મહારાષ્ટ્રમાં મુખ્યમંત્રીની માઝી લડકી બહીન યોજના અંગે મહત્વપૂર્ણ માહિતી બહાર આવી રહી છે. યોજના હેઠળ અયોગ્ય મહિલાઓની સંખ્યા હવે ૮૦ લાખથી વધીને ૯૨ લાખ થઈ ગઈ છે. આ યોજનામાંથી બાકાત રાખવામાં આવેલી મહિલાઓમાં સૌથી વધુ સંખ્યા મહારાષ્ટ્રના બીડ જિલ્લાની છે. ગયા મહિને, મુખ્યમંત્રીની માઝી લડકી બહિન યોજના હેઠળ અયોગ્ય મહિલાઓની સંખ્યા ૮૦ લાખની નજીક હતી. એક મહિનામાં, વધુ ૧.૨ મિલિયન મહિલા લાભાર્થીઓને બાકાત રાખવામાં આવી છે.
જ્યારે યોજના શરૂ કરવામાં આવી હતી, ત્યારે યોજના હેઠળ મહિલા લાભાર્થીઓની કુલ સંખ્યા ૨૪ મિલિયન
હતી. આ સંખ્યામાં હવે ૩૮%નો ઘટાડો થયો છે. જે મહિલાઓ સમયસર પોતાનું ઈ-કેવાયસી પૂર્ણ કરવામાં નિષ્ફળ ગઈ હતી તે અયોગ્યતા યાદીમાં સૌથી વધુ છે.લાભાર્થી મહિલાઓને યોજનામાંથી બાકાત રાખવામાં આવી હતી તેના કારણો અને તેમની સંખ્યા સરકારી ડેટા અનુસાર જાહેર કરવામાં આવી છે.
૬.૨ મિલિયન, અથવા ૬૭%, મહિલાઓને સમયસર પોતાનું ઈ-કેવાયસી પૂર્ણ કરવામાં અસમર્થતાને કારણે યોજનામાંથી બાકાત રાખવામાં આવી છે. વાર્ષિક કૌટુંબિક આવક ૨.૫૦ લાખથી વધુ હોવા છતાં, યોજનાનો લાભ મેળવનારી મહિલાઓની સંખ્યા ૧.૬ મિલિયન છે, જે બાકાત રાખવામાં આવેલા ૧૭% છે.સરકારી કર્મચારીઓના પરિવારના સભ્યોની સંખ્યા ૪.૪૨ લાખ અથવા ૪.૮% છે.અન્ય સરકારી યોજનાઓનો લાભ મેળવનારી મહિલાઓ ૩.૬ લાખ અથવા ૩.૯% છે.એક જ પરિવારમાં બે લાભાર્થીઓ ધરાવતી મહિલાઓની સંખ્યા ૨.૫૦ લાખ અથવા ૨.૭% છે.૬૫ વર્ષથી વધુ ઉંમરની મહિલા લાભાર્થીઓની સંખ્યા ૧.૮૦ લાખ અથવા ૨% છે.જિલ્લા સ્તરે ચકાસણી પછી, આ સંખ્યા ૧.૭ લાખ અથવા ૧.૮% છે.પુરુષ લાભાર્થીઓ ૨૯ હજાર અથવા ૦.૩૧% છે.સરકારી કર્મચારીઓ ૮ હજાર અથવા ૦.૮% છે.
એક તરફ, લાભાર્થીઓની સંખ્યા ઘટી રહી છે, તો બીજી તરફ,સીએજીએ તેના અહેવાલમાં ‘લડકી બહેન યોજના’ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. અહેવાલ મુજબ, આ યોજના પરનો જંગી ખર્ચ મહારાષ્ટ્રની આર્થિક પરિÂસ્થતિ પર મોટો ભાર મૂકી શકે છે. વધુમાં, અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે યોજના હેઠળ ખર્ચવામાં આવેલા ૩,૫૪૨ કરોડ માટે કોઈ પૂરતું અને નક્કર કારણ નથી.
નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૩-૨૪ માં રાજ્યનો મહિલા કલ્યાણ પરનો ખર્ચ ફક્ત ૨૬૧.૭૮ કરોડ હતો. જાકે, ૨૮ જૂન, ૨૦૨૪ ના રોજ મુખ્યમંત્રીની માઝી લડકી બહેન યોજનાને મંજૂરી મળ્યા પછી, નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫ માં આ ખર્ચ વધીને ૩૩,૫૧૪.૩૬ કરોડ થયો. એ નોંધવું જાઈએ કે એપ્રિલ ૨૦૨૬ માં, સમાચાર આવ્યા હતા કે સરકારે મુખ્યમંત્રીની માઝી લડકી બહીન યોજના હેઠળ અયોગ્ય મહિલાઓ પર ૨૧,૦૦૦ કરોડ ખર્ચ્યા હતા, અને ભંડોળ ૨૦ મહિના માટે પ્રાપ્ત થયું હતું.