શરૂ થઈ ગઈ છે. બધા રાજકીય પક્ષો તેમની જીતની વ્યૂહરચના ઘડવામાં વ્યસ્ત છે. બહુજન સમાજ પાર્ટીના વડા માયાવતીએ પણ અગાઉથી તૈયારીઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે. બસપા વડા ૨૦૦૭ ની વિધાનસભા ચૂંટણીઓનું પુનરાવર્તન કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. ૨૦૦૭ માં, દલિત-ઓબીસી-લઘુમતી-બ્રાહ્મણ ગઠબંધન બીએસપીને સંપૂર્ણ બહુમતી સાથે સત્તામાં લાવ્યું. ફરી એકવાર, બસપાના વડા પછાત વર્ગના મતદારોને એકત્રિત કરવાના પ્રયાસોમાં રોકાયેલા દેખાય છે. મંગળવારે લખનૌમાં યોજાયેલી ચૂંટણી સમીક્ષા બેઠક દરમિયાન, તેમણે પાર્ટીના કાર્યકરોને ઓબીસી મતદારો સુધી પહોંચવા વિનંતી કરી.
ખરેખર, ૨૦૦૭ ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં, માયાવતીને બ્રાહ્મણ અને ઓબીસી બંને મત બેંકો તરફથી નોંધપાત્ર સમર્થન મળ્યું હતું. ૨૦૨૭ ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં બસપા આ ફોર્મ્યુલાને અનુસરી રહી હોય તેવું લાગે છે. મંગળવારે લખનૌમાં યોજાયેલી સમીક્ષા બેઠક દરમિયાન, બહુજન સમાજ પાર્ટીના વડા માયાવતીએ ખાસ કરીને નેતાઓને પછાત વર્ગો સુધી પહોંચવા માટે સૂચના આપી હતી જેથી તેમની વચ્ચે પાર્ટીની પકડ મજબૂત થાય. તેમણે તેમને જમીન પર તૈયારી કરવા અને તેમનો ટેકો વધારવા સૂચના આપી. માયાવતીએ સ્પષ્ટપણે કહ્યું કે ઓબીસીનું કલ્યાણ ફક્ત બસપા સરકાર હેઠળ જ શક્ય છે.
૨૦૦૭ ની સરકારનો ઉલ્લેખ કરતા, ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી અને બસપાના વડા માયાવતીએ કહ્યું કે પછાત વર્ગ સમુદાયે બધી સરકારો અને પક્ષોનો પ્રયાસ કર્યો છે અને તેમના પર વિશ્વાસ કર્યો છે. ૨૦૦૭માં બસપા સરકાર દરમિયાન પછાત વર્ગોના કલ્યાણ માટે જેટલું કામ થયું તે અન્ય કોઈ સરકારે અજાડ હતું. તેમણે પક્ષના નેતાઓને સમુદાય સુધી પહોંચવા અને આ બાબતોનો પ્રચાર કરવા સૂચના આપી.
આ પ્રસંગે માયાવતીએ ઓબીસી અનામત પર પણ એક મહત્વપૂર્ણ નિવેદન આપ્યું. તેમણે કહ્યું કે ઓબીસી માટે ૨૭% અનામતનો ભંગ કરવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે. હકીકતમાં, માયાવતીનું ધ્યાન બિન-યાદવ ઓબીસી સમુદાયના કુર્મી અને નિષાદ મતદારો પર છે. અગાઉની ચૂંટણીઓમાં, આ વર્ગ ભાજપ અને સપા તરફ આકર્ષિત થતો જોવા મળ્યો છે.
માયાવતીએ કહ્યું કે કોઈ પણ પક્ષે ઓબીસી સમુદાયનો ખરેખર વિકાસ કર્યો નથી. ફક્ત બસપા સરકાર હેઠળ જ સમાજનો વિકાસ થઈ શક્યો. રાજકીય અને ચૂંટણીલક્ષી હિતો વિરોધી પક્ષો અને તેમની સરકારોમાં વ્યક્તિગત પ્રગતિને આગળ ધપાવી શકે છે. ઓબીસી સમુદાયના સામાજિક, રાજકીય અને આર્થિક વિકાસ પ્રત્યે આ પક્ષોનું વલણ, મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં, સંકુચિત અને જાતિવાદી રહ્યું છે. સરકારી નોકરીઓ અને શિક્ષણમાં ૨૭ ટકા અનામત લાભો પૂરા પાડતા મંડલ કમિશન રિપોર્ટના અમલીકરણનો સખત વિરોધ કરવામાં આવ્યો હતો. હવે, તે અનામત અસરકારક રીતે નિસક્રીય કરવામાં આવી છે.
માયાવતીએ જણાવ્યું હતું કે બસપાએ તેની સ્થાપનાથી માંડલ રિપોર્ટ લાગુ કરવા સુધી અને સરકાર બનાવ્યા પછી, સમગ્ર ઓબીસી સમુદાય માટે સમાન અધિકારો સુનિશ્ચિત કરવાનો પ્રયાસ કર્યો. બંધારણના પવિત્ર હેતુ અનુસાર, પછાત સમુદાયને દરેક સ્તરે તેના યોગ્ય અધિકારો આપવામાં આવ્યા હતા, જેનાથી તેઓ સંપૂર્ણ આત્મસન્માન અને ગૌરવ સાથે જીવી શકે. તેમણે સરકારના ઇરાદાઓ પર પણ પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો.
દલિત મતદારો તેમજ ઓબીસી અને લઘુમતી મત બેંકોમાં પોતાની પહોંચ વધારવાના માયાવતીના પ્રયાસો અખિલેશ યાદવ અને ભારતીય જનતા પાર્ટી માટે પ્રતિકૂળ પરિણામો લાવી શકે છે. ભાજપ અને સમાજવાદી પાર્ટીએ સતત ઓબીસી મત બેંક પર પોતાનો દાવો કર્યો છે. ૨૦૧૪ થી, બિન-યાદવ ઓબીસી મત બેંક ભાજપ તરફ વળી રહી છે. જો કે, ૨૦૨૪ ની લોકસભા ચૂંટણીમાં, અખિલેશ યાદવે પછાત દલિત-લઘુમતી (પીડીએ) રાજકારણ દ્વારા યાદવ અને અન્ય ઓબીસી મત બેંકોમાં નોંધપાત્ર પ્રવેશ કર્યો.
માયાવતી હવે ઓબીસી વોટ બેંકમાંથી પોતાનો હિસ્સો, જે અગાઉ ભાજપમાં ગયો હતો, તેને ફરીથી ઓબીસીમાં લાવવા માટે કામ કરી રહી છે. આ હેતુ માટે, પાર્ટીના કાર્યકરોને ખાસ સૂચનાઓ જારી કરવામાં આવી છે. આનાથી અખિલેશ યાદવની વ્યૂહરચના પર પણ અસર થવાની ધારણા છે.
